افزایش بهره‌وری و شادی کارمندان با «ذهن‌آگاهی»

وب سایت دنیای اقتصاد: ذهن‌آگاهی، آنچه شرکت‌های بزرگی مثل گوگل و پروکتر اند گمبل این روزها در دستور کار دارند. حتی شرکت بیمه آئتنا (Aetna) برنامه تاثیرگذار ذهن‌آگاهی را که باعث کاهش جابه‌جایی کارمندان می‌شود و عملکرد کسب‌وکار را ارتقا می‌بخشد، اجرا کرده است. ذهن‌آگاهی (Mindfulness) یا همان «بودن در لحظه» توجه ارادی به زمان حال است، به طوری که فرد ذهن‌آگاه افکار و احساسات خود را از دور مورد توجه قرار می‌دهد، بدون اینکه در مورد خوب یا بدن بودن آن قضاوت کند. اما بررسی و اجرای ذهن‌آگاهی محدود به شرکت‌های بزرگ‌ نیست و کسب‌وکارهای کوچک‌تر و کارمندان آنها هم می‌توانند از مزایای آن بهره ببرند.

در شرکت حقوقی برگر سینگرمن (Berger Singerman) که تقریبا ۸۵ وکیل و ۱۶۵ کارمند در آن کار می‌کنند، برنامه ذهن‌آگاهی از سال ۲۰۱۳ اجرایی شده است. اعضای تیم که در این برنامه شرکت‌ کرده‌اند، پیشرفت‌های قابل توجهی را در عملکرد حرفه‌ای خود گزارش می‌کنند که از جمله آنها می‌توان به افزایش تمرکز بر وظایف محوله و توسعه مهارت‌های شنیداری اشاره کرد.

از نظر خود شرکت هم بررسی و اجرای ذهن‌آگاهی به حرفه‌ای‌گرایی، همکاری و عملکرد بیشتر و بهتر منجر شده است. همچنین کلیه مهارت‌هایی که به توسعه عملکرد در محیط کار می‌انجامند، به توسعه زندگی شخصی آنها کمک کرده است. اصول ذهن‌آگاهی تقریبا در هر کسب‌وکار کوچکی کاربرد دارد. حتی می‌توان گفت هر چقدر کسب‌وکار کوچک‌تر باشد، اثر آن بزرگ‌تر است، چون نقش هر فرد برای اجرای ماموریت کلی شرکت ضروری‌تر خواهد بود.

لزوم پیشتازی مدیران ارشد

مزیت‌های ذهن‌آگاهی برای رهبران کسب‌وکار به‌طور فزاینده‌ای توسط تحقیقات آزمایشگاهی مورد تاکید قرار گرفته است. افراد حرفه‌ای از مدیتیشن و ذهن‌آگاهی برای مدیریت استرس، حفظ تمرکز استراتژیک، افزایش عملکرد شناختی، ارتقای هوش احساسی و توسعه روابط با دیگران استفاده می‌کنند. بنابراین، جلب توجه مدیریت ارشد شرکت برای پشتیبانی از برنامه ذهن‌آگاهی در محیط کار، اولین قدم اساسی برای به‌کار بردن آن در محیط کار است. به محض اینکه مدیریت ارشد تمایل خود را برای سرمایه‌گذاری در منابع انسانی و مالی نشان داد، موارد زیر را در نظر داشته باشید:

• یک کارشناس بیاورید. یک کارشناس شناخته شده ذهن‌آگاهی می‌تواند برنامه اثربخشی برای آموزش کارمندان ارائه دهد.

• یک پشتیبان داخلی را شناسایی کنید. اگر به اندازه کافی خوش‌شانس هستید و در داخل سازمان فردی را دارید که دانش و مهارت کافی دارد و علاقه‌مند است مسوولیت‌ اجرای برنامه را درون شرکت برعهده بگیرد، از تجربه و تخصص او استفاده کنید.

• از اینترنت استفاده کنید. برای تحقیق، اجرا و آموزش ذهن‌آگاهی از منابع معروف اینترنتی استفاده کنید.

قدرت درک بالا

بررسی و اجرای ذهن‌آگاهی قدرت شنیداری فعال و مهارت‌های مشاهده و جمع‌آوری داده را ارتقا می‌بخشد. این موضوع در شرکت برگر سینگرمن کمک می‌کند تعامل بیشتر و موثرتری با هم و با مشتریان داشته باشیم. و وقتی به یکدیگر بهتر گوش می‌دهیم و هم را درک می‌کنیم، موثر‌تر و با استرس کمتری کار می‌کنیم.

بیشتر رهبران کسب‌وکار موافقند که «توانا بود هر که دانا بود» هر چقدر بیشتر بدانیم، احتمال اینکه تصمیم‌های آگاهانه‌تر بگیریم بیشتر می‌شود. من یاد گرفته‌ام بر سه مجموعه داده متمرکز شوم:

۱) خودم: مطالعه در مورد ذهن‌آگاهی و اجرای آن به من کمک کرده نسبت به اینکه در حال حاضر چه افکار و احساساتی دارم، آگاهی دقیق‌تری داشته باشم. به عنوان مثال، اگر در «سیستم کشف زودهنگام» عصبانیت یا ترس خودم، بفهمم چه چیزهایی این احساسات را در من ایجاد می‌کنند، شانس نشان دادن واکنش متفکرانه به محرک‌های این احساسات و جلوگیری از آنها بیشتر می‌شود. همچنین دریافته‌ام در نتیجه بررسی و اجرای ذهن‌آگاهی بهتر می‌توانم بفهمم چه زمان تمرکزم را روی کار از دست داده‌ام و خودم را بازمی‌گردانم.

۲) افراد دیگر: بررسی و اجرای ذهن‌آگاهی پیشرفت من در مهارت‌های شنیداری و توانایی جمع‌آوری داده از تعاملاتی که با دیگران دارم را تسهیل کرده است. فهمیده‌ام که چگونه توانایی در لحظه بودن را ارتقا دهم، بهتر می‌توانم واکنش دیگران را هنگامی که صحبت می‌کنم بسنجم و کلیدهای مهمی مانند زبان بدن و لحن صدا را ارزیابی کنم.

۳) محیط: بررسی و اجرای ذهن‌آگاهی توانایی من را برای مشاهده و جمع‌آوری داده از محیط افزایش داده است. و در این فضا، ارجاع من به محیط یعنی مکانی که در آن خود را می‌یابم. فکر می‌کنم اصول تلاش برای جمع‌آوری بهتر داده کمک کرده نسبت به دورنمای دیگران آگاه‌تر و حساس‌تر باشم.

یک نمونه شخصی

ذهن‌آگاهی نه تنها به نفع کارمندان در کسب‌وکارهای کوچک است، بلکه منافعی در زندگی شخصی افراد دارد. یکی از همکارانم به نام دبی گالر، پست‌هایی در مورد ذهن‌آگاهی در وبلاگ خود می‌نویسد. او بعد از تجربه یک تصادف زنجیره‌ای وحشتناک، جزئیات این خاطره تلخ را به اشتراک گذاشت.

او فهمیده بود زنی که در خودرو جلویی بوده، آخرین ماه‌های بارداری خود را طی می‌کرده است. دبی اگرچه ابتدا به شدت ناراحت بود، اما ابزارهای ذهن‌آگاهی را طوری که آموزش دیده بود در مورد موقعیت خود به‌کار برد. دبی به این فکر کرد: «شگفت‌انگیز است که در حال حاضر سالم هستم.

من آنجا بودم و توانستم شوک این تصادف را جذب کنم و به زنی که در خودرو جلویی بود آسیبی وارد نکنم.» دبی با به‌کارگیری ذهن‌آگاهی توانست به جای واکنشی غیرمنطقی، متفکرانه و هوشمندانه فکر کند. ذهن‌آگاهی یک سفر است. من فکر می‌کنم بازدهی زمانی که برای بررسی و اجرای ذهن‌آگاهی صرف کردم، کاملا مثبت بوده است.

البته به‌طور حتم هنوز راه زیادی پیش رو دارم. من معتقدم عملکرد حرفه‌ای خودم را به شیوه‌های مختلفی توسعه داده‌ام و همان مهارت‌هایی که باعث شده وکیل و مشاور خوبی باشم، روابط و زندگی شخصی من را نیز ارتقا داده است. دیگر صاحبان کسب‌وکارهای کوچک را تشویق می‌کنم بررسی و اجرای ذهن‌آگاهی را در دستور کار خود قرار دهند.