دوباره می‌سازمت دماغ!

مجله سیب سبز: جراحی دوباره بینی طیف وسیعی از مشکلات از عوارض رایج تا عوارض بسیار پیچیده را دربر می‌گیرد. تعدادی از بیماران بینی خود را چند بار به دست یک یا چند جراح می‌سپارند. در بسیاری از این بیماران جراحی‌های جدید درصورتی که براساس استانداردها و توسط متخصصین حاذق انجام نشود دوباره وضعیت قبلی را پیچیده‌تر کرده و بینی را در وضعیت کاملا بحرانی قرار می‌‌دهد به طوری که زندگی این افراد تحت‌الشعاع مشکلات بینی‌شان قرار می‌گیرد. از مشکل تنفسی و محرومیت از یک خواب لذتبخش گرفته تا ظاهر مصنوعی بینی با ردپای اعمال جراحی قبلی که بینی را در کانون توجه قرار داده، روز و شب این افراد را درگیر مشکلات بینی کرده است.

بسیاری از این بیماران هر وقت که خود را در آینه می‌بینندحسرت می‌خورند که چرا برای انجام جراحی اول عجله به خرج داده و تحقیق کافی برای انتخاب جراح نكرده‌اند و اکنون باید صدها برابر وقت صرف کنند تا شاید به چیزی با فاصله زیاد از شرایط مطلوب برسند. در این شرایط شاید توقع چند درصد بهتر شدن هم برای بیمار یک معجزه محسوب شود.


شما جزو كدام‌يك از اين سه دسته‌ايد؟

به طور کلی بیمارانی که برای جراحي دوباره بيني مراجعه می‌کنند با توجه به مشکلات و عوارضی که دارند سه دسته‌اند:

۱. دسته اول بیمارانی که به خاطر مشکلات در تنفس از راه بينی مانند چسبندگي‌هاي داخل بینی يا تنگ شدن بيش از اندازه سوراخ‌هاي بيني‌شان مراجعه می‌کنند.

۲. دسته دوم بیمارانی که به خاطر مشکلات در ظاهر بيني‌شان مراجعه می‌کنند و این مشکلات در بیشتر مواقع از برداشتن بيش از اندازه بافت‌هاي بينی ناشی می‌شوند، مانند کوچک شدن بيش از اندازه بيني به‌طوری كه با دیگر اجزای صورت هماهنگی ندارد.

۳. دسته سوم بیمارانی هستند که هم مشکل تنفس از راه بینی و هم ظاهر غیرطبیعی بینی را با هم دارند. متاسفانه اکثر مراجعه‌کنندگان در این دسته قرار دارند و این موضوع رابطه تنگاتنگ عملکرد سالم بینی با فرم طبیعی بینی را نشان می‌دهد.

وقتي جراحي مجدد ممنوع است

حداقل یک سال زمان لازم است تا بتوان جراحی دوباره بینی را انجام داد و دست زدن به بینی زودتر از اين زمان ممکن است مشکلات بینی را تشدید کند. برای اشکالات جزئی بهتر است تا مي‌توانيد از جراحی دوباره خودداري كنيد؛ ریسک جراحی دوباره بیشتر از جراحی اول است و احتمال روندهای غیرقابل پیش‌بینی در این جراحی دوباره بیشتر است.

پيوند بيني آخرين راه است

در عوارض ناشی از برداشتن بیش از حد بافت‌های بینی، باید این نقصان بافت را به شکلی مناسب جبران كرد. در این حالت، جراح می‌تواند از قسمت‌های دیگر بینی یا بدن، بافت‌هایی بگیرد و جایگزین بافت از دست رفته کند. این بافت‌ها، پیوند نامیده می‌شود. پیوندهایی با ارزش‌ترند که از خود فرد و در همان زمان برداشته شوند و برای خود او مورد استفاده قرار گیرند. برای مثال، در فردی که دچار بسته شدن دریچه داخلی بینی شده، می‌توان با افزودن پیوندهای غضروفی تا حدی به باز شدن دریچه کمک کرد.

در مواردی که تنگی خفیف تا متوسط دریچه داخلی بینی وجود دارد، می‌توان این پیوندها را از خود بینی گرفت اما در موارد شدید شاید نیاز به آن باشد که این پیوند، از غضروف دنده فراهم شود. مشکل ناشی از کوچک‌ شدن بیش از اندازه سوراخ‌های بینی، کمی جدی‌تر است. در مواردی که به علت بیش از حد برداشته شدن پره‌ها کمبود شدید پوست پره‌های بینی وجود داشته باشد، شاید نیاز به آن باشد که قسمتی از پوست گوش به عنوان پیوند مورد استفاده قرار گیرد. به همین دلیل در سال‌های اخیر، برش دادن پره‌های بینی و کوچک کردن سوراخ‌های بینی کنار گذاشته شده است.


تا مي‌توانيد به نوك بيني‌تان دست نزنيد

یکی از پیچیده‌ترین قسمت‌های جراحی مجدد بینی را جراحی نوک بینی تشکیل می‌دهد. نوک بینی ساختمان پیچیده‌ای مرکب از پوست، بافت همبندی، عضلات و داربست غضروفی دارد. نسبت و میزان این بافت‌ها در افراد مختلف متفاوت بوده و هر فرد، واجد ساختمان ویژه‌ای در نوک بینی خود است و بسیاری از جراحی‌های قبلی که به روش‌های قدیمی برداشت بافت‌ها انجام می‌شده ارتباطات طبیعی این بافت‌ها را بر هم زده و بافت اسکار و فیبروز جایگزین بافت سالم بینی شده است. تغییرات ساختاری شدید ناشی از جراحی‌های قبلی و همچنین پیچیدگی فرآیند التیام بافت‌های نرم نوک بینی، طی گذشت زمان، جراحی مجدد نوک بینی را به یکی از مشکل‌ترین قسمت‌های جراحی پلاستیک بینی تبدیل کرده است.

جراحی مجدد سخت‌تر است

عمل جراحی برای اصلاح اشکالاتی چون کوچک شدن بیش از اندازه ناشی از عمل‌های جراحی پیشین به‌مراتب دشوارتر از عمل جراحی بار نخست است چراکه برداشتن بافت آسان‌تر از افزودن آن است، آن هم در بینی‌ای که پیش از این، یک‌بار بافت‌های آن را برداشته‌اند. در بسیاری موارد لازم است برای جبران بافت‌های از دست رفته، از مناطق دیگر پیوندهای غضروفی تهیه شود. حتی با انجام بهترین جراحی‌های ترمیمی ‌معمولا مشکلات ایجاد شده تنها به‌طور نسبی قابل اصلاح‌ خواهد بود. جراحی دوباره روی بینی که به روش‌های برداشت بافتی عمل شده بسیار مشکل‌تر از عمل اول است. زمان این جراحی‌ها و بیهوشی آنها‌ هم طولانی‌تر است و جراح باید تمام تمهیدات لازم جهت حصول حداکثر نتیجه را به کار گیرد.

علاوه بر اینها در تمام این بیماران ارزیابی‌های بسیار دقیق تشخیصی شامل انجام روش‌های تصویربرداری، آندوسکوپی تشخیصی بینی و آزمون‌های بررسی راه هوایی بینی ضروری است. صرف زمان کافی جهت اقدامات تشخیصی، احتمال رسیدن به نتیجه مطلوب را بیشتر می‌کند و همچنین باید در مورد امکان برش در قسمت‌های مختلف بدن مثل گوش، سر و قفسه سینه برای برداشتن پیوند به بیمار توضیح داده شود.