چگونه پوست سالم داشته باشیم ؟

برترین ها: هیچ چیزی برای یك خانم جوان وحشتناك‌تر از این نیست كه وقتی خود را در آینه نگاه می‌كند، چند جوش و یك خط چروك جدید در صورتش ببیند. داستان ما از همین جا شروع می‌شود،جايي كه مي‌توان با چند دستور ساده از نگراني‌ها كاست. دكتر امير هوشنگ احساني، متخصص پوست و مو در اين‌بار توضيه مي‌دهد:



تعریفی برای یك پوست خوب وجود ندارد. مردم ممكن است فكر كنند پوستی كه خال زیادی دارد پوست خوبی نیست، اما تعداد خال و ماهیت آنها كاملا ژنتیك است و نمی‌شود گفت كسی كه خال‌ زیاد دارد، پوست خوبی ندارد، یا كسی اگر جوش می‌زند حتما پوست بدی دارد. چربی زیاد پوست مسئله‌اي ژنتیك است و می‌توان طوری برخورد كرد كه این چربی در پوست كنترل شود و به سمت ایجاد جوش و مشکلات دیگر نرود.



در طول زندگی ممكن است تغییراتی در پوست افراد ایجاد شود. پوست‌ به‌طور ژنتیكی خشك، معمولی، چرب یا حتی مختلط است. این‌كه گفته شود پوست چرب پوست خوبی است یا پوست خشك پوست خوبی است و... درست نيست و نمی‌شود به‌طور قطع گفت كه كدام پوست خوب است. پوست خوب بستگی به چند عامل دارد كه قسمت عمده آن مربوط به ژنتیك شخص است. بعضی افراد به‌طور ژنتیكی پوست بهتری دارند و بعضی دیگر پوست‌شان به دلیل افزایش سن به تدریج تغییر می‌كند. به پوستی پوست خوب گفته می‌شود كه دیرتر چروك شود، ضایعات ناشی از آفتاب و كك و مك در آن به‌وجود نیاید و براي از بين بردن لك‌های ایجاد شده بخاطر مصرف قرص‌های ضد‌بارداری، كمتر از دارو استفاده شود.



كرم پودرها باعث مي شوند كه منافذ پوست بسته ‌شود. مهم‌ترین مشکلی كه بيشتر اوقات بخاطر استفاده از كرم‌پودرها به‌وجود می‌آید این است كه پوست جوش می‌زنند و در خیلی از مواقع افرادی كه از كرم پودرها استفاده می‌كنند، حساسیت پیدا می کنند و در برخی مواقع قرمزی، خارش و پوست پوست شدن در آنها ديده شده است. نكته اصلی در مورد جوش‌هایی است كه به‌دنبال مصرف طولانی مدت این مواد به‌وجود می‌آید. ابتدا جوش‌های زیر پوستی شکل می گیرند و بعد (به‌علت التهابات و عفونت‌ها) به جوش‌های چركی تبدیل می شوند. در برخی از موارد و در پوست‌های حساس، مصرف این كرم پودرها باعث آلرژی و حساسیت‌های بیشتری می‌شود.



قسمت عمده حساسیت، اگزماهای پوستی است. این اگزماها در اثر تماس یك ماده محرك با پوست‌هایی كه بیشتر در معرض عوامل محيطي هستند (مثل پوست دست و صورت) ایجاد می‌شود. در برخی موارد، محرك‌هایی از قبیل شوینده‌ها و مواد اسیدی باعث تحریك پوست می‌شوند و گاهی نیز آن‌ها باعث خشكی پوست یا قرمزی و پوسته پوسته شدن می‌شوند. در برخی افراد مشاهده می‌شود تماس با گرده گل‌ها یا تماس با مواد معلق در هوا باعث می‌شوند تا ضایعات پوستی و حساسیتی یا ضایعات تنفسی یا حتی كهیر ايجاد ‌شود. پس توصیه می‌شود در درمان و رفتار با كسی كه دچار آلرژی، اگزما یا حساسیت می‌شود همیشه سعی كنید علت آن مسئله را تا آنجایی كه امكان دارد شناسایی نموده و وقتی علت را شناسایی كردید، آن علت را كنار گذاشته و درمان دارویی را شروع كنید.



این‌كه ما فقط براساس ظاهر بیمار یا شرایط بیمار درمان را شروع كنیم كار اشتباهي است. ممكن است یك درمان موقتی داشته باشیم اما درمان ریشه‌كنی نخواهیم داشت و مطمئنا لازم است در كنار درمان دارويی، عامل را از طریق تست‌های حساسیتی پیدا كنیم تا راحت‌تر بتوانیم تا حد امكان فرد را از تماس با آن ماده محرك دور كنیم. با شروع فصل بهار آلرژی‌های تنفسی و پوستی بيشتر به‌وجود می‌آیند. بسیاری از این افراد در تماس با گرده‌های گل دچار این حساسیت‌ها می‌شوند و نیاز است تا براساس احتمالات، تماس فرد را با آن ماده كم كنیم. در بعضی مواقع پیدا كردن علت بسیار سخت است. در آن صورت تستی وجود دارد به نام تست «پچ» كه به این صورت است كه به‌عنوان مثال 25 نوع ماده به پوست چسبانده می‌شود و بعد از 48 ساعت مورد بررسی قرار می گیرد و به اين ترتیب علت اگزماهای پوستی پیدا می‌شود. در مورد آلرژی‌های تنفسی تست‌های دیگری وجود دارد كه از خانواده همین‌گونه تست‌هاست و انجام آن‌ها بسیار كمك‌كننده است.



نوع صابون و شامپوي مورد استفاده افراد براساس جنس پوست و موی آنها مشخص می‌شود. یعنی افرادی كه موهای خشك دارند از شامپوهای مخصوص موهای خشك استفاده می‌كنند و البته باید گفت شامپوها در ریزش مو هیچ نقشی ندارند. تفاوت شامپوها براساس مواد پایه آن‌هاست. به‌عنوان مثال در بعضی از شامپوها مقداری نرم‌كننده وجود دارد و ممكن است موها را نرم‌تر كنند كه بيشتر برای موهای خشك استفاده می‌شود و برعكس بعضی از شامپوها میزان خشك‌كنندگی بیشتری دارند و برای موهای چرب بهتر هستند و در نهایت شامپوهای معمولی كه حد وسط این ۲ نوع شامپو هستند هم در بازار وجود دارد.



صابون‌ها هم انواع مختلف دارند اما در مورد انواع صابون‌های درمانی كه تبليغ مي‌شوند (به‌عنوان مثال صابون‌های ضدلك) باید گفت، فقط در حد تبلیغ هستند و اصلا صابون ضد‌لك نداریم. صابون‌هایی از قبیل روشن كننده، صابون ضد‌چاقی، صابون ضد‌تیرگی و... اين ها فقط براي تبلیغ هستند. نقش صابون فقط تمیز كنندگی پوست است و در نهایت چند دقیقه بیشتر روی پوست نمی‌ماند و بعد شسته می‌شود و به هیچ عنوان نمی‌تواند نقش درمانی داشته باشند. به تازگي تركیبات غیرصابونی به نام پن استفاده می‌شود، كه این تركیبات تركیباتی هستند كه PH نزدیك به خنثی دارند و قلیايي نیستند و خیلی به پوست آسیب نمی‌رسانند و در عین حال چربی پوست را به‌طور متعادل كم می‌كنند. اگر كسی پوست خیلی چربی دارد می‌تواند از پن‌های مخصوص پوست چرب استفاده كند یا برعكس اگر پوست خیلی خشك باشد پن‌های مخصوص پوست‌های خشك مفید خواهد بود.


استفاده از لاك هیچ ضرری برای ناخن‌ها ندارد و فقط تنها مشكلی كه می‌تواند وجود داشته باشد ایجاد واكنش‌های حساسیتی است كه ممكن است لاك‌ها روی ناخن ایجاد كنند و بیشتر دور ناخن‌ها ايجاد مي‌شود اما آنچه بيشتر تحریك‌كننده و مضر است آستون‌ها و مواد دیگری است كه برای پاك كردن ناخن استفاده شده و باعث ایجاد حساسیت و شكنندگی ناخن‌ها می‌شود. لاك اثر محافظتی روی ناخن دارد و تنها مشکلی كه می‌تواند ایجاد کند، حساسیت است كه ممكن است بافت اطراف ناخن یا حتی خود ناخن درگير شود كه البته این اتفاق بسیار كم می‌افتد.



برای این‌كه پوست بهتری داشته باشیم باید مكرر و به دفعات از ضد‌آفتاب‌ها استفاده كنیم. استفاده از یك مرطوب‌كننده خوب برای افرادی كه پوست‌های خشكی دارند، استفاده از كرم‌های ضد‌چروك در سنین بالاتر، استفاده از كرم های دور چشم برای افراد بالای ۳۰ سال هم بسيار مهم است. به افرادی كه پوست خشك دارند توصیه می‌شود قبل از ضد‌آفتاب حتما از مرطوب‌كننده استفاده كنند. این فاكتور‌ها باعث می‌شود تا پوست بهتر و سالم‌تری داشته باشیم.



كاشت ناخن به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. كاشت ناخن به 2 دلیل بسیار مضر است؛ اول آن كه فشاری زیادی به عصب و ساقه سازنده ناخن می‌آورد و باعث می‌شود كه رشد ناخن‌ها كم شده و قسمت سازنده ناخن تخریب شود و در برخی موارد ناخن دیگر رشد نمی‌كند. دليل بعدی این است كه موادی كه برای كاشت ناخن از آن‌ها استفاده می‌شود (چسب‌های آكرلیك) باعث ایجاد حساسیت بسیار زیاد در بافت های اطراف پوست شده و این مسئله باعث به‌وجود آمدن اگزمای ناخن می‌شود كه درمان آن بسيار سخت است.



تحقیقات وسیعی در مورد ماسك‌های خانگی یا كرم‌های میوه ای انجام شده است. اين كرم‌ها خیلی استفاده می‌شوند و فرمولاسیون دارویی خاصی دارند كه از موادی مثل نیشكر، خیار، بادام و... در آن‌ها استفاده می‌شود. ماسك‌های خانگی بی‌تاثیر نیستند اما آن اثر دارویی كه باید داشته باشند را ندارند و بهتر است این نوع مواد با تجویز پزشك استفاده شوند، چون در این صورت در مدت كم، نتیجه بهتری خواهند گرفت.


براساس منطقه‌ای كه قرار است به آن سفر كنید بهتر است همیشه از ضد‌آفتاب‌ها استفاده كنید و اگر شما به منطقه خشكی سفر می‌كنید استفاده از یك مرطوب‌كننده خوب بسیار مفید است اما توصیه می‌شود كرم‌های لایه‌بردار یا ضد‌چروك‌ها در سفر‌ها استفاده نشود، زیرا باعث تحریك پوست می‌شود و در سفر وقت زیادی برای مراقبت از پوست ندارید و ممكن است باعث سوختن پوست شود. نوع شامپو در تغییر موها خیلی تاثیری ندارد و نیاز نیست كه همیشه و همه جا شامپوی مخصوص خود را همراه داشته باشید زیرا اصولا شامپوها خیلی با هم فرق ندارند و ارزان یا گران بودن شامپوها مربوط به مواد نگهدارنده آن‌هاست و نه در مواد تمیز‌كننده آن‌ها و اصلا تفاوت ساختاری در شامپوها وجود ندارد اما برخی از شامپوها مواد كناری یا جانبی دارند كه این مواد می‌توانند در درمان موخوره، نرمی یا شادابی مو یا استحكام بیشتر مو موثر باشند. شامپوها در ریزش مو هیچ نقشی ندارند و خیلی نباید دنبال مارك شامپو و انواع گران‌قيمت آن بود.



كسانی كه پوست خشك و آسیب‌پذیری دارند، می‌توانند در مسافرت‌ها به جای داروها یا لوسیون‌های خود از تركیباتی مثل روغن زیتون، كره یا حتی وازلین استفاده كنند. خواب كافی برای پوست خیلی مفید است. یكی از مهم‌ترین دلایل سیاهی و چروك دور چشم، بی‌خوابی یا حتی كم‌خوابی است، زیرا در این صورت خون‌رسانی به دور چشم‌ها كم می‌شود و پوست چروكیده‌تر، خسته‌تر و سیاه‌تر خواهد شد.



مناسب‌ترین آب برای شست‌وشوی صورت آب ولرم رو به سرد است، زیرا باعث می شود که پوست کمتر آسیب ببیند. آب خیلی گرم یا خیلی سرد به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. افرادی كه پوست تحریك‌پذیر و خشك دارند، نباید از حوله‌های خشك و زبر استفاده کنند و بهتر است حوله‌های نخی را مدنظر داشته باشند. فرقی نمی‌كند پوست خشك دارید یا پوست چرب، در هر صورت بهتر است حوله را با فشار روی پوست خود نكشید، زیرا باعث آسیب دیدن پوست می‌شود. برای خشك كردن موها نیز بهتر است ابتدا كمی صبر كنید تا موهای‌تان خودش كمی خشك شود و با یك حوله نرم و بدون فشار دادن زیاد موهای‌تان را خشك كنید و بعد حوله را در محیطی باز قرار دهیم تا باكتری‌های قارچی در آن رشد نکنند.