راه های پیشگیری از چین و چروک صورت

هفته نامه سلامت - دکتر محمدرضا قسمی، متخصص پوست، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران: به تازگی محققان ژاپنی به دنبال بررسی های جدید خود از این راز که چرا معمولا پوست دور چشم ها سریع تر از پیشانی چروکیده می شود، پرده برداشته اند. به گفته آن ها تعداد غدد سباسه (چربی) در پوست دور چشم ها کمتر از میزان آن در پیشانی است و چون میزان چربی کمتری در این ناحیه ترشح می شود، پوست رطوبت کمتری دارد و چون حساس تر است، راحت تر تغییر شکل می دهد.

به گفته محققان دانشگاه کاگوشیما، هر چه تراکم غدد سباسه در پوست بیشتر باشد، میزان چین و چروک کمتر است. برای آشنایی بیشتر با نحوه بروز چین و چروک ابتدا نگاه می اندازیم به ساختمان پوست و پس از آن علل بروز چین ها و نوه پیشگیری و درمان را بررسی می کنیم.


پوست اولین سد دفاعی بدن در برابر آسیب های محیطی است که از ۳ لایه، اپیدرم، درم و زیر جلد تشکیل شده است. پوست کف دست و پا ضخیم ترین و پوست پلک به تناسب کاری که انجام می دهد، نازک ترین است.

بالاترین و خارجی ترین لایه پوست، اپی درم است که ضخیم ترین لایه محسوب می شود و نقش مهمی در ایجاد سد دفاعی پوست دارد و جلوی عوامل محیطی و شیمیایی مضر را می گیرد و از اتلاف آب و مایعات از سطح پوست و چروکیدگی پوست پیشگیری می کند.

لایه دوم پوست، درم است که سرشار از عروق است و از لایه های رویی حمایت ساختاری و تغذیه ای می کند. درم حاوی الیاف الاستین و کلاژن است و فیبرهای الاستین در درم خاصیت کشسانی ایجاد می کنند.

تمام این اجزا در کنار اسید هیالورونیک که کار آن جذب آب و آبرسانی به پوست است، باعث ایجاد قوام خاص پوست در هر سنی می شوند. در افراد سالمند کاهش اسید هیالورونیک است که باعث چین و چروک طبیعی در درم می شود. اسید هیالورونیک جزو اصلی ژن هایی است که امروزه برای جوان سازی پوست به بدن تزریق می شود.

کدام نواحی پوست زودتر چروک می شوند؟

با توجه به علت زمینه ای بروز چین و چروک نواحی مختلفی از بدن در معرض پیری زودرس قرار می گیرند.

* در افراد سیگاری دور چشم و دور لب بی از نواحی دیگ رو سریع تر چروک می شود.

* در افرادی که در معرض نور آفتاب هستند، پیشانی، تاقچه روی قوس گونه و لب بالا بیشتر درگیر است.

* در افرادی که به نور آفتاب حساسیت دارند، پیشانی، ابرو و اطراف چشم بیشتر چروک می شود.

۸ عامل اصلی ایجاد چروک

۱- فرآیند طبیعی پیری پوست

پیری فرآیند پیچیده ای است که تمام ارگان ها از جمله پوست را درگیر می کند و باعث تغییرات متعددی در پوست و ساختارهای زیرین آن می شود. در دوران سالمندی بازجذب استخوانی و غضروفی داریم. اگر دقت کرده باشید در افراد سالمند استخوان فک به تدریج کوچک می شود. بروز تغییرات در توزیع چربی زیر جلدی به دلیل تاثیر جاذبه و حرکات تکراری نیز در بروز چین و چروک ها دخیل هستند.


با افزایش سن، خاصیت کشسانی پوست نیز کاهش می یابد و دلیل آن کاهش میزان طبیعی اسید هیالورونیک و الاستین و کلاژن است.

۲- مواجهه طولانی مدت با اشعه ماورای بنفش

نور آفتاب، مخصوصا در کسانی که در محیط باز کار می کنند مثل کشاورزان، می تواند به تدریج در نمای پوست و رنگ آن تغییر ایجاد کند. چین و چروک، لک های پوستی و خشن شدن پوست به خصوص ناحیه صورت، گردن و پشت دست های این افراد شایع است. در افرادی که سن بالاتری دارند، چون مدت مواجهه با آفتاب بیشتر بوده، چین و چروک پوست نیز بیشتر است.

۳- استفاده از سولاریوم

نتایج مطالعات نشان داده مواجهه طولانی مدت با منابع مصنوعی اشعه ماورای بنفش از جمله کابین های برنزه کننده، باعث ایجاد چین و چروک در صورت و تغییرات رنگدانه ای در سطح پوست می شود.

۴- بیماری های ژنتکیکی

برخی بیماری های ژنتیکی می تواند روی الیاف الاستین تاثیر بگذارد و باعث بروز چین و چروک های پوستی شود. در برخی از این بیماری ها اولین نشانه های بیماری به شکل چین و چروک های گردن ظاهر می شود.

۵- ضربه های پوستی

به دنبال برخی ضربات پوستی یا التهابات مزمن در ناحیه ای از بدن یا بهبود برخی از بیماری ها، چین و چروک هایی در نواحی درگیر بروز می کند. علت، انهدام الیاف الاستین در ناحیه درم است.

۶- مصرف برخی داروها

مطالعات مختلف نشان داده مصرف برخی داروها در بروز چین و چروک های صورت تاثیر دارد. سردسته این داروها پنی سیلامین است که باعث ایجاد ضایعات جلدی به شکل چین و چروک می شود.

۷- استعمال دخانیات

مواد سمی سیگار هم روی پوست و هم خونرسانی اثر منفی می گذارد و در مجموع باعث چین و چروک پوست می شود.

۸- آلودگی هوا

آلودگی هوای کلانشهر با افزایش رادیکال های آزاد در سطح پوست باعث تشدید روند پیری و ایجاد چین و چروک و تغییرات رنگدانه ای در سطح پوست می شود که این تغییرات به خصوص در مناطقی که در معرض نور خورشید است، مخصوصا صورت و گردن بیشتر خواهد بود.

چگونه از چین و چروک پیشگیری کنیم؟

۱- پیشگیری از چین و چروک باید از سن پایین شروع شود و مهم ترین اقدام برای پیشگیری، مصرف مرتب ضد آفتاب است. باید حداقل نیم ساعت قبل از خروج از منزل به تمام مناطقی که در معرض نور خورشید است، ضد آفتاب بزنید و هر ۳-۲ ساعت یک بار آن را تجدید کنید.


۲- مصرف روزانه آنتی اکسیدان ها مثل سبزی و میوه های تازه نیز می تواند در مقابله با رادیکال های آزاد موثر باشد. استفاده از کرم های موضعی آنتی اکسیدانی از جمله ویتامین C و E هم موثر است.

۳- تمیز نگه داشتن سطح پوست از آلاینده های محیطی نیز مهم است. در کلانشهرها باید مرتب با شوینده های مناسب، پوست را تمیز کرد. البته بی رویه شستن پوست نیز می تواند باعث خشکی، التهاب پوست و حتی تشدید چین و چروک شود.

۴- از استفاده بی رویه مواد آرایشی به خصوص انواع نامرغوب باید خودداری کرد. این مواد در درازمدت آثار سوء بسیاری بر پوست می گذارند.

انواع پوست بر حسب میزان چین و چروک

بر حسب درجه چین و چروک پوست، افراد به انواع مختلف تقسیم می شوند:

۱- تیپ یک افرادی هستند که در حالت عادی هیچ چین و چروکی ندارند و تغییرهای رنگی روی پوست شان خفیف است. این افراد عموما جوان هستند و معمولا اهل آرایش و کرم پودر زدن نیستند.

۲- تیپ دو کسانی هستند که از عضلات صورت شان زیاد استفاده می کنند و در نتیجه چین و چروک های ناشی از حرکت در آنها ظاهر می شود (مثل چین خنده). پوست این افراد زبر و خشن به نظر نمی رسد اما در لمس کمی زبر است. این افراد بین ۳۰ تا ۴۰ سال دارند.

۳- تیپ سه در حالت استراحت هم در صورت چین و چروک دارند و تغییرات بارزی در عروق صورت شان دیده می شود و تغییرات رنگدانه ای نمایان است. این افراد بین ۵۰ تا ۶۰ سال دارند و معمولا از کرم پودر زیاد استفاده می کنند تا چین و چروک ها را بپوشانند.

۴- تیپ چهارم کسانی هستند که تمام صورت شان را چین و چروک گرفته و استفاده از کرم پودر دیگر فایده ای ندارد و برعکس باعث نمایان تر شدن چروک ها می شود. این افراد ۶۰ تا ۷۰ سال به بالا دارند.