ماجرای قبرهای ۲۵۰ میلیون تومانی شاه چراغ!

روزنامه هفت صبح: قیمت قبرها هر روز عجیب و غریب تر از دیروز می شوند. حالا دیگر قیمت 50 میلیون تومانی قبرهای بهشت زهرا، در برابر قیمت های جدیدی که می شنویم، رقم هایی عادی هستند. بعد از قبرهای مشهد و قم با قیمت های نجومی شان و قبرهای 700 میلیون تومانی امامزاده صالح نوبت به شیراز و قبرهایی رسیده که قیمت شان روز به روز بالاتر می رود.

مساحتی حدود 300 متر مربع دقیقا وسط ضلع شمالی حرم مطهر شاه چراغ (ع) را کنده اند تا یک قبرستان درست در قلب بنای مذهبی فرهنگی و تاریخی شاه چراغ ایجاد کنند؛ بنایی که خرداد ماه 1321 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.


در این مساحت کم، ۳۰۰ قبر دو طبقه ایجاد کردند و روی همه آنها را پوشاندند تا زمانی که مشتریان بمیرند و تقاضا برای خرید قبرهای مقابل شاه چراغ (ع) زیاد شود، آن وقت قیمت ها را بگویند.

قیمت هر قبر در شاه چراغ ۲۵۰ میلیون تومان است، البته این قیمت برای هر یک طبقه از این قبرها در حرم مطهر «احمد بن موسی کاظم» است که پولی معادل ۵۰۰ میلیون تومان برای هر قبر دو طبقه می شود. با یک حساب سرانگشتی ساده مشخص می شود که اعتباری بالغ بر ۱۵۰ میلیارد تومان از بابت کندن این قبرها به دست می آید. با اینحال فقط باید در رویا امیدوار بود که قدری از این پول برای بافت تاریخی که شاه چراغ (ع) در قلبش قرار دارد خرج شود.

اما اصل طرح توسعه حرم شاه چراغ (ع) برای چیست؟ این طرح از یک ماه گذشته شروع شده و با تخریب هایش خواب را به چشم بافت تاریخی شیراز در محله «اسکندریه» حرام کرده است. به نظر می رسد با توجه به تخریب خانه های ارشمند و ثبتی بافت تاریخی شیراز، جستجو برای علت کندن زمین در قلب یک بنای تاریخی - مذهبی ثبتی بیهوده باشد، چون اگر ثبتی بودن یک بنای تاریخی و ارزشمند حتی اگر در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده باشد، برای دست اندرکاران طرح توسعه شاه چراغ اهمیت داشت، دست کم یک سوال یا استعلام از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری انجام می شد.

قبر ۷۰۰میلیونی در تهران

این روزها در قطعه های ۲۲۳، ۲۲۷ و ۲۲۹ بهشت زهرا، قبر یک طبقه ۱۰ میلیون تومن، در قطعه های ۲۲۸، ۲۲۵ و ۲۲۲ قبرهای دو طبقه ۲۰ میلیون تومان و قبر سه طبقه در قطعه های ۱۹ و ۵۱، ۳۰ میلیون تومان قیمت دارد. البته همه اینها به دلیل رزرو بودن، با اختلاف قیت یک، دو و پنج میلیونی، بالاتر از قیمت معمول فروخته می شوند. نزدیک غسالخانه، در قدیمی ترین قطعه های بهشت زهرا، قیمت یک قبر یک طبقه به ۵۰ میلیون هم می رسد.


محل دفن هم خوش آب و هوا که باشد باید پول بیشتری پرداخت شود. امام زاده عینلی زینلی هم قبرهای گرانقیمتی دارد که قیمت بعضی از آنها بالای ۱۰۰ میلیون تومان هم می شود اما قیمت هیچ کدام از این قبرها به پای قبرهای امامزاده صالح تهران نمی رسد. در امامزاده صالح تجریش، قبرها بعضا تا مبلغ ۷۰۰ میلیون تومان هم فروخته می شود. سوال اینجاست که چه کسی توانایی خرید این قبرها را دارد و چه لزومی به تعیین این قیمت ها برای قبر است؟ سوالی که اعضای شورای شهر هم چندی پیش درباره اش بحث کردند.

قیمت قبر، سوژه مراسم خواستگاری

مکان دفن اعضای خانواده برای افراد متمول و سنتی مشهد، اهمیت زیادی دارد. یکی از شهروندان مشهدی در این باره به هفت صبح می گوید: «چندسال پیش یکی از اقوام برای خواستگاری به خانه یکی از خانواده های بازاری مشهد رفتند. در همان اول خواستگاری مادر عروس به مادر داماد گفته بود، همین اول کار بگویید که اعضای فامیل تان را در حرم دفن می کنید یا نه؟ اگر نه ما حاضر به وصلت نیستیم. برای ما این موضوع حیثیتی است!»

پس جای تعجب ندارد که بسیاری از مشهدی ها در صف انتظار و ثبت نام قبرهای حرم مطهر مشهد باشند. این قبرها در محوطه حرم ۵۰ میلیون تومان قیمت دارند قبرهایی که همه سه طبقه اند و این محوطه آنقدر بزرگ است که بعد از ۱۰ سال تدفین اجساد، هنوز پر نشده است اما در قسمت اصلی حرم قبرها از ۴۰۰ میلیون تومان شروع می شوند و هر چه به ضریح نزدیکتر می شویم، رقم ها هم بالاتر می روند؛ حتی بالاتر از یک میلیارد و دو میلیارد تومان!

چه در محوطه اصلی و چه در حیاط حرم، قیمت هایی که برای پیش فروش تعیین می شوند با قیمت روز متفاوت اند. یعنی شما ۵۰ میلیون تومان را امروز پرداخت می کنی تا مطمئن شوی جایی برای دفن در حرم مطهر داری اما زمان تدفین که برسد باقیمانده پول طبق نرخ روز محاسبه و دریافت می شود.


افراد برای دفن شدن در محوطه اصلی و نزدیک ضریح، باید غیر از متمول بودن ویژگی دیگری هم داشته باشند: اعتبار اجتماعی. یکی از شهروندان مشهدی در این باره به هفت صبح می گوید: «برای مثال اقوام آقای خیامی، صاحب کارخانه ایران ناسیونال قدیم و ایرانخودروی جدید قبری کنار ضریح پیش خرید کرده بودند که وقت مرگشان گفته شد باید چند میلیارد تومان بپردازید و آنها هم منصرف شدند و جای دیگری دفن کردند.»

این نرخ ها در حالی روز به روز بالاتر می روند که در مشهد روزی ۱۵ تا ۲۰ نفر در محوطه بیرونی حرم، دفن می شوند؛ با وجود قبرهای سه طبقه و چهار طبقه، خودتان درآمد به دست آمده را محاسبه کنید!