نورپردازی حرفه ای منزل!

مجله منزل - لیدا هادی: يك چيستان. آن چه عنصر مهمي در دكوراسيون خانه است كه مي‌تواند هم فضا را بزرگ‌تر از حد معمول نشان دهد و هم كوچك‌تر؟ يك راهنمايي؛ خيلي اوقات از پنجره وارد مي‌شود. جواب فقط يك كلمه است: نور! شايد حتي فكرش را هم نكنيد اما مساله نور در خانه اولين و مهم‌ترين نكته‌اي است كه قبل از خريد وسايل مجلل سالن پذيرايي يا نصب كابينت‌هاي گران‌قيمت‌تان بايد به آن توجه کنید؛ آن‌قدر كه اگر نور و فضاي مناسب تابيدن آن - حالا به صورت طبيعي يا مصنوعي - درست تامين نشود همه كارهايي كه براي دکوراسیون خانه انجام داده‌اید يا اصلا ديده نمي‌شود يا آن‌قدر اغراق‌آميز به چشم مي‌آيد كه بدتر چشم را خسته کرده و دل را می‌زند. براي داشتن يك خانه مجلل قبل از همه به جواب چيستان امروز فكر كنيد.


اتاق خواب: نور را هم تقسيم كن

نور اتاق خواب بايد يك خاصيت مهم داشته باشد؛ اينكه فضاي اتاق را دنج و گرم كند. براي همين لازم نيست در اتاق خواب به فكر چراغ‌هاي سقفي باشيد. نور اتاق خواب بايد طوري باشد كه بسته به روحيه ساكنش تغيير كند. با اين اوصاف بهترين نوع نورپردازي در اتاق خواب استفاده از چراغ‌خواب‌هاي كنار تخت است. حالا ممكن است اين چراغ‌ها روي پاتختي‌ها قرار گرفته يا در ارتفاعي پايين‌تر به صورت ديواركوب نصب شده باشند. فرقي ندارد. مهم اين است كه نور آن مستقيم به صورت نتابد و ارتفاع آن طوري باشد كه نور چراغ شما مزاحم خواب نفر كناري نشود. آويزان كردن يك چراغ سقفي در اتاق خواب هم مانعي ندارد اما بايد حواس‌تان به نكته‌اي اساسي باشد؛ اينكه اگر چراغ آويزان در نقطه‌اي است بين ديوار و پنجره مطمئن باشيد هر كاري كه انجام مي‌دهيد، همسايه‌تان از پنجره مي‌بيند.


پس يا چراغ را خاموش نگه داريد يا پرده‌ها را بيش از حد ضخيم كنيد. نكته مهم در نورپردازي اتاق هم توجه به فعاليت‌هاي شماست. ممكن است كسي در اتاقش يك چرخ خياطي يا ميز كامپيوتر گذاشته باشد. آوردن اين وسايل به اتاق خواب دليل نمي‌شود كه شما با يك چراغ سقفي مساله را تمام كنيد. يادتان باشد هر ميز كاري براي خودش يك منبع نور مي‌خواهد. اين يك قانون در طراحي داخلي است؛ اينكه يك منبع نور بزرگ هميشه كارساز نيست. پس به جاي اينكه لامپ اتاق خواب‌تان را هر روز قوي‌تر كنيد تا به كارهاي‌تان هم برسيد بهتر است از لامپ‌هاي كوچك‌تر در ديواركوب‌هاي بيشتر استفاده كنيد.

آشپزخانه: هر جا رسيدي يك چراغ بگذار

قديم‌ترها كه آشپزخانه‌ها سرتاسر كابينت‌هاي فلزي رديف داشتند و كاشي‌هاي گلدار يك دست، فقط يك رشته سيم از سقف آويزان بود و لامپي ۱۰۰ واتي. آنهايي هم كه مي‌خواستند در آشپزخانه‌شان سنگ‌تمام بگذارند نهايتا يك لوستر حبابي يا حصيري به سيم معلق در زمين و هوا وصل مي‌كردند. اما حالا زمانه فرق كرده، دكوراسيون‌ها به هم ريخته و مدرنيته حتي پايش به آشپزخانه هم باز شده است. اين روزها آشپزخانه‌ها با رديفي از كابينت‌ها، اجاق و يخچال جاسازي شده به موازات هم ديگر فقط با يك رشته سيم روشن نمي‌شوند. مساله اينجاست كه قديم‌تر‌ها كدبانوي خانه هم كارها را روي ميز وسط آشپزخانه‌اش انجام مي‌داد كه درست زير نور لامپ قرار گرفته بود اما حالا این ميزها جاي‌شان را به ميز كارهاي كنار اجاق گاز يا شير آب و سينك ظرفشويي داده‌اند.


اينجاست كه ديگر فقط يك چراغ سقفي جواب نمي‌دهد چراكه در اين وضعيت افراد پشت به منبع نور و در زير سايه خودشان مشغول به كار مي‌شوند و هنگام كار نور كافي ندارند. روي گاز هم كه تكليفش روشن است. هودهاي امروزي همه‌شان چراغ دارند. اگر هم نداشتند بايد يك چراغ قابل تنظيم در بالاي اجاق گاز نصب شود. بالاي سينك ظرفشويي هم به يك چراغ نياز است تا براي شست و شوي ظروف و مواد غذايي به‌خصوص در شب‌ها نور كافي داشته باشد. اما برای سطح روي كابينت‌ها اين روزها به مدد چراغ‌هاي مهتابي كه زير كابينت‌هاي ديواري نصب مي‌شوند، كار راحت شده است و براي روي اپن و جزيره آشپزخانه هم مي‌توانيد از چراغ‌هاي رشته‌اي استفاده كنيد؛ دو يا سه لوستر حبابي كه با ارتفاع‌هاي مختلف كنار هم قرار گرفته‌اند.

حمام: حباب‌ها رفته‌اند، لوسترها آمده‌اند

برای حمام هنوز حباب‌ها و لامپ‌هاي قوي‌شان از محبوب‌ترين گزينه‌ها هستند. البته حباب‌هاي سيمابي باعث افزايش گرماي محيط مي‌شوند كه مي‌توانيد به جاي آنها از حباب‌هاي فلورسنت استفاده كنيد. از ميان حباب‌هاي فلورسنت سراغ آنهايي بروید كه رنگ اصلاح شده دارند و دنيا را جلوي روي‌تان آبي نمي‌كنند. اگر هم كلا از حباب‌ها دلزده شده‌اید بايد سراغ لوسترها برويد. به تازگي براي زيباتر جلوه دادن حمام‌ها هم لوسترهاي مجللي ساخته‌اند كه در صورت داشتن يك فضاي بزرگ مي‌توانيد از آنها استفاده کنید. بعد از حمام مهم‌ترين قسمت نورپردازي سرويس‌هاي بهداشتي مربوط به روشويي است.


هيچ‌وقت براي فضاي روشويي از چراغ‌هاي سقفي استفاده نكنيد براي اينكه با ایجاد سايه كار آرايش و اصلاح را سخت مي‌كنند. بهترين نور براي سرويس‌هاي بهداشتي منابع نور جانبي است، مانند ميز اتاق گريم كه لامپ‌هاي روشني در دو طرف آينه ميز گريم قرار دارد. پس در سرويس بهداشتي هم بهتر است بيشتر نورها در دو طرف آينه قرار گرفته باشند؛ البته حتما نوع لامپ را هم در نظر داشته باشيد. فلورسنت يا هالوژن؟ انتخاب بين اين دو به فضاي حمام و دستشويي شما بستگي دارد. اگر دكور حمام‌تان گرم است از نور سرد فلورسنت استفاده كنيد و برعكس اگر دستشويي و حمامي با رنگ سرد داريد سراغ هالوژنه‌ها برويد.

اتاق كودك: نور خورشيد زياد بتابد

از اول ماجرا تكليف روشن است. پرنورترين اتاق بايد برای بچه‌هاي خانواده باشد. دليل اين نكته را دانشمندان براي‌تان توضيح مي‌دهند؛ اينكه بچه‌هايي كه در طول روز در اتاق‌هاي روشن و پرنور درس مي‌خوانند يا بازي مي‌كنند در مقايسه با بچه‌هايي كه در اتاق‌هايي با پرده‌هاي كشيده و نور كم فعاليت مي‌كنند، باهوش‌تر و فعال‌تر هستند. اصلا اگر پاي اين حرف‌ها هم در ميان نباشد باز هم بايد به نور اتاق كودك توجه خاصي شود.


هر بچه‌اي بايد آن‌قدر نور در اتاقش داشته باشد كه هنگام روز پيدا كردن اشيا را برايش ممكن كند، امكان تشخيص رنگ‌ها را به او بدهد و براي كارهايي مانند نقاشي، مطالعه و نوشتن تكاليف درسي، میزان كافي و جهت مناسبي داشته باشد؛ مثلا جهت تابش نور - چه از پنجره و چه از چراغ مطالعه - نسبت به ميز تحرير براي فارسي‌زبان‌ها كه جهت خط نوشتاري‌شان از راست به چپ است، بايد از چپ به راست باشد. فقط مساله اينجاست كه اتاق بچه‌ها بايد در شب نوري خفيف داشته باشد. آن‌قدري كه هم بتوانند خوب استراحت كنند و هم در صورت نياز به بلند شدن از تختخواب در نيمه‌شب، توانايي تشخيص اشياي اطراف‌شان را داشته باشند و براي خودشان شروع به تصويرسازي از ديو و پري‌هاي روي ديوار نكنند!

اتاق نشيمن: قانون سه گوشه را فراموش نكن

نورپردازي اتاق‌هاي نشيمن امروزي قانون خاصي دارد؛ اينكه از بين چهار گوشه اتاق بايد حتما سه گوشه روشن باشد و يكي از اين روشنايي‌ها بايد روي يكي از اجزا يا وسايل خانه باشد؛ مثلا مستقيم روي يك تابلو يا گلدان بزرگ يا حتي يك صندلي خاص. نوع استفاده از روشنايي‌ها هم در اتاق نشيمن بايد به صورت تركيبي از انواع نورها باشد؛ يعني در يك اتاق نشيمن وقتي از يك آباژور زميني استفاده مي‌شود در نقطه‌اي ديگر مي‌توان از يك چراغ روميزي استفاده كرد. حتي نوع و سمت نوري كه هر كدام هم منتشر مي‌كنند مي‌تواند متفاوت باشد؛ يكي به سمت بالا و ديگري به سمت پايين. مهم اين است كه در نشيمن از همه نوع منبع نوري استفاده شده باشد و البته استفاده از ديمرها يا وسايلي كه ميزان نور را كم و زياد مي‌كنند.


مي‌توانيد براي سقف‌هاي بلند نشيمن از نورهاي مخفي استفاده كنيد. در طراحي‌هاي امروزی، به‌طور معمول به جاي استفاده از چندين لوستر و چراغ‌هاي ديواري از نورهاي مخفي تعبيه شده در پشت طاقچه‌ها استفاده مي‌كنند كه هم آرامش خاصي به فضاي نشيمن مي‌دهد و هم جاي كمتري را اشغال مي‌كند. شما مي‌توانيد به وسيله نور، فضاي نشيمن را وسيع‌تر يا كوچك‌تر نمايش دهيد؛ مثلا اگر نورپردازي‌ها را روي ديوارها و كنج‌هاي محيط انجام دهيد، اطراف محيط روشن‌تر از مركز شده درنتیجه محیط بزرگ‌تر نشان داده می‌شود در حالي كه اگر در نورپردازي يك اتاق نشيمن فقط به منبع نور سقفي و بالاي سر مبل‌ها اكتفا كنيد آن وقت دامنه ديد افراد محدود مي‌شود و فضا كوچك‌تر از آنچه هست به نظر مي‌رسد.


اين وسط رنگ نوري كه به خانه مي‌تابد هم اهميت زيادي دارد. نور زرد براي چشم مناسب‌تر از نور سفيد است اما به‌تنهايي باعث مي‌شود رنگ‌هاي ديوارهاي اتاق و لوازم كمي تيره‌تر از رنگ اصلي‌شان به‌نظر برسند. درواقع با نور زرد ديوارها كرم‌رنگ و تيره‌تر و فضاي كوچك شما كوچك‌تر ديده مي‌شود. نور سفيد فضا را بازتر و بزرگ‌تر نشان مي‌دهد ولي به‌تنهايي كمي يكنواخت و كسل‌كننده است. استاندارد روشنايي مي‌گويد بهترين نور بايد تركيبي از نور مهتابي (سفيد) و نور خورشيدي (زرد) باشد كه كمترين آسيب را به چشم مي‌رساند. حالا ديگر تصميم با خودتان است.

سالن پذيرايي: به فكر يك لوستر خوب باش

در يك سالن پذيرايي مهم‌ترين منبع نورپردازي لوستر است. هر چند كه در اين منطقه حساس و رسمي خانه هم استفاده از نورهاي هالوژن مخفي، آباژورها و. . . حسابي جواب مي‌دهد و فضا را كلا لوكس و امروزي مي‌كند اما داشتن يك لوستر با روشنايي كافي بالاي سر ميز غذاخوري از مهم‌ترين نكات در طراحي داخلي است؛ آن‌قدر كه اين روزها طراحان حتي در خانه‌هاي كوچكي كه سالن پذيرايي جدا ندارند باز هم به مساله لوستر بالاي ميز توجه مي‌كنند و هر جايي كه ميز غذاخوري را قرار مي‌دهند حتما بالاي سر آن يك چراغ مي‌گذارند.


شايد به نظر نرسد ولي لوستر‌ها در طراحي خانه عنصر واقعا مهم و البته تاثيرگذاري هستند كه نداشتن دقت در انتخاب نوع مناسب‌شان مي‌تواند كلا همه تلاش‌تان را براي داشتن يك خانه امروزي به باد دهد؛ مثلا اگر طرفدار مبلمان و رنگ‌هاي مدرن هستيد، بهتر است سمت لوستر‌ها و ديواركوب‌هاي سنگين و كلاسيك نرويد چراكه تناقض آنها در محيط اصلا خوشايند نيست فقط كافي است براي تهيه لوستر سبك دكوراسيون خانه، ارتفاع سقف، نوع نور مورد نياز محيط و. . . را در نظر داشته باشيد تا نورپردازي‌تان با ساير عناصر دكوراسيون داخلي همخواني داشته باشد وگرنه غير از اين، خانه‌تان به يك سمساري بيشتر شباهت پيدا مي‌كند.


استفاده از نورپردازي داخلي‌ رو به بالا را هم در سالن پذيرايي فراموش نكنيد؛ كار تازه‌اي كه اين روزها رواج زيادي دارد. اين نوع نورپردازي بخش بالايي فضا را به‌طور كامل روشن مي‌كند بدون اينكه نور مستقيم و با شدت از بالا به پايين بتابد و چشم را آزار دهد. بهترين مكان براي قرار دادن اين چراغ‌ها پشت گياهان آپارتماني يا پشت مبلمان و وسايل بزرگ است؛ اين‌طوري سالن پذيرايي‌تان مجلل‌تر از هميشه نشان داده مي‌شود.