بزرگترین شرکت های نفت و گاز جهان

روزنامه آسیا - امیر پارسایان: تقاضا برای استفاده از انرژی های پاک در 2 دهه گذشته با افزایش روبرو شده و به کارگیری انرژی خورشید و باد از سوی دولت ها، نشان از عزم جدی آنها برای کاهش تولید دی اکسید کربن و تولید الکتریسیته با استفاده از روش های دوستدار محیط زیست را نشان می دهد.

اهمیت این موضوع به حدی است که در انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده در دوره اخیر یکی از تاثیرگذارترین شعارهای انتخاباتی، استفاده از انرژی های پاک بوده است. در این راستا، در صنایع خودروسازی نیز گرایش به تولید خودروهای برقی و «Hybrid» (دوگانه سوز) افزایش چشمگیری داشته که به مصرف کننده این امکان را می دهد در صورت تمایل به حفاظت از محیط زیست از خودروهای سبز استفاده کند.

استفاده از انرژی هسته ای نیز به رغم تاثیرات فاجعه باری که به واسطه رخدادهای اخیر از جمله «چرنوبیل» و «فوکوشیما» به محیط زیست وارد شد، همچنان ادامه دارد و نیروگاه های هسته ای در سایه تردید عموم مردم ساخته می شوند.

تمامی انرژی های سه گانه خورشیدی، بادی و هسته ای با هدف کاهش وابستگی بشر به سوخت های فسیلی در مرکز توجه قرار دارند اما همچنان نفت گزینه شماره یک بازار مصرف انرژی است. صنعت نفت فارغ از کلیه خطرات و مشکلاتی که برای انسان و محیط زیست ایجاد می کند، صنعتی پردرآمد است و لذا اوایل قرن بیستم نیاز جهان به این ماده کثیف و بد بو روز به روز افزایش یافته است و ملت ها توسعه و پیشرفت خود را در سایه تولید و استفاده بیشتر از این ماده میسر می دانند.

کشف، تولید و استخراج نفت توسط شرکت های نفتی صورت می گیرد که درآمد میلیاردی را نصیب صاحبان خود کرده و در نتیجه آن امروز شرکت های بزرگ چند ملیتی در حوزه نفت و گاز در جهان ظهور یافته اند که بزرگترین و قدرتمندترین آنها به ترتیب (mbpd) یا «میلیون بشکه در روز» از این قرارند.

آرامکو، عربستان سعودی

(بیش از 12 میلیون)


آرامکو (شرکت نفت عربستان سعودی) با بیش از ۱۲ میلیون بشکه تولید نفت، در روز ۱ میلیارد دلار درآمد نصیب حکومت عربستان سعودی می کند. این میزان تولید بیشترین در نوع خود است چرا که این شرکت بزرگترین منابع نفت کشف شده تا امروز را در اختیار دارد.

فعالیت این شرکت در سال های دهه ۳۰ میلادی در حالی آغاز شد که شرکت «California Standard Qj of» اولین بار در عربستان نفت را استخراج کرد و ۱۴۰ سال بعد در ۱۹۴۴ شرکت آرامکو شکل گرفت و در نهایت در دهه ۷۰ میلادی حمایت آمریکا از اسرائیل باعث شد عربستان کنترل کامل این شرکت را در دست بگیرد.

این شرکت بزرگ دارای دو فرودگاه اختصاصی در ایالات متحده است که تنها فرودگاه های خصوصی فعال با مجوز «FAA» (سازمان هوانوردی آمریکا) به شمار می روند.

گازپروم روسیه

(۷ میلیون بشکه)


گازپروم بزرگترین شرکت تولیدکننده گاز طبیعی در جهان است که در سال ۱۹۸۹ آغاز به کار کرد. این شرکت سهامی عام است و بخش اعظم سهام آن در اختیار دولت روسیه و باقی مانده متعلق به بخش خصوصی است.

این شرکت در دهه ۹۰ میلادی توسعه یافت و این گام بزرگ را مدیون این واقعیت است که مدیریت آن را نخست وزیر روسیه بر عهده گرفت و با درآمد سالانه ۱۵۰ میلیارد دلار و ۴۰ میلیارد دلار سود خالص سالانه، نفوذ سیاسی و اقتصادی زیادی در این منطقه دارد. این شرکت یکی از دلایل اصلی ناآرامی ها و تنش میان دولت های روسیه و اوکراین است.

شرکت نفت ملی ایران

(۶.۴ میلیون بشکه)


شرکت نفت جمهوری اسلامی ایران در مقام سومین صادرکننده نفت جهان قرار دارد. در اوایل قرن بیستم برای اولین بار در ایران نفت کشف شد و شرکت نفت ایران و انگلیس شروع به بهره برداری از نفت ایران کرد. سال ها بعد در سال ۱۹۵۱ با قیام مردم، صنعت نفت ایران ملی شد و شرکت ملی نفت ایران (NIDC) تاسیس شد.

در سال ۱۹۵۳ شرکت های نفتی آمریکایی به ایران بازگشتند اما در سال ۱۹۷۹ با پیروزی انقلاب و با تلاش مهندسان ایرانی، این شرکت با پشت سر گذاشتن تمام مشکلات، امروز همچنان به فعالیت اداه می دهد و سهم بزرگی از بازار را در اختیار دارد.

اگزون موبیل

(۵.۳ میلیون بشکه)


ریشه این شرکت به شرکت دیگری به نام استاندارد اویل متعلق به جان دیویس راکفلر برمی گردد. در سال ۱۹۱۱ راکفلر به دلیل محدودیت های اعمال شده از سوی قانونی به نام «آنتی تراست» مجبور به تقسیم شرکت خود به دو شرکت مجزا با نام های «Jersey Standard» و Ksocony» شد. با گذشت زمان به «Exxou» و «Mobil» تغییر نام داده و در نهایت در سال ۱۹۹۹ با یکدیگر به طور رسمی ادغام شدند و با درآمد سالانه ۴۲۰ میلیارد دلار یکی از بزرگترین شرکت های نفتی جهان را تشکیل دادند.

با وجود سوابق این شرکت در نقض قوانین محیط زیستی از جمله رخداد سال ۱۹۸۹ و فوران نفتی در خلیج مکزیک که انتقادهای بسیاری به این شرکت از سوی گروه های حقوق بشری و محیط زیستی وارد شد، این شرکت همچنان به فعالیت و توسعه خود ادامه داده و سود خالص سالانه معادل ۳۰ میلیارد دلار در مقابل صدها میلیارد دلاری که این شرکت صرف توسعه و پیشرفت در حوزه نفت و گاز کرده رقم چشمگیری نیست.

پتروچاینا

(۴.۴ میلیون بشکه)


شرکت دولتی نفت چین در سال ۱۹۹۹ تاسیس شد و با درآمد سالانه ۳۲۵ میلیارد دلار در قاره های مختلف مشغول فعالیت در حوزه اکتشاف و استخراج نفت است. در استرالیا قرارداد ۵۰ میلیارد دلاری استخراج گاز طبیعی و قرارداد ۵ میلیاردی استخراج گاز Shale هر روز بر قدرت و نفوذ این شرکت می افزاید. با توجه به منابع عظیم «Shale Gaz» زیر خاک سرزمین چین، در سال های آینده این شرکت به یکی از فعالان اصلی این عرصه تبدیل می شود.

بریتیش پترولیوم «PB»

(۴.۱ میلیون بشکه)


سابقه این شرکت به سال ۱۹۰۹ و تاسیس شرکت نفت ایران انگلیس بازمی گردد. در طول سال ها نام این شرکت تغییر یافته و عملیات استخراج و حفاری این شرکت از خاورمیانه به کانادا و دریای شمال کشیده و زمانی دومین شرکت نفتی جهان لقب گرفت.

غرامت ۴.۵ میلیارد دلاری که این شرکت بابت نشت نفت در اقیانوس در سال ۲۰۱۰ پرداخت کرد، ضربه سهمگینی برای این شرکت بود که پیرو آن پرونده این شرکت همچنان در ارتباط با نشت نفت در خلیج مکزیکو باز است.

در آمریکای شمالی مشتریان «BP» این شرکت را به عنوان تولید کننده محصولات «Castrol» می شناسند.

رویال داچ شل

(۳.۹ میلیون بشکه)


شرکت سلطنتی شل (Shell Royal Dulch) یکی از بزرگترین شرکت های گازی جهان است که در سال ۱۹۰۷ در نتیجه ادغام شرکت های «Ptrolenm Royal Dutch» و «Shell Trading Coffary of Britan Transfort and» تاسیس شد.

در آمریکای شمالی این شرکت به دلیل داشتن پمپ بنزین های متعدد، روغن موتورهای تولیدی اش و همکاری با مسابقات فرمول یک شناخته شده است. اخیرا این شرکت در حوزه انرژی پاک نیز فعال شده که انرژی خورشید و باد از آن جمله اند. همچنین سرمایه گذاری سنگینی توسط این شرکت بر روی توسعه تکنولوژی هیدروژن انجام گرفته ولی همچنان نفت و گاز عاملی اصلی درآمد ۴۵۰ میلیارد دلاری این کشور در سال ۲۰۱۳ بوده است.

پترولئوس، مسیکانوس

(۳.۶ میلیون بشکه)


در اوایل قرن بیستم آمریکا و انگلیس در مکزیک سرمایه گذاری های زیادی بر روی صنعت نفت و گاز انجام دادند که در پی اعتصابات سال ۱۹۳۸، دولت مکزیک با توجه به پتانسیل موجود وارد عمل شد و بر اساس قانون اساسی این کشور، صنعت نفت را ملی اعلام کرد و کنترل صنایع نفت و گاز و پتروشیمی را در دست گرفت.

در حال حاضر علیرغم حمایت این شرکت نفتی (Petroleos Mecicanos) از حکومت مکزیک و پرداخت یک سوم درآمد سالانه خود به عنوان مالیات به دولت مکزیک، همچنان با اتهام پولشویی و رعایت نکردن حقوق کارگران روبرو است.

چورون

(۳.۵ میلیون بشکه)


کشف نفت در ایالات کالیفرنیا در سال ۱۸۷۹ منجر به تاسیس شرکت «Oil Pacific Cast» شد. در دهه های بعد «PCOC» بارها تغییر نام یافت تا در سال ۱۹۸۴ در ادغام با شرکت «Gulf Oil» به «Chevron Organization» تغییر نام داد. این شرکت با خرید «Texaco» در سال ۲۰۰۱ و همچنین خرید «Atlas Ptrolemon» در سال ۲۰۱۰ بزرگتر شد و در حال حاضر در ۱۸۰ کشور دنیا فعالیت می کند. در سال ۲۰۱۳ درآمد این شرکت ۲۲۰ میلیارد دلار اعلام شده است.

شرکت نفت کویت

(۲.۲ میلیون بشکه)


شرکت های «BP» و «Chevron» در سال ۱۹۳۴ شرکت نفت کویت (Kuwait Petrol Coporation) را تاسیس کردند و ظرف ۴۰ سال صنعت نفت این کشور را توسعه دادند.

در سال ۱۹۷۵ حکومت فعلی کویت به قدرت رسید و در سال ۱۹۸۰ نفت کویت را ملی اعلام کرد. حمله عراق به کویت در سال ۱۹۹۰ آسیب های جبران ناپذیری به صنعت نفت کویت وارد آورد ولی پس از پایان جنگ در فوریه سال ۱۹۹۱ صنعت نفت این کشور به بازسازی خود پرداخت. امروز «KPO» در بازار جهانی یکی از تولیدکنندگان عمده محسوب می شود.