قیمت های نجومی پوشاک زمستانی!

روزنامه هفت صبح - فرید عطارزاده: کافی است در این چند هفته که فروش لباس های پاییزه و زمستانی رونق گرفته به پاساژهای معروف شهر سری بزنید تا با مشاهده قیمت ها دچار یک بحران روحی و ناامیدی محض شوید! فرقی ندارد که به فلان پاساژ معروف غرب تهران یا آن پاساژ شمال شهر بروید، لباس مردانه یا زنانه بخرید یا سعی کنید برندهای غیرمشهور را انتخاب کنید.

بی نام و نشان ترین لباس های کشور ترکیه (یا حداقل آنهایی که با نام ترک به خریداران داده می شود)، قیمتی زیر 200 هزار تومان ندارند و در خیلی از موارد حتی با قیمتی بالاتر از مارک ها و برندهای مشهور دارای نمایندگی به فروش می رسند.

حلقه مفقوده ماجرا را کارشناسان صنعت پوشاک در ناتوانی سازمان های مسئول برای تعیین قیمت پوشاک وارداتی می دانند و خب متهم اصلی هم کشور ترکیه است! بگذارید به زبان ساده توضیح دهیم. در حال حاضر خرید لباس و پوشاک از بازارهای مختلف ترکیه رونق دارد، چه بوتیک داران، چه افراد عادی که برای مزون های خود این پوشاک را تهیه می کنند.


واضح است که این افراد جنس های خود را به صورت عمده می خرند و به صورت چمدانی یا قاچاق آنها را وارد کشور می کنند. نتیجه هم مشخص است؛ این افراد نه فاکتورهای خرید مشخص و معتبری دارند و نه کسی از قیمت خرید آنها خبر دارد. پس وقتی این لباس ها به دست خریداران می رسد هیچ کس از قیمت واقعی آن خبر ندارد؛ نه مصرف کنندگان و نه حتی مسئولان نظارتی!

نکته ای که «رئیس شورای اصناف کشور» هم به عنوان یکی از متولیان اصلی نظارت بر قیمت های بازار، در گفتگو با هفت صبح آن را تایید می کند و می گوید هنوز نتوانسته ایم به یک تعریف مشخص برای تعیین و قیمت گذاری پوشاک وارداتی برسیم. همین موضوع باعث می شود تا نان فروشندگان پوشاک غیرمارک و معروف در روغن باشد، خیلی بیشتر از نمایندگی های لباس های مارک و خیلی بیشتر از آنچه فکرش را می کنید. سودهای خالص ۶۰-۵۰ درصدی برای یک لباس یا یک پلیور ساده تنها گوشه ای از این بازار مرموز و پرسود است!

آسمان همه جا یک رنگ است

دیگر گذشت آن روزها که نام و محل پاساژها بر روی قیمت های جنس ها تاثیر می گذاشت. آنچنان فرقی نمی کند که به پاساژ اندیشه بروید یا تیراژه یا میلاد نور و تندیس، آسمان همه یک رنگ است. البته در این نکته شکی نیست که قاعدتا قیمت ها و جنس ها در این مراکز خرید با همدیگر فرق دارد اما مشاهدات میدانی نشان می دهد تفاوت قیمت ها به اندازه اسم هایشان نیست.

ساده ترین لباس های مخصوص زمستان (منظورمان پلیورهای مردانه و لباس های زنانه خیلی ساده زمستانی است) به راحتی بالای ۲۰۰ هزار تومان قیمت گذاری شده اند و فروشندگان با لبخندهای بسیار طبیعی، قیمت هایی حتی بیشتر از ۴۰۰، ۵۰۰ هزار تومان را برای ساده ترین محصولات به شما می گویند.

پالتو، کاپشن و محصولاتی از این دست نیز که جای خود را دارد و باید جیب های مبارک خود را خالی کنید. همه فروشندگان هم که می گویند این لباس ها محصول کشور ترکیه است و فلان و بهمان. نه شما و نه حتی یک متخصص حوزه پوشاک هم نمی تواند به راحتی درباره قیمت واقعی آنها صحبت کند.


عدم نصب برچسب قیمت روی لباس های وارداتی نکته دیگری است که در پاساژگردی ها به چشم می خورد. گاهی آنقدر آش شور می شود و بازرسان مختلف هر هفته به مراکز خرید می آیند؛ گاهی هم مثل ماه های اخیر اصولا از نظارت خبری نیست و همه فروشندگان مشغول تاخت و تاز هستند!

چرا نظارت ها کم شده؟

کافی است سری به مغازه های مختلف شهر بزنید و مشاهده کنید که بسیاری از فروشندگان نه برچسب قیمت می زنند و نه ابایی از نظارت و برخورد دارند. فعالان صنعت پوشاک از یک دلیل مهم به عنوان کم شدن نظارت ها و البته تاخت و تاز فروشندگان صحبت می کنند. مدتی است که برخی بحث های نظارتی بر قیمت ها و موارد مشابه از سازمان حمایت و مجموعه های زیردست آن گرفته شده و به شورای اصناف کشور سپرده شده است.

فعلا این مراحل در حال گذر است و در نتیجه اوضاع کمی تا قسمتی نامشخص است. البته تا پیش از این هم چنین روندهای نظارتی وجود داشت اما در چند وقت اخیر سازمان صنعت، معدن و تجارت تاکیدات زیادی داشته که نظارت های اصلی به عهده شورای اصناف گذاشته شود و البته سازمان حمایت نیز همچنان به شکایت ها و موارد اعتراضی رسیدگی می کند.

در این فعل و انفعالات و تغییرات، چند ناهماهنگی به وجود آمده که باعث شده برخی فروشندگان از آب گل آلود ماهی بگیرند. مثلا شورای اصناف در ابتدای راه جدید نظارتی خود است و خصوصا در زمینه پوشاک وارداتی و قیمت گذاری ها فعلا مشغول تصمیم گیری و برنامه ریزی هستند یا برخی کارشناسان مثال می زنند که شما اگر به فروشگاهی بروید و شکایتی بابت گرانفروشی یا عدم نصب برچسب قیمت داشته باشید، باید با سامانه ۱۲۴ که مختص سازمان حمایت است تماش بگیرد.


ماموران این سازمان پس از ثبت شکایت، ماجرا را پیگیری خواهند کرد ولی در بسیاری از موارد به شورای اصناف لینک نیستند و موضوع به آنها ارجاع داده نمی شود. در واقع در حال حاضر دو سازمان به صورت تقریبا موازی مسئولیت نظارت بر یک موضوع را دارند اما ارتباطشان با یکدیگر کامل نیست.

ساز و کار قیمت گذاری لباس های وارداتی مشخص نیست

علی فاضلی رئیس شورای اصناف کشور که از خرداد امسال عهده دار این مسئولیت شده در گفتگویی ضمن تایید برخی ناهماهنگی ها، در مورد دلایل این اتفاقات می گوید: «ما در بحث نظارت بر فروشندگان خصوصا در زمینه های لباس و پاشک با دو مشکل روبرو هستیم. اولا شاکله این ساز و کارها و بحث های نظارتی از گذشته به ما رسیده و فعلا مشغول تصحیح روش ها هستیم.

این تغییر و تحولات زمانبر است و همچنین نیاز به نیروهای انسانی پخته تر و روش های به روزتر دارد. همچنین منابع محدود مالی و بودجه ای نیز یکی دیگر از مشکلات ما هست که باعث شده فعلا با مشکلات ساختاری روبرو باشیم و تصحیح آنها قطعا زمانبر است. در بحث های نظارتی بر کالاهای سبد خانوار خصوصا کیف و کفش و پوشاک به جز مشکلات ساختاری با یک مشکل بزرگ دیگر نیز روبرو هستیم. در این حوزه ها و خصوصا پوشاک وارداتی هنوز نتوانسته ایم به یک ساز و کار مشخص برای تعیین قیمت ها برسیم.

بسیاری از این پوشاک ها از مبادی مختلف و روش های متفاوتی به کشور وارد می شوند و تعیین قیمت آنها کار بسیار پیچیده ای است. تاکنون چندین جلسه برای تعیین شاخص های قیمت گذاری این اجناس داشته ایم و باید به یک جمع بندی نهایی برسیم. ما هم قبول داریم که تاکنون در این بخش کمی متزلزل بوده ایم اما امیدواریم این مشکلات به زودی حل شود.»

ترکیه، بهشت بوتیک داران

همانطور که رئیس شورای اصناف هم گفته، ناتوانی در قیمت گذاری پوشاک وارداتی یکی از مشکلات بزرگ در اوضاع نابسامان قیمت های لباس ها است. کارشناسان پوشاک نیز ضمن تایید این صحبت ها، جزییات بیشتری در این رابطه می گویند. نوید عطاران، کارشناس بازرگانی و پوشاک در این رابطه می گوید:


۱- محل فروشگاه

در تئوری های مارکتینگ جهانی، به جز کیفیت چند عامل مهم برای تعیین قیمت کالا ذکر می شود. اسم و نام برند در حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بر قیمت یک جنس تاثیر دارد و محل و مکان فروشگاه نیز ۱۰ تا ۲۰ درصد بر قیمت کالا تاثیر می گذارد، بنابراین تاثیر محل فروشگاه بر قیمت کالا یک امر پذیرفته شده و طبیعی است اما در ایران میزان افزایش آن بسیار بالاتر از الگوهای جهانی است. یک دلیل مهم این اتفاق بالا بودن هزینه های اجاره مغازه در مکان های معتبر شهر است که باعث می شود فروشندگان هزینه های اضافه خود را از خریداران دریافت کنند.

۲- فرهنگ خریدمردم

بسیاری از مردم هنوز به جنس های تولید داخل اعتماد ندارند و همین موضوع باعث شده تا راه بزرگی برای سوءاستفاده باز شود. به طور قطع می توان گفت که حدود ۸۰ درصد شلوارهای جین موجود در بازار تولید داخل هستند اما به دلیل عدم استقبال از تولیدات داخلی، مارک ها و برندهای خارجی به آن الحاق می شود.

۳- قاچاق

پوشاک و لباس یکی از قربانیان اصلی قاچاق است. افراد مختلف و فروشندگان به صورت شخصی به ترکیه یا چین می روند و جنس هایی با قیمت بسیار پایین تهیه می کنند. در این زمینه حتی برخی واسطه های حرفه ای هم وجود دارند که جنس هایی مختلف در تیراژ بالا وارد می کنند و آن را به فروشندگان بوتیک می فروشند. در این بارها، همه جور لباس با قیمت های باورنکردنی وجود دارد. مثلا یک شلوار جین ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان یا یک پلیور با قیمت در حدود ۶۰ هزار تومان. این لباس ها سپس در بوتیک ها و مزون های خانگی با قیمتی در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان به فروش می رسد! به طور مثال اگر مامور نظارت کننده ای هم بخواهد بر این قیمت ها نظارت داشته باشد امکان اثبات قیمت واقعی آن حتی برای کارشناسان هم سخت است.


۴- برندها کمتر سود می کنند

با توجه به این توضیحات و برخلاف تصورات عموم، میزان سوددهی فروشگاه های برند و نمایندگی های مارک دار آنچنان بالا نیست. این فروشگاه ها عموما محصولات خود را به صورت قانونی وارد می کنند و بنابراین همه هزینه های عوارض، مالیات و ... را پرداخت می کنند؛ به همین دلیل قانونی بودن مجاری ورود و مشخص بودن فاکتورها و قیمت های خرید، این فروشگاه ها نمی توانند قیمت های خود را از یک حد مشخص بالاتر ببرند؛ بنابراین بوتیک معمولی شهر و مغازه ها به دلیل مشخص نبودن قیمت واقعی خریدشان اتفاقا سود بیشتر و کلان تری دارند.

۵- وجود چندین نهاد نظارتی

در حال حاضر چندین نهاد مختلف بر کار فروشندگان نظارت دارند که در برخی موارد موجب افزایش ناهماهنگی ها شده اند. اتحادیه های مرتبط، تعزیرات، سازمان حمایت، شهرداری، وزارت ارشاد و ... همگی این امکان را دارند که فروشنگان را به دلایل مختلف جریمه یا پلمپ کنند. همین موضوع اتفاقا کار را بسیار سخت تر کرده. اگر موارد نظارتی به یک یا دو سازمان محول شود، به طور قطع نتیجه بهتری پیدا خواهد شد.