دیجیتالی ازدواج کنید!

هفته نامه چلچراغ - حامد توکلی: همه چیز از افتتاح یک بخش در موسسه فرهنگی تبیان شروع شد؛ همسان گزینی. مبنای کار این وب سایت بر اساس معرف هاست. کسانی که حاضرند جوانان را به همدیگر معرفی کنند و بازیگر نقش واسطه باشند. در مراسم رونمایی از این پورتال، بیشرتین چیزی که به چشم می خورد، پذیرش این مفهوم بود. با متولیِ این وب سایت مصاحبه کردیم و بهانه ای شد تا در دیگر سرویس های همسریابی گشت و گذار کنیم و به دنبال جواب برای سوال هایمان باشیم.


همسریابی به زبان ساده

خیلی ساده به نظر می آید. ازدواج را طوری ساده جلوه می دهند که انگار نه انگار بزرگترین تصمیم زندگی هر آدام است. اولین چیزی که در یک وب سایت همسریابی می بینید، یک فرم بسیار سرراست است. فرمی که اطلاعات شخصی می خواهد. سن و تحصیلات و شهر سکونت و این جور چیزها.

پروفایلت که ساخته شد، باید برای خودت عکس بگذاری و بسم الله. شروع کنی به جستجو برای یافتن نیمه دیگر سیب. حالا این جستجو دقیقا به چه شکلی است؟ باید پاچه شلوار را تا زیر زانو بالا داد و دست کم چند متر در باتلاق راه رفت تا فهمید زندگی توی جنگل یعنی چه.

در یکی از وب سایت ها عضو شدیم. فرم عضویت را پر کردیم و خواستیم ببینیم چه می شود. راستش را بخواهید اتفاق چندان عجیبی نیفتاد. دیدیم چاره ای نیست جز گشتن. گشتن به معنای واقعی. در پروفایل های مختلف سرک می کشیدیم و با روسیاهی باید عرض کنیم که دقیقا به سبکِ مثلا فیس بوک می بایست به نتیجه می رسیدیم.

در این وب سایت ها می شود به افراد پیام داد و با آنها گپ زد. ازدواج؟ اصلا کار سختی نیست. یکی از ویژگی های شخصیتی اش می گوید و دیگری معمول آنها را تایید می کند و بعد از مدت کوتاهی، نام کاربری همدیگر در شبکه های اجتماعی را می گیرند و بعد هم شماره و تلفن و بعد هم قرار در نزدیکترین کافه، بعد هم... بگذریم.

به زبان ساده اگر بخواهیم بگوییم پیدا کردنِ جفت در وب سایت های همسریابی، چیزی جز این نیست. البته نه فقط این. باید کنار این سیستم تکراری دلالی، کمی هم از عناصر رسمیت بخش استفاده کرد. کارآمدترین پیشنهاد، استفاده از المان های مذهبی است. روی یک بنر کوچک بالای عنوان سایت، یک جمله عربی بگذارید تا دیگر هیچ کس به نیات شما شک نکند. ازدواج کار سختی نیست. خیال تان راحت. چند کلیک و کمی صبر، برای بالا آمدن عکس طرف.


جنگ ابدی واژگان

دوست یابی؟ همسریابی؟ بالاخره کدام؟ حقیقت این است که دیگر فاصله چندانی میان این دو گروه اسمی نیست. دوست یابی همان همسریابی سابق است. با این تفاوت کوچک که دوره آشنایی کمی بیشتر طول می کشد و البته این را هم بگوییم که احتمال دارد سرانجامی نداشته باشد.

آنچهواضح است، رسمیت یافتن یک سایت دوست یابی است وقتی که به آن عنوان همسریابی اطلاق می شود. چه کسی می خواهد جلوی این امر خیر را بگیرد؟ اصلا چه کسی جرأت می کند که بگوید یک سایت همسریابی اجازه فعالیت ندارد؟ کمترین آسیب آن گرفتن ویژگی نظارت پذیری آن است. کار دیگری هم نمی شود کرد.

دوست یابی یا همسریابی؟ کدام بهتر است؟ یک موسسه فرهنگی ایده دیگری دارد؛ همسان گزینی. جنگ گابدی واژگان است. چیزی جز این نیست. وقتی یک کلمه اعتبار یا وجاهتش را از دست می دهد، به جای به چالش کشیدن آن مفهوم، می توان خیلی راحت جایگزینش کرد با یک واژه دیگر.

اینطور دیگر کسی نیست که به آدم گیر بدهد. نامش را گذاشته همسان گزینی. البته باید منصف باشیم، همه عناصر این بخش از این موسسه شبیه دیگر سایت های همسریابی نیست. ویژگی های خاص خودش را دارد، اما سوال بزرگ تری پرسید. سوال این نیست که همسان گزینی این موسسه بهتر است یا فلان پایگاه اینترنتی همسریابی. سوال این است که... نه نه، بهتر است بگوییم سوال «باید» این باشد که اصلا ورود مقوله ازدواج به دنیای دیجیتال کار درستی است؟

پیش از پرداختن به این سوال شاید بد نباشد که مصاحبه مان با خانم حسینی، متولی و مدیر بخش همسان گزینی این موسسه را برایتان بنویسیم.

لطفا روند کار بخش همسان گزینی این موسسه را به طور کامل توضیح دهید.

- متقاضیان استفاده از خدمات همسان گزینی در قدم اول با مراجعه به دامنه این موسسه فرم های ثبت نام را به طور کامل پر می کنند و سپس دو آزمون روانشناختی را نیز پاسخ می دهند. سپس یک مرحله مصاحبه به منظور تکمیل پرونده با متقاضی صورت خواهد گرفت و پس از این مرحله پرونده او برای معرفی در اختیار شبکه معرفان قرار خواهد گرفت. معرفی از طریق خانواده ها خواهد بود و خانواده در کل مراحل در جریان امر قرار خواهد گرفت. در صورتی که طرفین یکدیگر را بپسندند، توصیه به استفاده از خدمات مشاورین خواهیم داشت و چنانچه طرفین همدیگر را نپسندند، پرونده مجدد برای معرفی در اختیار معرفان قرار خواهد گرفت.

صلاحیت واسطه ها را چه کسی تعیین می کند؟

- مطابق با آیین نامه ای که برای ارزیابی واسطه ها تدوین شده است، این ارزیابی توسط اعضای شبکه امنای هر استان انجام می شود. امنا افرادی ذی صلاح و صاحب نفوذ از دستگاه ها و نهادهای مختلف همکار در طرح هستند که وظیفه معرفی، تایید و ارزیابی معرفان را به عهده دارند.

در ویدئوی معرفی گفته اید که یکی از دلایل شروع این کار، مقابله با آسیب های شبکه های اجتماعی بود. بیشتر توضیح دهید و بقرمایید که دقیقا به چه روش قرار است از این آسیب ها جلوگیری شود.

- سوال شما را اصلاح می کنم. هر جا که از دلایل شروع کار سخن به میان آورده ام، عنوان کرده ام که این طرح برای مقابله با آسیب های سایت های همسریابی غیرمجاز طراحی شده است. متاسفانه آسیب های فراوانی در سایت های همسریابی غیرمجاز وجود دارد و موجب اتفاقات تلخی از جمله کلاه برداری، سوءاستفاده از اطلاعات شخصی افراد، شکل گیری ارتباطات فرازناشویی و ... می شود. در طرح همسان گزینی وجود شبکه ای از افراد معتمد آگاه خیرخواه و دل سوز به نام معرف و محور قرار دادن خانواده ها موجب می شود که آسیب هایی که برایتان شمردم، به حداقل برسد.

ممکن است از این سیستم برای یافتن موارد ازدواج موقت هم استفاده شود؟

- خیر. دو خط قرمز مهم در طرح همسان گزینی وجود دارد؛ ازدواج موقت و تعدد زوجات. خدمات سرویس همسان گزینی تنها در راستای ازدواج دائم آن هم به شکل تک همسری ارائه می شود.


چه تمهیداتی برای منحرف نشدن این سیستم از هدف اصلی اش اندیشیده اید؟

- وجود شبکه امنا و ارزیابان، ثبت همه مراحل در سیستم، وجود مکانیسم های نظارت و ارزیابی دقیق که کارشناسی شده اند و استفاده از پتانسیل مردمی خانواده ها و متقاضیان ازدواج از مهمترین راهکارهای موجود برای هدایت این سیستم در مسیر خود است.

این سیستم را پایانی بر ازدواج به طریق سنتی نمی دانید؟ وجود چنین سیتمی یک شاهد بر ناکارآمد بودن ازدواج به طریق سنتی نیست؟

- خیر، به هیچ عنوان سیستم سنتی را رد نمی کنیم بلکه معتقدیم سیستم سنتی چنانچه علمی تر شود و از خدمات مشاوره بهره ببرد، می تواند یکی از روش های مناسب انتخاب همسر باشد. مضافا اینکه طرح همسان گزینی همان روش سنتی است که از تکنولوژی روز بهره می برد و به علت استفاده از مشاورین و آ»وزش های متعدد علمی و آگاهانه شده است.

هدف اصلی چیست؟ بالا رفتن آمار ازدواج به هر طریقی؟

- خیر. ما قائل به بالا بردن آمار ازدواج به هر طریقی نیستیم بلکه به دنبال رسیدن به ازدواج هایی هستیم که آگاهانه و عقلانی بوده و ان شاءالله پایدار و موفق باشند. اهدافی که در طرح همسان گزینی دیده شده است،عبارتند از:

۱- احیای سنت حسنه وساطت در جامعه که از سنت هایی است که در روایات دینی و آیات قرآنی بر آن تاکید شده است.

۲- دمیدن روحیه نشاط و امیدواری در جامعه باغ معرفی های درست به خانواده ها.

۳- رسیدن به ازدواج های آگاهانه؛ علمی و اصولی و پایدار با استفاده از سیستمی که کاملا کارشناسی شده و تا چهار سال پس از ازدواج هر شش ماه یک بار وضعیت زوج ها را رصد کرده و کمک های لازم را به ایشان ارائه می دهد.

به همین دلیل خروجی این طرح عدد و رقمی به نام تعداد ازدواج نیست بلکه خروجی این طرح گسترش شبکه معرفان در کل کشور و انجام معرفی های علمی و آگاهانه به جوانان و خانواده است. ما امیدواریم روزی برسد که در هر خانواده بزرگ و هر خاندان یک معرف ازدواج باشد تا برای ازدواج آگاهانه جوانان آن خاندان تلاش کند.

تامین سرمایه مورد نیاز برای این راه اندازی و پشتیبانی این سیستم را کدام اشخاص حقیقی یا حقوقی بر عهده دارند؟

- بودجه مورد نیاز برای راه اندازی و پشتیبانی این طرح تاکنون توسط موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی این موسسه وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی تامین شده و این موسسه در این مسیر تاکنون هیچ مبلغ و اعتباری از نهاد، سازمان یا ارگانی دریافت نکرده است. بدیهی است برای ادامه این مسیر و گسترش این طرح در سایر استان های کشور و اجرای طرح به شکل ملی نیازمند حمایت معنوی و مادی از طرف سایر ارگان ها هستیم و در این مسیر از کمک های خیرین عزیزی که مایل هستند در گسترش این طرح سهیم باشند، استقبال خواهیم کرد.

خب این از مصاحبه با خانم حسینی. سعی کردیم سوال هایمان را چالشی انتخاب کنیم اما حقیقت این است که اصل ماجرا چیز دیگری بود. اصل ماجرا این نیست که همسان گزینی این موسسه بهتر است یا فلان وب سایت همسریابی.

باید بپرسیم که اصلا ورود ازدواج به دنیای دیجیتال کار درستی است یا نه. در همین رابطه با یک روحانی صحبت کردیم. خواست نامش را ذکر نکنیم و با این حال تا حد ممکن حرف هایش را بدون حذف یا ویرایش روی کاغذ بیاوریم. ایشان از مشاوران حرفه ای و قدیمی خانواده است و به گفته خودش ۳۰ سال از عمرش را صرف رساندن عشاق به یکدیگر کرده.


آداب ازدواج از خودش مهمتر است

وقتی از وب سایت های همسریابی می پرسیم، می گوید آیا شوخی مان گرفته؟ ادامه می دهد:

«ازدواج کردن کار ساده ای نیست. نه این که پیچیده اما قطعا ساده هم نیست. ازدواج یعنی زندگی دو نفر با هم تا آخر عمر. چند هزار سال است که مردم دارند با هم ازدواج می کنند. چند هزار سال است که دو نفر سر زمین زراعی یا در معدن با هم آشنا می شوند و زن و شوهر می شوند یا مادر پسر به دنبال دختر می رود و اگر موافقت حاصل شد، با هم ازدواج می کنند یا دو نفر در محل کار با هم آشنا می شوند و بعد با هم ازدواج می کنند. این طرز دیدار و شناخت را داریم هزاران سال پیاده می کنیم و هنوز هم انجام می شود. این آداب ازدواج است. آداب ازدواج از خودش مهمتر است، نه به این معنی که باید به مراسم عروسی توجه شود، نه، به این معنی که اگر از اول درست قدم برداشته نشود، بدون شک هیچ چیز تا انتها سر جایش نخواهد بود.»

می پرسیم از طرح جدید این موسسه خبر دارید؟ اظهار بی اطلاعی می کند. توضیح می دهیم در صندلی اش جابجا می شود و دوباره شروع می کند:

«قضیه این نیست دوست من. اصلا سوال این نیست که این موسسه چطور است. باید مسئله دیگری داشته باشید. ایراد من به قضیه برمی گردد به پیش از این ها. باید کلان نگاه کنیم به ازدواج. هزاران سال است که مردم دارند با هم ازدواج می کنند. مسئله این نیست که چطور ازدواج می کردند. نکته اصلی این است که هزارانس ال است مردم دارند در دنیای واقعی با هم آشنا می شوند. این اصل هم ذاتا نمی تواند کاربردش را از دست بدهد. ممکن است اگر اصل ازدواج از طریق اینترنت را بپذیریم، این طرح موسسه ایده خوبی باشد اما کلیت ماجرا زیر سوال می رود. وقتی که با وجود ما به ازای حقیقی و واقعی، اینقدر ازدواج ها بی نتیجه و بد سرانجام هستند، دیگر چه خواهد شد اگر بخواهیم وارد دنیای موهوم اینترنت شویم. مشکل بی انگیزگی جوانان برای ازدواج این نیست که یک جوان نتواند جفت مناسب خود را پیدا کند. مشکل بی انگیزگی جوانان برای ازدواج این نیست که پسر نمی تواند خانواده دختر را قانع کند. مشکل اصلا اینها نیست که وب سایت این موسسه می خواهد برایش راهکار ارائه کنند. مشکل ازدواج جوانان ناامیدی آنهاست درباره ماهیت زندگی مشترک. مشکل آنها بی ثباتی اقتصادی است. در حقیقت اتفاقی که اینجا دارد می افتد این است که برای پاسخ به سوال های اصلی و سخت، چندتا سوال فرعی و بی اهمیت طرح و خودمان را با جواب دادن به آنها سرگرم کنیم.»