بيتوته گردشگران در خانه تاريخي عامري‌ها

صندوق احياء و بهره برداري از اماكن تاريخي و فرهنگي قرار است "زنجيره پرديس " شامل بيش از 140 بناي تاريخي در محورهاي اصلي كشور را جهت ساماندهي، مرمت، احياء و بهره برداري مناسب از آن، مطابق با استانداردهاي بين المللي، براي مشاركت با بخش خصوصي، معرفي كند كه يكي از اين پرديس‌هاي واگذار شده به بخش خصوصي "خانه تاريخي عامري‌ها " است.

طبق ماده 114 قانون برنامه چهارم توسعه به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اجازه داده مي‌شود به منظور اعطاي مجوز كاربري و بهره‌برداري مناسب از بناها و اماكن تاريخي قابل احياء با هدف سرمايه‌گذاري بخش خصوصي داخلي و خارجي صندوق احياء و بهره‌برداري از بناها و اماكن تاريخي و فرهنگي را ايجاد كند. بناها و اماكن تاريخي قابل احياء به استثناي نفايس (املاك و اموال) ملي به تشخيص سازمان ميراث فرهنگي از اين قانون خارج است.

بزرگترين خانه تاريخي ايران؛ نخستين هتل طرح پرديس
-----------------------------------------------------------------

خانه عامري‌ها با ۹ هزار متر مربع عرصه و ۱۲ هزار متر مربع اعياني، ۸۰ تا ۸۵ اتاق و ۷ حياط، بزرگترين خانه تاريخي ايران به شمار مي‌رود كه طي سال‌هاي گذشته با نظارت طرح پرديس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور مرمت و بازسازي شد و ظاهراً‌ قرار است تبديل به ۴۵ سوئيت شود.

بازسازي و مرمت اين مجموعه با هدف احياي آن از سوي هيئت امناي مرمت و بازسازي ابنيه تاريخي كاشان و با همكاري شهرداري و ميراث فرهنگي اين شهر در سال ۱۳۷۳ آغاز شد و با ادامه روند بازسازي اين بنا در طرح پرديس سازمان ميراث فرهنگي كشور قرار گرفت تا به عنوان پروژه اقامتگاه گردشگري مورد بهره برداري قرار گيرد.

در ميان خانه‌هاي تاريخي كاشان، مجموعه خانه تاريخي عامري‌ها بدون اغراق جزء با ارزش ترين نمونه‌ها به شمار مي‌آيد. خانه در خيابان علوي، محله سلطان مير احمد در شهر كاشان واقع است. در ميانه محوري تاريخي كه مسجد و مدرسه آقا بزرگ و آن سوتر بازار كاشان را به مجموعه‌اي از خانه‌هاي بسيار با ارزش دوره قاجار متصل مي كند.

علي‌رغم گمانه‌هايي مبني بر وجود ريشه اصلي بنا در دوره سلجوقي و صفويه آنچه امروز بنام مجموعه خانه هاي تاريخي عامري شناخته مي شود در اواخر دوره زنديه و ابتداي شكل گيري سلسله قاجار پديد آمده است. مالك نخستين بنا فردي بنام سهام السلطنه عرب بوده است كه اين بنا را به پاس حمايت از حاكم وقت كاشان و دفع محاصره آقا محمد خان از وي به هديه مي گيرد. اما بنا شهرت خود را از فرزند وي ابراهيم خليل خان عامري از اعيان بانفوذ گرفته است كه در ميان ديگر برادران خود از نفوذ و اعتبار بيشتري برخوردار بوده است.

مجموعه عامري ها تا حدود دهه ۳۰ قرن حاضر مورد استفاده مالكان اصلي بوده است اما بتدريج بعد از اين تاريخ در سراشيبي فراموشي قرار مي گيرد. عدم نگهداري مناسب و شيوه بهره بري غير اصولي از بنا لطمات شديدي به پيكره بنا بعد از اين تاريخ وارد مي‌كند تا اينكه به سازمان ميراث فرهنگي واگذار مي‌شود و در فهرست بناهاي طرح "پرديس " قرار مي‌گيرد و كاربري "اقامتي " براي آن تعريف مي‌شود.

ارتقاء‌ سطح كالبدي بنا؛ خواسته مسئولان ميراث فرهنگي از سرمايه‌گذار
--------------------------------------------------------------------------------------

آبان‌ماه سال گذشته واگذاري خانه عامري‌هاي كاشان به بخش خصوصي براي تبديل به مركز اقامتي همزمان با واگذاري پرديس‌هاي تاريخي مسعوديه تهران و كاروانسراي وكيل كرمان اعلام شد.

به گفته سيد مسعود علويان صدر؛ معاون حفظ و احياي آثار تاريخي سازمان ميراث فرهنگي، نوروز امسال به علت اينكه ارتباط اين مجموعه تاريخي با گردشگران و علاقمندان به آثار تاريخي قطع نشود، درهاي مجموعه به روي گردشگران باز بود.

علويان صدر با بيان اين‌كه بررسي كارشناسان سازمان نشان مي‌دهد كه آثار فرهنگي_تاريخي بابهره‌گيري هوشمندانه از دانش‌روز مكان‌يابي شده و ارزش‌هاي فرهنگي، تاريخي، مردم‌شناسي و ارزش‌هاي برگرفته از رشته انديشه‌‌ مردم، در آن رشد يافته و نهايتا در قالب فضاهايي ظهور پيدا كرده است، مي‌گويد: نكته مهم آن است كه در سير تحول تاريخي هميشه پايه مردمي به عنوان ركن اصلي در مديريت، ‌هدايت و كنترل موضوعات نقش داشته است.

وي انتظارش از بخش خصوصي را ارتقاء‌ سطح كالبدي بناها، ارزش‌هاي فعاليتي و ارزش‌هاي رفتاري مردم به عنوان سه رويكرد اساسي در ارتقاء ارزش‌هاي فرهنگي و تاريخي اعلام مي‌كند و مي‌گويد: انتظار داريم فعاليتي كه در شأن و منزلت بنا بوده و موجب ارتقاء سطح فرهنگي جامعه مي‌شود در اين پرديس‌ها انجام گيرد.

بهره‌برداري از هتل "خانه عامري‌ها "
------------------------------------------------------------------------------

در حالي‌كه فاز نخست بهره‌برداري از خانه عامري‌ها كه شامل تعدادي از حياط‌ها و آشپزخانه و رستوران مي‌شود قرار است تا نيمه‌هاي شهريور انجام شود، احمد ميرزا كوچك خوشنويس؛ سرپرست صندوق احياء و بهره‌برداري از اماكن تاريخي و فرهنگي درباره زمان بهره‌برداري از هتل "خانه عامري‌ها " به خبرنگار فارس مي‌گويد: اين هتل تا پيش از پايان سال به بهره‌برداري خواهد رسيد.

وي مي‌افزايد: گردشگران مي‌توانند از زمان افتتاح هتل، در اين هتل اقامت داشته باشند.

به گفته خوشنويس، فاز نخست بهره‌برداري از مجموعه تاريخي عامري‌ها كه شامل حياط بيروني و اندروني ( يوسفيان )، حياط فرهنگي، حياط خدماتي، آشپزخانه و رستوران مي‌شود نيمه شهريورماه انجام مي‌شود.

از جمله جاذبه‌هاي پيراموني خانه عامري‌ها كه براي گردشگران داراي جذابيت است مي‌توان به كاروانسراي مرنجاب، آب سرخ فريزهند، غار نياسر، خانه بروجردي‌ها، آرامگاه سهراب سپهري، آرامگاه بابا افضل كاشاني، آرامگاه محتشم كاشاني، آرامگاه فيض كاشاني، مدرسه آقا بزرگ كاشان، حمام عبدالرزاق خان، حمام مجموعه اردهال، مسجد ميرعماد، امامزاده حبيب بن موسي، امامزاده شاهزاده عيسي و يحيي ، بقعه ابولؤلؤ ( باباشجاع الدين )، باغ و كاخ تاريخي فين، روستاي ابيانه، تپه‌هاي سيلك و ... اشاره كرد.

در حالي‌كه نگراني‌ها از تخريب بناهاي تاريخي در تبديل آن‌ها به هتل و رستوران وجود دارد، مسئولان سازمان ميراث فرهنگي كشور بر اين اعتقاد هستند كه تبديل بناهاي تاريخي به اقامتگاه، مهمانپذير، رستوران و... با نظارت سازمان ميراث فرهنگي و سرمايه‌گذاري بخش خصوصي انجام مي‌شود در نتيجه آسيبي به اصل بنا وارد نخواهد شد و حتي اين اقدام باعث مي‌شود كه زندگي به بناهاي تاريخي بازگردد.

منبع : خبرگزاری فارس