دردسرهای حجاب اروپایی خانم ماریچه اسخاکه!

روزنامه هفت صبح: هر سفر خانم ماریچه اسخاکه، نماینده پارلمان اروپا به ایران، حاشیه ها و جنجال های خاص خود را داشته است که آخرین آن به ملاقاتش با رییس مجلس مربوط می شود.

ماریچه اسخاکه؛ او با یک نمایش ساده، خواسته و ناخواسته، به مشهورترین نماینده هیات پارلمانی اروپا در ایران بدل شد. مرور خبرها نشان می دهد که او آذر 92 و خرداد 93 هم به ایران آمده بود و البته بررسی عکس ها نشان می دهد آن زمان تعریف بهتر و دقیق تری از نوع پوشش متناسب با فضای دیپلماسی داشت تا دیداری که اول هفته با علی لاریجانی، رییس مجلس شورای اسلامی داشت.

آن زمان حواشی پیرامون حضور هیات نمایندگان اروپایی بر پاشنه دیگری می چرخید. از اهدای جایزه ساخاروف به نسرین ستوده و جعفر پناهی در سفارت یونان گرفته تا درخواست و تلاش برای دیدار با یکسری افراد و بحث بر سر راه اندازی دفتر نمایندگی پارلمان اروپا.


همه اینها اما وجهه دیگری هم داشت و آن بازی دیپلماتیک خارج از قاعده بود. نه در داخل برحسب انتظار میزبان این دیدارها دولت به حساب می آید و نه در جهان دیپلماسی آمریکا و اسرائیل دل خوشی از این دیدارها دارند؛ به ویژه آنکه ماریچه اسخاکه، نماینده هلندی در پارلمان اروپا، بارها چه در داخل و چه در خارج مواضع حقوق بشری تیز نسبت به شرایط کشور گرفته است ولی از سوی مقابل در گفتگو با فارس در برابر شهرک سازی های اسرائیلی ها موضع می گیرد.

او حتی وقتی درباره پایان دادن به حکم اعدام صحبت می کند نام آمریکا را به زبان می آورد و می گوید نظرش فقط چین و ایران نیست. این بازی خارج از قاعده اما کم حاشیه ندارد. برای این ور آبی ها، آنطور که حسین شیخ الاسلام، مشاور امور بین الملل رییس مجلس شورای اسلامی روز گذشته در این باره گفت: «حجاب نامناسب این نماینده میهمان عامدانه و از سر شیطنت نبود و کوتاهی مسئولان امر در تفهیم موضوع رعایت حجاب کامل در دیدارها باعث شد تا این مسئله اتفاق بیفتد.»

او در ادامه به طور ضمنی به مسالمت آمیز بودن این دیدارها اشاره کرد: «نمایندگان پارلمان اروپایی هیچ درخواستی برای دیدار با عناصر فتنه نداشته و در دیدارهای خود با رییس مجلس شورای اسلامی و رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجه مجلس هیچ نکته ای را در این رابطه مطرح نکردند.»

آنطور که شیخ الاسلام می گوید، این دیدارهاب رای آن ور آبی ها هم کم هزینه نبوده است: «نمایندگان پارلمان اروپایی در صحبت هایی که با هم داشتیم عنوان می کردند که آمریکا و رژیم صهیونیستی از سفر ما به ایران ناراحت هستند و نمی خواستند که ما به ایران سفر کنیم.»


تمام این اتفاقات را مثل پازل کنار هم بگذاریم، هنوز این تابلو قطعه گمشده بسیرا دارد. چرا پارلمان اروپا با مواضع سرسختانه حقوق بشری به همتای ایرانی اش تمایل نشان نمی دهد؟ چرا مجلس ایران با تمام این حواشی در موضع رسمی تمام قد از این دیدارها دفاع می کند و به آنها ادامه می دهد؟ ما در گزارش امروز روزنامه قطعات این پازل را یک بار دیگر کنار هم گذاشتیم.

به نظر می رسد نام هیات پارلمان اروپایی با حاشیه و جنجال گره خورده و با وجود تلاش های گسترده مسئولان ایرانی در هر سفر این هیات، یک حاشیه جدید به وجود می آید. هنوز حاشیه های سفر سال گذشته این هیات به ایران و دیدار آنها با برخی چهره ها از ذهن برخی سایت ها و افراد عموما اصولگرا پاک نشده بود که امسال دردسر دیگری به سفر این هیات اضافه شد.

با وجود آن که مشاور امور بین الملل مجلس قول داده بود امسال همه چیز تحت کنترل است و همه هماهنگی های لازم صورت گرفته اما این بار پوشش یی از نمایندگان زن این هیات مورد انتقاد قرار گرفته است. ماجرا ابتدا فقط در چند سایت اصولگرا بازتاب داشت اما مهدی کوچک زاده، نماینده مجلس تصویری از این دیدار را همراه با نوشته ای انتقادی در صفحه خود قرار داد و ابعاد ماجرا را گسترده تر کرد. این حاشیه ها را مرور می کنیم.

هیات پارلمانی اروپا شامل چه کسانی است؟

این هیات هشت نفره از پارلمان اروپا به ریاست المار بروک رییس کمیسیون سیاست خارجی این پارلمان بامداد شنبه وارد تهران شد. دعوت از این گروه پارلمانی برخلاف اکثر دیدارهای دیپلماتیک، از سوی دولت نبوده و مجلس میزبانی این دیدارها را به عهده دارد.


این سفر دو روزه نیز به دعوت علاءالدین بروجردی رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی انجام شده بود. این هیات در روز دوشنبه دو دیدار داشت و در روز گذشته نیز تا لحظه تنظیم این گزارش، یک دیدار صورت داده بود.

جنجال ها به دیدارهای روز شنبه بازمی گردد. این نمایندگان اروپایی در اولین دیدار خود با علاءالدین بروجردی به بحث و گفتگو پرداختند. پس از اتمام این دیدار، جلسه دیگری با حضور علی لاریجانی رییس مجلس صورت گرفت. در دیدارهای روز شنبه، نحوه پوشش یکی از نمایندگان خانم انتقادهایی را ایجاد کرد. این فرد، «»اریچه اسخاکه»، نماینده هلندی پارلمان اروپا بود که البته در دیدار روز گذشته این هیات پارلمانی با وزیر امور خارجه ایران به طور کلی پوشش خود را تغییر داد و به عرف های داخلی نزدیکتر شد.

نکته جالب آنجاست که جستجوهای هفت صبح نشان می دهد این نماینده هلندی در سفرهای سال گذشته این هیات به ایران نیز حضور داشته که پوشش او به چارچوب های رسمی کشور بسیار نزدیکتر بوده است.

انتقاد سایت های اصولگرا

در ابتدا حاشیه ها زیاد نبود و تنها چند سایت اصولگرا به انتقاد از این ماجرا پرداختند که بخش هایی از آن را می خوانید.


استانداردهای تنزل یافته

در همان روز شنبه، سایت صراط نیوز در بخش هایی از گزارش خود نوشت: «در دیدار امروز المار بروک رییس کمیسیون سیاست خارجی پارلمان اروپا با علی لاریجانی، یکی از نمایندگان زن همراه هیات اروپایی با حجابی عجیب مقابل رییس مجلس شورای اسلامی ظاهر شد... هنوز معلوم نیست در میزبانی لاریجانی از یک هیات اروپایی، چگونه ناگهان استانداردهای حجاب چنین تنزل یافته است.»

دیپلمات های ساپورت پوش

سایت جهان نیوز در گزارشی با عنوان «دیپلمات های ساپورت پوش که آداب دیپلماتیک نمی دانند!» به نقل از سایت نسیم در بخش هایی از گزارش خود نوشت: «... متاسفانه در سال های اخیر، برقراری ارتباط به کشورهای اروپایی و غربی در صدر اولویت های وزارت امور خارجه قرار گرفته و بقیه مسائل به طور کلی تحت الشعاع آن تعریف شده اند؛ تا جایی که حتی آداب ابتدایی دیپلماسی نیز که باید توسط میهمانان خارجی رعایت شود، به راحتی نادیده گرفته می شوند و توسط غاربی ها در خاک ایران زیر پا گذاشته می شوند.

آخرین نمونه از این مسئله عجیب و ناراحت کننده در جریان حضور جمعی از اعضای پارمان اروپا در ایران رخ داد. پوشش بسیار عجیب نماینده پارلمان اروپا در این دیدار که فارغ از دهن کجی و بی توجهی کامل به قانون حجاب در ایران، رسما یک لباس غیررسمی و راحتی محسوب می شود و به هیچ عنوان جایگاهی در رسوم و آداب دیپلماتیک ندارد، نگاه بسیاری از ناظرین را به خود جلب کرد.»


اعتراض کوچک زاده

یکی از افرادی که انتقاد او از نحوه پوشش آن نماینده هیات پارلمانی اروپایی به صورت گسترده ای منتشر شد، مهدی کوچک زاده بود. این نماینده مجلس در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «در حضور دو آیت الله زاده مسئول!!! عکسی که در این پست می بینید از دیدار یک نماینده پارلمان اروپا با رییس مجلس شورای اسلامی و در حضور رییس کمیسیون امنیت ملی که هر دو مسئول تراز اول در جمهوری اسلامی به حساب می آیند و یکی دو تن دیگر از نمایندگان مجلس گرفته شده است. از زمان رویت این تصویر چند سوال ذهنم را مشغول کرد که با شما مطرح می کنم:

۱- آیا برای نحوه حضور میهمانان خارجی در مراسم و ملاقات های رسمی با مقامات جمهوری اسلامی ضوابط یا دستورالعمل یا پروتکلی وجود ندارد؟ اگر ندارد به چه دلیل و چگونه آنها موظف می شوند روسری به سر کنند؟ و اگر چنین ضواطی وجود دارد اینقدر ساده لوحانه نوشته شده که به صرف به سر کردن روسری هر نوع پوشش دیگر برای بقیه بدن را مسکوت گذاشته؟

۲- آیا نماینده پارلمان اروپا اینقدر بی تمدن و بی فرهنگ است که فرق بین لباس ملاقات رسمی با لباس خواب یا لباس میهمانی شب را نمی داند.

۳- آیا عدم انجام ملاقات با این خانم و با این پوشش که مناسب پارتی و رقص شبانه است آن هم از طرف رییس مجلس که هم آیت الله زاده است و هم داماد آیت الله شهید مطهری است و از همه بالاتر رییس مجلس جمهوری اسلامی است، آن هم در حضور علاءالدین بروجردی که رییس کمیسیون امنیت ملی است و او نیز، هم آیت الله زاده است و هم داماد آیت الله است منافع ملی را به خطر می انداخت؟

۴- آیا مسئولین حق دارند به اجانبی که برای ملاقات های رسمی به شکورمان سفر می کنند اجازه ریشخند به ارزش های انسانی و اسلامی را بدهند؟

۵- کاظم جلالی نماینده شاهرود و یاور رییس مجلس در فراکسیون رهروان و ریاست مرکز پژوهش ها و همکار آقای بروجردی در کمیسیون امنیت ملی در مصاحبه ای که امشب از سیما پخش شد گفت هماهنگی هایی کرده ایم که در این سفر برخلاف سفرهای قبلی هیات های مشابه اروپایی اقدامات خارج از عرف و توهین آمیز صورت نگیرد، آیا آقای جلالی از توهین و ریشخند این خانم به مسئولان تراز اول نظام و مهمتر از آن ارزش های انسانی و اسلامی مطلع است؟ و برای جلوگیری از ادامه این لاابالی گری در عدم رعایت شئونات ملاقات رسمی با مسئولین نظام چه هماهنگی هایی انجام داده اند؟

۶- دوست دارم به این سوالات علی مطهری پاسخ دهد، اگر گفتید چرا؟

* محمد دهقان عضو هیات رییسه مجلس هم گفت: «ما نباید درباره مسائل اصلی و امهات فکری خود دچار ملاحظه کاری شویم... در سرزمین ایران باید قوانین ما رعایت شود که متاسفانه این مسئله رعایت نشد.»


توضیحات مسئولان مجلس

به نظر می رسد گره ماجرا به برنامه ریزی های هیات های تشریفات بازمی گردد که باید پیش از برگزاری دیدارهای رسمی، پروتکل های مد نظر خود را برای یکدیگر تشریح کند. شاید به همین دلیل است که پوشش خانم نماینده در دیدارهای روز شنبه با یکشنبه کاملا متفاوت بوده است.
در روز شنبه، تیم تشریفات مجلس عهده دار هماهنگی امور بوده اما در روز یکشنبه تیم تشریفات وزارت امور خارجه هماهنگی را به عهده داشته است. شاید به دلیل تجربه بالاتر وزارت امور خارجه در امور تشریفات بین المللی و همچنین بازتاب های انقتادی روز شنبه، تشریفات این وزارتخانه نکات مورد نیاز را گوشزد کرده بود.

همچنین حسین شیخ الاسلام مشاور امور بین الملل رییس مجلس شورای اسلامی در مورد این حاشیه ها به خبرگزاری فارس گفت: «حجاب نامناسب این نماینده میهمان عامدانه و از سر شیطنت نبود و کوتاهی مسئولان امر در تفهیم موضوع رعایت حجاب کامل در دیدارها باعث شد تا این مسئله اتفاق بیفتد. این نماینده اروپایی فکر می کرد که رعایت حجاب محدود به داشتن یک روسری برای سر است و اقدام وی را نمی توان عمدی دانست چرا که اگر اینگونه بود می توانست به هنگام عکس گرفتن نزدیک رییس مجلس کشورمان بایستد اما او از دور به رییس مجلس سلام کرد.»

همه جنجال های خانم نماینده

همانطور که در گزارش نیز اشاره کردیم، جستجوهای هفت صبح نشان می دهد این خانم نماینده پیش از این نیز چندین بار وارد ایران شده و حتی خبرگزاری فارس به عنوان «نماینده جنجالی پارلمان اروپا» با او گفتگو داشته است.

«ماریچه اسخاکه» در آذرماه سال 92 همراه هیات پارلمانی اروپا وارد ایران شده بود که از پوشش متعارفی برخوردار بود اما ... در آن سال همان دیدار جنجالی اتفاق افتاد و اعضای هیات نمایندگان پارلمان اروپا با نسرین ستوده و جعفر پناهی در سفارت یونان در تهران دیدار کردند.

در خرداد ماه سال 93 او مجددا به ایران آمد و خبرگزاری فارس در توضیح سفر «ماریچه اسخاکه» نوشته بود: «ماریچه اسخاکه، یکی از اعضای کمیته امور خارجی (AFET)، کمیته تجارت بین الملل (INTA)، کمیته فرهنگی، رسانه و آموزش (CULT) پارلمان اروپا می باشد. او همچنین یکی از اعضای هیات روابط با آمریکا و ایران و همچنین روابط با آلبانی، بوسنی و هرزگوین، صربستان و مونته نگرو و کوزوو در پارلمان اروپا می باشد.

این عضو هیات پارلمان اروپا حدود 6 ماه پیش نیز به همراه هیاتی از پارلمان اروپا به ایران سفر کرد و با مقمات ایران دیدار و گفتگو داشت. در دیدار اخیر هیات پارلمانی اروپا، دیداری با برخی فعالان سیاسی رخ داد که جنجال زیادی به پا کرد و هیات پارلمانی مزبور را به هیاتی جنجالی بدل ساخت. شبیه این دیدارها، سپس در سفر کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به کشورمان نیز تکرار شد.»


تشریفات سیاسی چیست؟

پروتکل یا تشریفات معنی ابتدایی اش برای خطاب و تعامل، میزبانی و میهمانی، ملاقات و مذاکره با سران کشورها، دولت ها و سایر مقامات رسمی کشورهای دیگر تنظیم و اجرا مخ شود. مثل نحوه خطاب قرار دادن یک رییس جمهور، یک وزیر، یک سفیر و سایر مقامات هم ردیف آنها، نحوه استقبال، پذیرش، تعیین محل جلوس، نحوه مذاکره، بدرقه و ترتیبات لازم در دیدارها و میهمانی هایی که برای آنها برگزار می شود.

همچنین رعایت ترتیب تقدم مقامات دارای موقعیت برابر شغلی هنگامی که در یک زمان و در یک جا با هم حاضر می شوند. مثل ترتیب تقدم سفرای مقیم یک پایتخت در یک مراسم رسمی و نحوه مکاتبه با این مقامات و چگونگی کاربرد اصطلاحات و عبارات تشریفاتی که در سنت مکاتبات مرتبط با نمایندگی ها و نمایندگان خارجی معمول شده است.

برخی، حتی رعایت ظرایف امور دیپلماتیک و مانند آن را هم تشریفات می گویند. تمام این شرایط و مناسبات هم بسته به میزان گرم بودن روابط می تواند رنگ و بوی گرم تری به خود بگیرد اما باید بگوییم در کلیت یکسری قوانین و مقررات بین المللی وجود دارد که لازم است تمامی آنها رعایت و پیروی شود.

این مناسبات و نحوه رعایت تشریفات آنقدر اهمیت دارد که حتی دانشجویان رشته های علوم سیاسی و روابط بین الملل و ... لازم است کتاب هایی با همین مضمون را هم در طی دوران تحصیل بگذرانند.