باز باران با سوانح، با خطرهای فراوان

هفته نامه سلامت - دکتر فاطمه خالقی: باران اخیر تهران اگرچه آب و هوای پایتخت را تلطیف کرد اما چندان به دل شهروندان ننشست؛ چرا که با خبرهای ناخوشایندی همراه بود و بدتر از همه، خبر مرگ و مصدومیت تعدادی از هموطنان در شرق تهران.

باران سنگین و ذوب سریع برف مهمترین دلایل وقوع سیل است. سیل هنگامی اتفاق می افتد که کانال رودخانه یا مسیر طبیعی جریان آب نتواند ظرفیت طغیان را تحمل کند. عوامل موثر در این شرایط عبارتند از باران های سنگین، ذوب سریع برف، شیب های زیاد، تخریب سدها، وجود توفان و نفوذ آب به ساحل و دخالت انسان در طبیعت از قبیل نابودی جنگل ها و مراتع و ... سیلاب ها بر 2 گونه اند؛سیلاب های آرام که به تدریج طی روزها و هفته ها در اثر بارندگی و افزایش حجم ناگهانی آب رودخانه و دریاچه ها ایجاد می شود و سیلاب های ناگهانی که در اثر افزایش ناگهانی حجم آب رودخانه و دریاچه ها ایجاد می شود و با خود مرگ و مصدومیت افراد و تخریب منازل را همراه دارد.

آنچه در این مطلب می خوانید، اقدامات قبل و بعد از وقوع سیل است که می تواند آمار تلفات آن را به حداقل برساند.


اقدامات قبل از وقوع سیل

۱- از ساختن خانه در حریم رودخانه، به طور جدی بپرهیزید.

۲- برای زمان وقوع سیل در ظرف های مطمئن، آب سالم ذخیره کنید.

۳- مقداری غذا به صورت کنسرو ذخیره کنید.

۴- وسیله روشنایی (چراغ قوه، شمع و ...) تهیه کنید.

۵- اسناد و اوراق بهادار را در جعبه ای ضد آب و مطمئن قرار دهید.

۶- اگر آبکرمکن یا وسایل برقی در معرض سیل قرار دارند، آنها را در جایی بالاتر از سطح موجود قرار دهید.

۷- برای جلوگیری از برگشت آب سیل و فاضلاب از طریق مجاری فاضلاب به داخل منازل، دریچه های کنترل فاضلاب تهیه کنید.

۸- برای جلوگیری از ورود سیلاب به داخل خانه، در مسیر آ« سد، خاکریز و سیل بند بسازید.

۹- اگر در جایی زندگی می کنید که به طور دائم با خطر سیل گرفتگی مواجه هستید، با استفاده از مصالح مناسب و تمهیدات لازم، ساختمان خود را ضد آب کنید و دیوارهای زیرزمین را با عایق های ضد آب بپوشانید تا جلوی نفوذ آب و آسیب های بعدی گرفته شود.

۱۰- منزل خود را در مقابل حوادث بیمه کنید.


اقدامات حین وقوع سیل

۱- برای اطلاع از وضعیت و نیز گرفتن دستورهای باز، به رادیو، تلویزیون یا اعلام خبر از طریق بلندگوهای عمومی گوش دهید. در صورتی که دستور تخلیه داده شد، بلافاصله این کار را انجام دهید.

۲- زمانی که تشخیص دادید سیلاب در حال شکل گیری است، خیلی سریع عمل کنید و خود را نجات دهید. شما تنها چند دقیقه برای این کار فرصت دارید.

۳- از فاضلاب ها و جویبارهای به ظاهر آرام دوری کنید. به خاطر داشته باشید جویبارها، کانال های فاضلاب، تنگه ها و ... نیز می توانند ناگهان دچار سیلاب شوند.

۴- اگر خانه شما در محل مرتفعی است و خطر آب گرفتگی تهدیدتان نمی کند، نیاز به خروج از منزل نیست. در غیر این صورت مناطق کم ارتفاع را خیلی سریع ترک کنید و به مناطق دور از رودخانه ها و نهرها بروید.

۵- در صورت ترک خانه، اشیای گرانقیمت را به محل های بالاتری در منزل ببرید و درها را قفل کنید.
6- جریان آب، برق و گاز را برای جلوگیری از آب گرفتگی، برق گرفتگی و انفجار قطع کنید.

7- در جریان آب راه نروید چرا که 15 سانتیمتر آب در حال حرکت ممکن است باعث بر هم خوردن تعادل شما شود. اگر مجبورید در آب حرکت کنید، از مسیری بروید که آب حرکت نمی کند. برای اینکه از استحکام زمین جلوی پای خود مطمئن شوید از یک تکه چوبدستی استفاده کنید.

8- در منطقه سیل زده رانندگی نکنید. اگر سیل اطراف خودروی شما را فرا گرفته است، خودرو را رها کنید و به یک منطقه مرتفع بروید وگرنه جریان سیل شما و خودروتان را خیلی سریع با خود می برد.

9- هیچ گاه به تنهایی در یک ناحیه سیل زده به این طرف و آن طرف نروید. اگر پیاده هستید، از نقاطی که سطح آب از زانو بالاتر است عبور نکنید.

10- هرگز از درختان در معرض سیل به عنوان محل امن استفاده نکنید.

11- هنگام سیل از پل های چوبی سست روی رودخانه ها عبور نکنید.

12- در جریان سیل شنا نکنید.

13- وسایل نقلیه، حیوانات اهلی و اشیای قابل حمل را باید به نزدیکترین محل مرتفع انتقال دهید.


اقدامات بعد از وقوع سیل

۱- خود را به نزدیکترین محل امدادرسانی هلال احمر یا سایر مراکز امدادرسانی برسانید. غذا، البسه و سایر کمک های اولیه در آنجا موجود است.

۲- برای اطمینان از سالم بودن آب آشامیدنی، حتما به گزارش اخبار محلی توجه کنید و آب آشامیدنی را قبل از مصرف بجوشانید.

۳- از سیلاب دور شوید زیرا این آب ممکن است با روغن، گازوییل یا فاضلاب آلوده شده باشد یا احتمال دارد در اثر تماس با خطوط نیروی برق زیرزمینی، جریان برق پیدا کرده باشد.

۴- از آب در جریان فاصله بگیرید.

۵- به مناطقی که سیلاب عقب نشینی کرده است، توجه کنید زیرا استحکام خیابان ها و جاده ها ممکن است به دلیل جریان سیل ضعیف شده باشد که در این صورت ممکن است در اثر وزن خودرو فرو برود.

۶- از خطوط فشار قوی دوری کنید.

۷- زمانی به خانه بازگردید که مسئولان وضعیت را امن اعلام کنند.

۸- از ساختمان هایی که اطرافش را آب احاطه کرده است،دور شوید.

۹- هنگام ورود به منزل کاملا احتیاط کنید. ممکن است پی های ساختمان آسیب دیده باشد ولی ابتدا خرابی دیده نشود و ظاهر خانه سالم به نظر بیاید.

۱۰- سعی کنید در طول روز به منزل برگردید تا استفاده از وسایل روشنایی لازم نباشد.

۱۱- چنانچه مجبور هستید شبانه به خانه برگردید، خیلی محتاط باشید. از فانوس، مشعل و کبریت برای روشن کردن ساختمان استفاده نکنید. چراغ قوه را نیز قبل از ورود به ساختمان روشن کنید.

۱۲- از غذاهای کنسرو شده استفاده کنید.

۱۳- لوازم برقی را قبل از استفاده کنترل و خشک کنید.

۱۴- آب های جمع شده در گودال ها شرایط مناسبی را برای رشد حشرات به خصوص پشه ها ایجاد خواهد کرد، بنابراین از توری در محل اقامت خود استفاده کنید و پوشاک آستین بلند و چکمه های ساق بلند بپوشید.

۱۵- چون سیل باعث خارج شدن مارها از لانه های خود می شود، بعد از سیل مراقب مارگزیدگی باشید.

۱۶- پس از سیل احتمال شیوع بیماری های عفونی مانند عفونت های دستگاه گوارش از جمله هپاتیت، وبا، حصبه و ... وجود دارد که باید مراقبت های لازم بهداشت فردی و عمومی به عمل آید.

۱۷- اگر مخزن توالت، کاسه توالت، تصفیه خانه و تاسیساتی مانند آن آسیب دیده است، در صورت امکان آن را تعمیر کنید. سیستم های زهکشی در صورت آسیب دیدن، سلامت و بهداشت افراد را به خطر می اندازد.

۱۸- هر چیز خیس و مرطوب را تمیز و ضدعفونی کنید زیرا گل و لای باقیمانده از سیلاب، حاوی مواد شیمیایی و فاضلاب است.

۷ نکته درباره رانندگی در سیلاب


۱- در بیشتر خودروها ارتفاع ۱۵ سانتیمتر آب می تواند به کف خودرو برسد و کنترل آن را مختل کند یا حتی باعث توقف آن شود.

۲- خودرو و وسیله نقلیه، محل امنی در مقابل سیل نیست. اگر وسیله نقلیه شما (به علت فرو رفتن در آب یا گل) از حرکت ایستاد، فورا آن را ترک کنید و به جای مرتفع بروید.

۳- ارتفاع آب در حد ۳۰ سانتیمتر، بیشتر خودروها را شناور می کند.

۴- ۶۰ سانتیمتر آب در حال حرکت، می تواند هر خودرویی را شناور کند.

۵- در صورت بالا آمدن سطح آب، از توقف در منطقه آب گرفته به هر دلیل بپرهیزید.

۶- از عبور دادن حیوانات اهلی از عرض رودخانه ها و سواحل آنها در زمان بارش شدید باران و وقوع سیل بپرهیزید.

۷- هنگام رانندگی مراقب شیب ها و پیچ های جاده باشید. با دنده سنگین حرکت کنید چون در این مواقع ترمزها در آب به خوبی کار نمی کنند.