۴ خودروی جدید ایرانی؛ مفلسانی در هوای بلندپروازی

برترین‌ها: با اینکه قطعا این چهار خودرو به خط تولید خواهند رسید و با کم و کیفی شبیه تصاویرشان، به خریداران تحویل می‌شوند، ولی تصور اینکه ما مرز‌های جدیدی از دانش و صنعت را درنوردیده‌ایم، ابدا درست نیست. این خودرو‌ها طرح‌های بدنه جالبی دارند و با همه نقاط ضعف‌شان در ایده‌پردازی، بلوغ خودروسازان داخلی را نشان می‌دهند، اما سوالی که باید پرسید این است که چند درصد از جامعه توان خرید این محصولات را دارد. آیا مثلا برای ۸۰ درصد جامعه امکان خرید هریک از این ۴ محصول مهیا است؟

پاسخ منفی است و همین هم تعجب برانگیز است. در شرایطی که بازار تشنه یک محصول جدید ۴۰ تا ۵۰ میلیونی ساده و ارزان و ایمن است و ظرفیت جذب بیش از نیم میلیون دستگاه خودرو جدید را در این رده دارد، ولی خودروسازان به این موضوع ابدا توجهی نمی‌کنند و در عوض می‌خواهند نشان دهند چقدر پیشرفته هستند و مثلا می‌توانند کراس‌اوور بسازند.

بی‌پولی فیلم مشهور حمید نعمت الله را یادتان هست. آنجا بهرام رادان و لیلا حاتمی در نهایت فقر هم دست از اوهامات طبقاتی خود برنمی‌داشتند و به رغم ناکامی‌های پی در پی در کسب وکار و درآمدزایی و کسب سود، مدام با هزینه بالاتری زندگی را ادامه می‌دادند.

حالا در جهان واقعی، ایران خودرو و سایپا همچون زوج این فیلم سینمایی در اوج فقر و تنگدستی در پی حفظ پرستیژ هستند و با طرح‌های بلندپروازانه که فاقد ارزیابی اقتصادی دقیقی است، تلاش دارند خود را موفق و موجه جلوه دهند. چهار خودرو رهام، کراس‌کانتری، k۱۳۲ و البته دنا پلاس توربو اتوماتیک با همه ویژگی‌های خوبی که دارند، تنها در حد شعار‌های قشنگ یک کاندیدای انتخاباتی قابل توجه‌اند. دلیل این موضوع هم طراحی آن‌ها یا موتور و گیربکسشان نیست. بی پولی دو خودروساز، طمع دوباره به منابع دولتی و البته عدم صرفه مقیاس تولید است. این یعنی هیچ یک از چهار خودرو رهام، کراس‌کانتری، k۱۳۲ و البته دنا پلاس توربو شانس این را ندارند که پس از افتتاح خط تولید به تیراژی برسند که سودده باشد و سرمایه صرف شده را بازگرداند؛ که اگر این پروژه‌ها سودده بودند اساسا ایران خودرو و سیاپا نیازی به توجه دولت و رییس جمهور نداشتند.

مخلص کلام اینکه کانسپت‌های تازه سایپا و ایرانخودرو رویا‌های دور و دراز دو خودروساز دولتی ورشکسته هستند. ایراد ما این بار از قضا نه به طراحی و آپشن‌های اندک یا سطح ایمنی پایین این خودرو‌ها که به راهی است که سازندگان ان‌ها می‌خواهند طی کنند. آن‌ها به ما و جامعه این ایده را تحمیل کرده‌اند که با بستن در‌های کشور، می‌توان همه چیز را از داخل تهیه کرد. منو آن‌ها روی میز دولت است و در ویترین چهار غذای جذاب دارند. اما خود سایپایی‌ها یا آبی‌های جاده مخصوص هم نیک می‌دانند که ته این داستان به کجا می‌خورد. تولید ۱۰ هزار دستگاه رهام، ۵ هزار دستگاه کراس کانتری و به همین مقدار دنا پلاس توربو اتوماتیک یا سمند k۱۳۲ اسمش خودروسازی نیست.

صرفه مقیاس که به معنای افزایش تیراژ تولید تا سطح سوددهی است باید برای این خودرو‌های کاملا اقتصادی انقدر بالا رود که سایپا وایران خودرو بی‌احتیاج به دولت، از طریق شبکه بانکی و یا بازار سهام به سراغ توسعه خط تولید خود بروند. اما خب با این شرایط اقتصادی، تنزل شدید قدرت مالی خریداران و بسته بودن در‌های صادرات خودرو، خبری از تیراژ‌های بالای تولید نیست؛ بنابراین دو خودروساز وطنی برای نشان دادن عزم خود برای توسعه، سراغ دولت رفته‌اند.

دولت هم منابع دارد و هم دنبال دستاورد می‌گردد، بنابراین بهترین مشتری این سرمایه‌گذاری بی بازگشت است. از آنجا که دولت‌ها از جیب خود خرج نمی‌کنند و آینده ملت‌ها را می‌فروشند، در این قبیل دست و دلبازی‌ها به ارزیابی‌های اقتصادی توجهی نمی‌کنند و برای چند عکس یادگاری با اولین شاسی‌بلند ایرانی، حاضرند میلیون‌ها دلار پول خرج کنند. اما در شرایطی که حتی فراری ایتالیا هم با آن خودرو‌های خاص و گران‌قیمت، تیراژ تولیدش را از ۱۰ هزار دستگاه در سال فراتر برده، تولید سالانه ۱۰ هزار دستگاه از این خودرو ارزش این همه سروصدا را دارد؟ قطعا خیر. آیا این محصولات نشان‌دهنده افزایش توان خودروسازان داخلی در زمینه طراحی و تولید خودرو است؟ قطعا بله. اینجا به شکل کوتاه این چهار محصول را معرفی کرده‌ایم.

دناپلاس توربو اتوماتیک

خب بالاخره سدان پرچم‌دار ایران خودرو با انبوهی تغییرات فنی و کمترین تغییر ظاهری رونمایی شد. در ظاهر تنها تفاوت این خودرو با دنا پلاس توربو در یک دسته دنده جدید و نشان AT۶ روی صندوق است. اما آخرین ورژن دنا تغییرات فنی بسیاری به خود دیده، موتور بهتری دارد و تعادل و پایداری‌اش برای این سطح از ارتقا بالا رفته است. به غیر از رشد توان موتور که طبق شنیده‌ها به ۲۴۰ نیوتن‌متر گشتاور و ۱۶۰ اسب بخار قدرت می‌‎رسد، دنا پلاس توربو اتوماتیک امروز سیستم خنک‌کاری بهتری دارد و با اصلاحاتی که به خود دیده با خشونت کمتر و هماهنگی بیشتری تن به تعویض دنده می‌دهد.

به لطف نصب میل موج‌گیر و تغییر برخی از قطعات سیستم فنربندی، دنا پلاس توربو اتوماتیک حالا سواری نرم‌تر و پایدارتری دارد. ارتقا توان موتور در مجموعه ایپکو هم حاصل یک سامانه توربو بهتر و به‌روزتر است که مصرف را بهینه‌تر و قدرت را گسترده‌تر کرده است. البته خب چنان که گفتیم تیراژش اقتصادی نیست و با توجه به نبود گزینه جانشین در قیمت ۱۷۰ میلیونی، حتما به بلای قحطی دچار خواهد شد. این یعنی با ورود به بازار باید منتظر قیمت ۲۵۰ میلیونی سدان پرچم‌دار ایران خودرو باشیم.

سمند K۱۳۲

این یکی از مرموزترین خودرو‌های امروز بازار ایران است که فعلا در حد کانسپتی نسبتا جذاب به نمایش درآمده است. چراغ‌های یکپارچه عقب در تکیب با یک پوزه تیز، خشن و مواج موجب شده تا کیفیت طراحی این محصول ایران خودرو نظر مخاطبان را جلب کند. با این حال ضعف آشکار در ایده‌پردازی برای جلوپنجره و تریم تزیینی این بخش ایده کلی سمند K۱۳۲ را خراب کرده است. خوشبختانه استفاده از پلتفرم پیشرفته PF۱ گروه PSA باعث شده تا سواری خودرو، ایمنی ان و البته توان ارتقای کابین بالا و از هر نظر مهیا باشد.

طبق شنیده‌ها موتور اصلاح شده پژوه ۲۰۶ (TU۵) که در ایران به موتور EC۵ مشهور شده در نسخه پایه این اسب جدید نصب خواهد شد ضمن اینکه موتور توربوشارژ ایران خودرو هم در نسخه فول آپشن K۱۳۲ به این خودرو اسپورت و کوچک قدرت می‌دهد. طبق برآورد‌های اولیه از آنجا که ابعاد بدنه K۱۳۲ چیزی حد فاصل سمند و دنا با ۲۰۶ اس‌دی و رانا است، قیمت خودرو نیز کمتر از دنا پلاس بوده و احتمالا در نسخه فول به حدود ۱۵۰ میلیون تومان محدود می‌شود. برخی سایت‌ها در روز‌های گذشته از قول یکی از مقامات ایران خودرو اعلام کردند K۱۳۲ با فرم جلوپنجره متفاوتی به بازار خواهد آمد.

رهام کراس کانتری؛ دختر سایپا

این محصول با اختلاف بهترین و خوش‌آتیه‌ترین خودرو این جمع است. محصولی که اگر واقعا تولید شود و تیراژش بالا رود و با قیمتی مناسب عرضه گردد، کار بخش بزرگی از چینی‌های این رده از بازار از جک S۳ تا ام‌وی‌ام X۲۲ را خواهد ساخت! کراس‌کانتری که برخی‌ها نام اصلی آن را آتوسا عنوان کرده‌اند، بر همان پلتفرمی سوار است که برای رهام انتخاب شده. پلتفرمی که نسخه بازطراحی شده تویوتا یاریس ۲۰۰۰ است و طبق ادعای سایپا امکان یافته سطح ایمنی خودرو‌های سری sp۱۰۰ را تا دریافت سه ستاره از موسسه اروپایی یورو انکپ بالا ببرد.

در عین حال برخورداری از دامنه وسیعی از موتور‌های ۱.۵ لیتری m۴ و m۸ سایپا که با کمک سیستم توربوشارژر بین ۸۷ تا ۱۴۸ اسب قدرت خواهند داشت، یک نکته مهم دیگر درباره کراس کانتری است. هنوز چیزی درباره این خودرو و وضعیت قیمت و آپشن‌های دقیق آن گفته نشده، ولی شنیده‌ها از قیمت ۱۴۰ تا ۱۶۰ میلیونی نسخه پایه و بهای ۲۰۰ میلیونی مدل فول آپشن خودرو دارد. هنوز مشخص نیست بازار به چه شکلی به خواستگاران دختر سایپا می‌روند؟

رهام؛ داستان تکراری

دو سالی می‌شود که لنگ موتور و گیربکس مانده و با کوچ چینی‌ها از ایران و خروج همکاران این پروژه اعم از هیوندای پاورتک و چند شرکت دیگر، فقط در حد تزیین مراسمات دولتی از آن استفاده می‌شود. رهام که طراحی آن کار تیمی از طراحان جوان سایپا همچون حسین سلیمانی است؛ سدانی کوچک در دره و سگمنت c است که احتمالا در نسخه فول آپشن قادر باشد جانشین خودرو مدرنی مثل کیا سراتو باشد.

داشتن شش ایربگ، موتور توربو ودامنه وسیع‎تری از امکانات رفاهی در کتار طرح شکیل بدنه این شانس را به رهام می‌دهد که به انتخاب اول بسیاری از جوانان و خانواده‌های متوسط تبدیل شود. منوط به اینکه قیمت مناسب و تنوع رنگ و تریم‌های آن با سلایق دامنه وسیع‌تری از خریداران ایرانی هماهنگ باشد. رهام خط و ربط آینده سایپا در صنعت خودروسازی است که راهی مشابه خودروسازان بزرگ را با تمرکز روی ایده پلتفرم مشترک پشت خود دارد. امان از بی پولی و مفلسی خودروسازی ملی ما!