ریو؛ قهوه با طعم طلا

روزنامه شرق: بازی‌های المپیک ریو بامداد شنبه از ساعت ٣:٣٠ به وقت ایران، به‌صورت رسمی شروع می‌شود تا ورزشکارانی مختلف که از سراسر دنیا به ریو آمده‌اند مهیای حضور در بزرگ‌ترین تورنمنت ورزشی تاریخ شوند. برزیلی‌ها برای اولین‌بار در تاریخ است میزبانی تورنمنتی به این مهمی را به عهده می‌گیرند. سال ٢٠٠٩ بود که با رأی‌گیری صورت‌گرفته، برزیل به‌عنوان میزبان بازی‌های ریو ٢٠١٦ مشخص شد؛ خبری که مسئولان و مقامات سیاسی این کشور را خوشحال و مردم، به‌ویژه آنهایی که در «فاولاس» (محله‌های فقیرنشين برزیل) زندگی می‌کردند، را ناراحت کرد. برزیلی‌ها که از قبل می‌دانستند قرار است میزبان جام جهانی ٢٠١٤ فوتبال هم باشند، حسابی از هزینه‌های سنگینی که مسئولان کشورشان برای مهیاکردن این دو میزبانی می‌پرداختند، شاکی بودند. با این وجود و با تمام نارضایتی مردمی که حتی تا همین ٤٨ ساعت گذشته می‌خواستند به‌نشانه اعتراض مشعل بازی‌های ریو را هم خاموش کنند، این بازی‌ها بامداد شنبه به‌صورت رسمی شروع می‌شود. «به صورت رسمی»، اشاره به این موضوع دارد که رقابت‌های فوتبال المپیک در بخش زنان و مردان شروع شده. روز گذشته فوتبال زنان و امروز هم فوتبال مردانِ این بازی‌ها برگزار می‌شود تا به نوعی شروع غیررسمی این بازی‌ها اعلام شده باشد.

معضلی به نام زیکا

المپیک ٢٠١٦ ریو اگرچه اولین المپیک برگزارشده در آمریکای جنوبی خواهد بود؛ ولی کم ‌حاشیه نداشته است. فارغ از مسئله نارضایتی مردم، وجود ویروس زیکا در برزیل باعث شده بسیاری از قهرمان‌های دنیا در رشته‌های مختلف، قید حضور را در این تورنمنت مهم بزنند. این ورزشکاران که بیشتر آنها قهرمانان تنیس و گلف هستند، از ترس اینکه فرزندانشان در آینده ناقص به دنیا بیایند، قید حضور را در این بازی‌ها زدند. البته زیکا تنها مورد ناخوشایند المپیک پیش‌رو نیست؛ چون تهدیدات تروریستی هم همچنان به قوت خودش باقی است. شاید وجود نیروهای امنیتی در ریو برای تأمین جان ورزشکاران حاضر در این بازی‌ها، در المپیک‌ها بی‌سابقه بوده باشد. داعشی‌ها که چندین بار تابه‌حال رقابت‌های فوتبالی و محل برگزاری بازی‌های فوتبال را نشانه گرفته‌اند، بالقوه‌ترین خطر برای امنیت بازی‌های ریو به‌حساب می‌آیند. مشکل دیگری هم که این بازی‌ها را تحت‌تأثیر قرار داده، وضعیت آب‌های آلوده ریودوژانیرو است که گفته می‌شود به‌دلیل آلودگی زیاد، سال گذشته بیش از ١٠ تن ماهی مرده از سطح این آب‌ها جمع‌آوری شده است. دزدی هم دیگر موردی است که ورزشکاران المپیکی را پیش از شروع این بازی‌ها چندین بار آزار داده است.

بدون روسیه یا با روسیه

روزهای مانده به المپیک ٢٠١٦ آبستن حوادث زیادی بود؛ به‌غیر از موارد ذکرشده در بالا، مسئله دوپینگ سازمان‌یافته ورزشکاران روسیه هم، کلی سروصدا به‌پا کرد و حتی کار تا جایی پیش رفت که خیلی‌ها می‌خواستند کاروان روسیه کلا از گردونه بازی‌های المپیک ریو کنار برود. بااین‌حال سرانجام IOC با حضور کاروان روسیه در المپیک موافقت کرد؛ ولی از فدراسیون‌های جهانی خواست درصورت صلاحدید، ورزشکاران روس را از حضور در المپیک محروم کنند. اتفاقی که در بسیاری از رشته‌ها افتاد و درنهایت بسیاری از ورزشکاران روس از حضور در المپیک محروم شدند. دوومیدانی‌کاران روسیه که تعدادشان ٦٨ نفر بود، بیشترین قربانیان دوپینگ لقب گرفتند و همگی از حضور در المپیک ریو محروم شدند. حذف تیم وزنه‌برداری این کشور هم یکی دیگر از خبرهای جنجالی بود که پیش از آغاز رسمی این بازی‌ها اعلام شد.

ستاره‌های ریو

با وجود تهدیدات امنیتی، زیکا، آب‌های آلوده و دوپینگ، المپیک ٢٠١٦ هنوز هم ستاره‌های خاص خودش را دارد؛ یوسین بولت، رکورددار دوی سرعت دنیا، سرشناس‌ترین ورزشکاری است که در المپیک ریو حاضر است. او که مدتی مصدوم شد و حتی تا پای کناره‌گیری از این بازی‌ها هم پیش رفته، مدت‌هاست خودش را به ریو رسانده و هنوز هم برای گرفتن مدال‌های بیشتر بی‌تابی می‌کند. بولت در دو المپیک قبلی یعنی در پکن و لندن، شش مدال طلا در سه ماده ١٠٠، ٢٠٠ و ٤ در ١٠٠ متر گرفته و حالا می‌خواهد اولین ورزشکار دوومیدانی‌کاری باشد که در بردن مدال طلا در مواد سرعتی هت‌تریک کرده باشد. بعد از بولت به حضور مایکل فلپس هم باید اشاره کرد؛ شناگر اسطوره‌ای آمریکا که رکوردار بردن مدال طلا است. او با وجود اینکه آمادگی همیشگی‌اش را ندارد، ولی همچنان تلاش می‌کند درخشش سال‌های گذشته‌اش را داشته باشد. نواک جوکوویچ هم دیگر ستاره‌ای است که در این دوره از بازی‌ها زیر ذره‌بین است؛ مرد شماره یک تنیس دنیا که یکی پس از دیگری گرنداسلم‌ها را فتح کرده و می‌خواهد مدال طلای المپیک را هم در کارنامه داشته باشد تا ویترین افتخاراتش کامل شود. یکی از دو رقیب جدی او یعنی راجر فدرر به‌دلیل مصدومیت، ریو را از دست داده و شاید تنها اندی ماری، مدافع عنوان قهرمانی این بازی‌ها، باشد که بتواند سد راه جوکوویچ برای رسیدن به مدال طلا شود. البته این بازی‌ها یک ستاره فوتبالی با کلی انگیزه هم در دل خود دارد: نیمار. بازیکنی که بازوبند کاپیتانی تیم ملی برزیل را بر بازو خواهد بست، می‌خواهد به برزیل تنها جام معتبر نداشته را هدیه کند. برزیلی‌ها هرگز تا به حال قهرمان المپیک نشده‌اند و امیدوارند این‌بار با فوق ستاره‌ای به نام نیمار به خواسته‌شان برسند.

افتتاحیه در دست کارگردان «شهر خدا»

بامداد شنبه بالاخره با تمام کم‌وکاستی‌هایی که المپیک برای ورزشکاران دنیا داشته، قرار است مراسم افتتاحیه برگزار شود تا بالاخره متن بر حاشیه غلبه کند. برای این مراسم که در ورزشگاه ماراکانا برگزار می‌شود ٤٥ مقام سیاسی از سراسر دنیا در کنار ٧٦ ‌هزار تماشاگر خواهند نشست و از نزدیک مراسم را خواهند دید؛ مراسمی که برخلاف جام جهانی خواننده‌اش قرار است تمام برزیلی باشد و تخمین زده شده سه میلیارد نفر بیننده تلویزیونی هم داشته باشد. اگرچه برزیلی‌ها به طور دقیق رقمی را که برای برگزاری مراسم افتتاحیه هزینه کرده‌اند تا روز گذشته اعلام نکرده بودند ولی برای باشکوه برگزارکردن این مراسم، ابتکار عمل را به دست کارگردان مشهور کشورشان یعنی فرناندو میرلس سپرده‌اند تا شکوه آن بیشتر شود. میرلس، پیش‌تر با کارگردانی فیلم مشهور شهر خدا در دنیای هنر چهره شده و حالا کارگردانی این مراسم را به عهده خواهد داشت. نکته درخور توجه درباره مراسم افتتاحیه اینکه قیمت بلیت بسته به جایگاهی که تماشاگران می‌نشینند کاملا متفاوت است: از ٢٠٠ ‌هزار تومان به پول ایران گرفته تا پنج ‌میلیون تومان.