ابراز علاقه را از امیرجعفری و ریما رامین فر یاد بگیر!

مجله زندگی ایده آل - زینب رئوفی : بسیاری از زن و شوهرها هنگامی كه می‌خواهند در جمع و حضور دیگران نسبت به همسرشان ابراز علاقه كنند از این كار طفره می‌روند؛ شاید به این دلیل كه خجالت می‌كشند در حضور دیگران به همدیگر ابراز علاقه كنند و شاید هم این رفتار را نوعی بی‌ادبی و بی‌احترامی پنداشته و از انجام آن می‌پرهیزند. عده‌ای اندك هم خلاف این عمل كرده و به‌راحتی در حضور دیگران به همسرشان ابراز علاقه و محبت كرده، او را در آغوش می‌گیرند و می‌بوسند.

حضور ریما رامین‌فر و همسرش امیر جعفری در شب جشن حافظ و واكنش ناگهانی امیر جعفری هنگام شنیدن اسم ریما رامین‌فر به عنوان بهترین بازیگر زن تلویزیون به خاطر بازی در سریال «پایتخت ۳» بهانه‌ای شد تا سراغ چند روانشناس متخصص برویم و این موضوع را از نقطه نظر آنها بررسی كنیم.


دكتر سیما قدرتی، مشاور خانواده و مدرس دانشگاه:

ابراز علاقه بهتر، صمیمیت بیشتر

ابراز علاقه زن و شوهر به یكدیگر چه به صورت كلامی و چه به صورت رفتاری به‌خصوص در حضور دیگران از آن دسته مسائلی است كه در جامعه ما تابوست. تابو تحریم اجتماعی یك كلمه، عقیده یا عمل است. درواقع به آن دسته از رفتارها، گفتارها و امور اجتماعی كه طبق سنت، آیین یا مذهب در جامعه‌ای ممنوع است تابو گفته می‌شود. اگر زن و شوهر در كانون خانواده به پاسخ دادن نیازهای عاطفی یكدیگر اهمیت چندانی ندهند یك فاصله عاطفی بین آنها ایجاد می‌شود. طبق گزارش‌های روانشناسان و مشاوران خانواده بیشتر زن و شوهرهایی كه دچار اختلافات زناشویی هستند در كانون خانواده نسبت به یكدیگر دچار نوعی سردی عاطفی می‌شوند و نسبت به یكدیگر رفتارهای محبت‌آمیز نشان نمی‌دهند.

در فرهنگ ما از كودكی به پسرها یاد داده می‌شود كه خیلی به عواطف و احساسات‌شان نپردازند. برای مثال هنگامی كه یك پسربچه گریه می‌كند پدر و مادر برای اینكه او را آرام كنند، می‌گویند: «مرد كه گریه نمی‌كند.» پیرو همین شیوه تربیتی در فرهنگ ما به مردان بزرگسال كمتر اجازه برون‌ریزی عاطفی داده می‌شود. این الگوی رایج باعث می‌شود در بزرگسالی نتوانند احساسات، عواطف و نیازهای عاطفی‌ خودشان را بشناسند و درباره آنها صحبت كنند و همچنین نتوانند نیازهای عاطفی همسرشان را بشناسند و در جهت برآورده كردن آنها تلاش كنند.

در كانون خانواده‌ای كه پدر و مادر به یكدیگر ابراز علاقه كلامی و رفتاری نمی‌كنند، فرزندان هم یاد نمی‌گیرند چگونه عواطف، احساسات‌ و علاقه‌شان را به دیگران نشان دهند و احتمال اینكه این فرزندان در آینده در ارتباطات‌شان دچار مشكلات عاطفی شوند، زیاد است. بعضی از افراد هنگامی كه صحبت از ابراز علاقه به یكدیگر می‌شود ذهن‌شان به سمت مسائل جنسی می‌رود اما این دو مقوله از یكدیگر مجزاست.

با توجه به فرهنگ جامعه ما بهتر است زن و شوهرها در اجتماع و حضور دیگران براساس هنجارها و عرف، رفتارهای عاطفی‌شان را نسبت به یكدیگر بروز دهند اما در سطح خانواده زن و شوهر هم برای حفظ میزان صمیمیت بین یكدیگر و هم برای آموزش بروز عواطف و علایق به فرزندان باید نسبت به یكدیگر ابراز علاقه كلامی و رفتاری داشته باشند. كم بودن ابراز علاقه‌های رفتاری و تماس‌های محبت‌آمیز جسمانی بین زن و شوهر یكی از عواملی است كه باعث می‌شود زن و شوهر از نظر عاطفی از یكدیگر دور شوند و با گذشت زمان از یكدیگر طلاق عاطفی بگیرند.

دكتر سعید آزادی‌عصر، روانشناس بالینی و مشاور خانواده:

رفتارهای رسمی‌تری نشان دهید

درباره ابراز علاقه رفتاری زن و شوهر نسبت به یكدیگر در حضور جمع، توجه به فرهنگ و ضرورت ماجرا را باید مدنظر قرار داد. در فرهنگ و اعتقادات دینی ما ضرورتی برای انجام این كار آن هم در ملأ عام دیده نمی‌شود. در دین ما هم توصیه شده رفتارهای شخصی و خصوصی بهتر است در همان فضای شخصی و خصوصی ابراز شود. زن و شوهر برای ابراز علاقه به یكدیگر در حضور جمع به جای برقراری تماس جسمی می‌توانند رفتارهایی را نشان دهند كه در فرهنگ ما پسندیده‌تر و محترم‌تر است.

برای رشد عواطف و احساسات در فرزندان والدین باید در ارتباطات‌شان و در زندگی روزمره نسبت به یكدیگر رفتارهای عاطفی از خود نشان دهند اما نباید این‌گونه تصور كنند كه تنها با بوسیدن و در آغوش گرفتن یكدیگر می‌توان ابراز علاقه كرد. زن و شوهر با كمك كردن به یكدیگر در انجام وظایف، مشاركت كردن در انجام امور خانه، هدیه دادن به یكدیگر، لبخند زدن، تحسین كردن یكدیگر و. . . هم می‌توانند به همدیگر ابراز علاقه كنند. آنچه در كانون خانواده به رشد عاطفی فرزندان كمك می‌كند، بروز رفتارهای عاطفی است نه‌تنها پرداختن به یك نماد عاطفی مثل بوسه.

بوسیدن یك نماد عاطفی است نه یك رفتار عاطفی بنابراین برای ابراز علاقه و ایجاد صمیمیت نمی‌توان تنها به آن بسنده كرد. همه انسان‌ها به‌طور ذاتی و فارغ از هر فرهنگ و مذهبی گرایش دارند در شرایط متفاوت رفتارهای متفاوتی از خود نشان دهند. باید در رفتارمان هم آدابی را رعایت كنیم. همان‌طور كه پوشیدن لباس راحتی در حضور دیگران و در یك مراسم رسمی به منزله بی‌احترامی است در فرهنگ ما هم نشان دادن رفتارهایی كه افراد در حریم خصوصی‌شان از خود نشان می‌دهند نوعی بی‌احترامی است.

اگر همسری بخواهد در یك مراسم رسمی كه قرار است از همسرش تقدیری به عمل‌ آید به او توجه و محبت كند می‌تواند در نقش یك همسر تقدیر شایسته‌تری از او داشته باشد؛ مثلا در حضور جمع هدیه‌ای به او بدهد، شاخه‌گلی به او تقدیم كند یا حلقه گلی به گردنش بیندازد. با بروز چنین رفتاری هم رفتار برتری نسبت به برقراری و تماس جسمانی برای ابراز علاقه از خود نشان داده و هم به افراد حاضر در جمع و فرهنگ جامعه احترام گذاشته‌ است.


در بروز رفتارهای عاطفی به این نحو فرد هم نشان می‌دهد كه می‌تواند علاقه و احساسش را ابراز كند اما به شكل اجتماعی آن. به نظر می‌رسد در یك مراسم رسمی یك ابراز عاطفی رسمی نسبت به یك ابراز عاطفی شخصی ارجح‌تر است. بسیاری از افراد پرهیز از بعضی رفتارها را نوعی محدودیت و ممنوعیت قلمداد می‌كنند از این رو ناخواسته گمان می‌كنند شكستن این ممنوعیت‌ها و برداشتن این محدودیت‌ها به رشد ارتباطات عاطفی آنها كمك می‌كند.

دكتر ژاله افشارمنفرد، روانشناس بالینی و درمانگر:

با حفظ شئونات ایرادی ندارد

در خانواده‌های سنتی ایرانی ابراز علاقه‌های عاطفی و عاشقانه بین زن و شوهر در جمع نكوهیده شمرده می‌شود از این رو در این خانواده‌ها شاهد یك محدودیت ذاتی در بیان عواطف هستیم. در چند سال اخیر بعضی از الگوهای ابراز عواطف و احساسات از فرهنگ غربی وارد فرهنگ جامعه ما شده است كه با فرهنگ اصیل ایرانی تضاد دارد.

عده‌ای معتقدند این الگوهای روابط خانوادگی كه از غرب وارد فرهنگ ما شده شأن و اصالت كافی ندارد و برعكس عده‌ای معتقدند این الگوهای ارتباطی صمیمیت بیشتری دارد و به رشد عاطفی در كانون خانواده كمك می‌كند.


اگر بخواهیم نگاهی متعادل به این قضیه داشته باشیم باید مسائل عاطفی را از مسائل جنسی تفكیك كنیم چون ابراز علاقه و محبت همیشه به مسائل جنسی ختم نمی‌شود. ابراز علاقه و محبت چه به صورت كلامی و چه به صورت عملی و جسمانی با حفظ و رعایت شئونات در حضور دیگران نه‌تنها ایرادی ندارد بلكه به ایجاد صمیمیت بیشتر و رشد هرچه بیشتر عواطف و احساسات كمك می‌كند.

الگوهای سالم روابط عاطفی و اخلاقی اعضای خانواده اگر در حضور دیگران به‌طور طبیعی نه به‌طور نمایشی و از روی عمد رخ دهد مانعی ندارد؛ مثلا زن و شوهر كنار یكدیگر بنشینند، دست در گردن یكدیگر بیندازند و محبت‌شان را با لبخند و نوازش به یكدیگر ابراز كنند. بروز این‌گونه رفتارها سبب می‌شود صمیمیتی كه بین اعضای خانواده حاكم است، عمق پیدا كند. بیشترین رشد عاطفی فرزندان هنگامی شكل می‌گیرد كه آنها در كانون خانواده از نظر روانی و عاطفی احساس امنیت كنند.

ابراز علاقه‌ عاطفی بین پدر و مادر به رشد و پختگی تعاملات عاطفی فرزندان كمك می‌كنند و سبب ایجاد امنیت روانی در سایر اعضای خانواده می‌شود و برعكس، بی‌تفاوتی و بی‌اهمیتی زن و شوهر نسبت به یكدیگر و سردی عاطفی و جسمی بین آنها امنیت روانی سایر اعضای خانواده را هم به خطر می‌اندازد.