چرا زنان «شطرنج‌بازهای» خوبی نیستند؟

فرادید: یک استاد بزرگ شطرنج می‌گوید «نابرابری جنسیتی» در بازی شطرنج وجود دارد، زیرا ساختار مغزی زنان و مردان با هم تفاوت‌هایی دارند.

به نقل از هافینگتون پست، اخیرا صحبت‌هایی راجع به تفاوت‌های ذاتی مردان و زنان مطرح شده است. نایجل دیوید شورت استاد بزرگ شطرنج انگلیسی همین تفاوت‌ها است که باعث شده تعداد قهرمان زن شطرنج بسیار کمتر از تعداد قهرمانان مرد در این رشته باشد.

نایجل در گفتگو با مجله تازه‌های شطرنج می‌گوید: «ساختار ژنتیکی مغز مردان و زنان از هم تفاوت‌هایی دارد، پس چرا باید انتظار داشته باشیم که عملکرد یکسانی داشته باشند؟ من به راحتی می‌گویم که هوش هیجانی همسرم به مراتب بیشتر از من است. ارجحیت جنسی وجود ندارد، زیرا ما فقط توانایی‌های متفاوتی داریم. شاید اگر تعداد شطرنج‌بازهای حرفه‌ای مونث بیشتر بود بهتر می‌شد. اما قرار نیست که نسبت به این نابرابری گلایه کنیم، بلکه بهتر است این حقیقت را همین‌گونه که هست باور داشته باشیم.»


او در مصاحبه‌ای با اسکای نیوز گفته بود که مغز مردان 10 درصد بزرگتر است و هنوز هم از نظر خود دفاع می‌کند: «ماده خاکستری مغز مردان خیلی بیشتر است. در عوض، ماده سفید مغز زنان چندین برابر بیشتر است.» او همچنین می‌گوید که تبعیض جنسیتی در شطرنج مشکلی را به وجود آورده است، اما این تفاوت‌های ذاتی بین زنان و مردان را نمی‌توان انکار کرد.

جردن گِینز لوئیس دانشجوی دکتری عصب‌شناسی در دانشکده پزشکی کالج پن استِیت معتقد است که شورت درباره تفاوت‌های ساختاری مغز زنان و مردان درست می‌گوید، اما او کمی مبالغه کرده است، زیرا نقش مسائل اجتماعی تاثیرگذار را آن‌گونه که باید در نظر نگرفته است. او ادامه داد: «مطالعات مرتبط با مغز نشان داده که ساختار مغزی مردان و زنان به طور کلی دارای تفاوت‌هایی است. اما متخصصان می‌گویند نمی‌توان برای توضیح تفاوت‌های جنسی در رفتار تنها بر اختلافات تشریحی بسنده کرد.»

جودیت پولگار یک شطرنج‌باز حرفه‌ای است که برای مدت کوتاهی صاحب رکورد جوان‌ترین استاد بزرگ جهان بود و در گذشته نیز توانسته بود شورت را شکست دهد. او در پاسخ به شورت گفته است: «ما مانند هر مرد دیگری می‌توانیم بجنگیم. من فکر می‌کنم این را در طول دهه‌های گذشته که شطرنج بازی کرده‌ام نشان داده‌ام. بحث جنسیت نیست، بلکه بحث هوش در اینجا مطرح است.»


سال 2009 پژوهشی در ارتباط با همین موضوع انجام شد و نتیجه گرفت که از آنجایی که تعداد شطرنج‌بازهای خانم کم هستند، استاد بزرگ شطرنج خانم نیز کم است. اما پژوهشی دیگر در سال 2014 ادعا کرد که آن مقاله «مشکلات آماری» داشته و از ایده برتری مردان نسبت به زنان در بازی شطرنج دفاع کرد. شورت نیز از همین مقاله در گفته‌های خود استفاده کرد.

لوئیس معتقد است که جامعه بر قوه ادراک فرد تاثیر می‌گذارد و به پژوهشی اشاره می‌کند که همبستگی بالای شکاف جنسیتی در مهارت ریاضی را با نابرابری جنسیتی در سطح فرهنگی در نظر می‌گیرد.

علاوه بر آن، دین برنِت در پاسخ به شورت در گاردین می‌نویسد: «هنوز اجماع علمی بر سر وجود هوش هیجانی وجود ندارد. حتی هیچ مدرکی هم وجود ندارد که نشان دهد هوش هیجانی زنان بیشتر از مردان است.»