گشت و گذار در «فاس»، شهر باستانی مراکش (۲)

۷۲ ساعت در پایتخت معنوی مراکش

در بین تمام شهرهای مراکش، فاس به عجیب‌ترین شهر این کشور معروف است؛ سرمایه معنوی و پایتخت فرهنگی مراکش. فاس شکوه یک شهر سلطنتی باستانی را در طول اعصار مختلف حفظ کرده است و مناره‌ها و گلدسته‌های مساجد آن بازگو کننده معماری اسلامی در گذر زمان هستند.

کوچه‌های باریک فاس هر گردشگری را به اکتشاف و ماجراجویی دعوت می‌کنند. شهر فاس در یک کلام یک موزه بزرگی است که علاقه مندان به تاریخ نباید بازدید از آن را از دست بدهند.

مدارس فاس

قدیمی‌ترین دانشگاه جهان در شهر فاس واقع شده است. این شهر در قرن هشتم و نهم یکی از مطرح‌ترین شهرهای علمی جهان بوده است و هنوز هم بقایای این مراکز علمی در شهر یافت می‌شود.

مشهورترین مدرسه قرن هشتم

مدرسه «بوعنانیه» بین سال‌های 1350 تا 1357 توسط سلطان بوعنان ساخته شده و مشهورترین مدرسه قرن هشتم هجری به شمار می‌رفته‌است. هدف از ساخت این مدرسه تدریس علوم و اقامه نماز جمعه بوده؛ این ساختمان گوهر معماری پر زرق و برق مراکش محسوب می‌شود.

بوعنانیه تا دهه 1960 هنوز به عنوان یک مدرسه مذهبی به کار خود ادامه می‌داد و بعد از آن هم بازسازی‌های صورت گرفته با حفظ اصالت ساختمان این بنا را سر پا نگه داشته است. کنده کاری‌های روی چوب و شبستان‌های مسجد بسیار دیدنی هستند.

نمایی از هنر مسلمانان

مدرسه عطارین سال 1325 توسط ابوسعید ساخته شد. حیاط این مدرسه با دکوراسیون پیچیده تاریخی خود نمایشی از هنر مسلمانان است.

حوضچه کاشی‌کاری شده و اتاق‌های طلاب دانشگاه «قرویین» که در این مدرسه قرار داشته بسیار دیدنی هستند. اگر بتوانید به پشت بام این مسجد برسید نمای زیبایی از مسجد قرویین را پیش چشمان‌تان خواهید دید.

دانشگاه قرویین

این دانشگاه سال 857 توسط مهاجران تونسی ساخته شد و یکی از برجسته‌ترین دانشگاه‌های قرون وسطی به شمار می‌رفته است و قدیمی‌ترین دانشگاه جهان هم هست.

امروز عمارت دانشگاه به عنوان مسجد به کار خود ادامه می‌دهد و کتابخانه این مجموعه جزو قدیمی‌ترین کتابخانه‌های به جای مانده جهان است که بیش از 30 هزار کتاب را در خود جای داده است. در بین این کتاب‌ها مجموعه‌ای از قرآن مجید وجود دارد که قدمت آن به قرن نهم می‌رسد.

گردش تاریخی

قسمت قدیمی شهر فاس بزرگ‌ترین مسیر پیاده روی دنیاست که هیچ نوع ماشینی نمی‌تواند از آن عبور کند. شما در شهر فاس به تماشای تاریخ می‌روید.

دروازه‌های شهر

دروازه چرفا و بوجیلود(Boujloud) قدیمی‌ترین دروازه‌های شهر فاس هستند و بهترین نقطه شروع برای گردش در شهر تاریخی. از این دروازه‌ها شما می‌توانید نمای زیبایی از مناره مدرسه مشهور بوعنانیه را شاهد باشید که درست در کنار دروازه بوجیلود واقع شده است. ساختار قدیمی دروازه‌ها با حفظ اصالت در طول سال‌ها بازسازی شده است.

برج نورد

قلعه نورد در قرن 16 موزه‌ای از بهترین سلاح‌های جهان بوده است و هنوز هم قطعات به جای مانده از سلاح‌های آن زمان در این مجموعه نگهداری می‌شود که بسیار نادر هستند.

در میان این سلاح‌ها توپ پنج متری با وزن 12 تن در قلعه یافت می‌شود که یکی از ارزشمندترین سلاح‌های این قلعه به شمار می‌رود. بازدید از نوک قلعه، نمای زیبایی از سراسر شهر قدیمی را پیش چشم‌تان به نمایش می‌گذارد.

محله‌های قدیمی

فاس اصالت تاریخی خود را حفظ کرده است؛ کوچه‌های تو در تو که توسط یک رودخانه پر پیچ و خم جدا شده اند. درقسمت سمت چپ رودخانه محله‌های تاریخی وجود دارند و مغازه‌های این سمت غالبا کالاهای دست دوم و کهنه عرضه می‌کنند.

در سمت چپ رودخانه شما می‌توانید محله‌های فتوژنیک‌تری پیدا کنید وصنایع دستی زیبایی بخرید. برای کشف شهر فاس باید ساعت‌های زیادی را به قدم زدن در این محله‌ها اختصاص دهید به هر حال این شهر قدیمی یکی از بزرگ‌ترین شهرهای باز مانده تاریخی جهان است.

ماجراجویی

شهر فاس از آن دست شهرهایی است که باید در کوچه پس کوچه‌های آن غرق شوی تا بتوانی روح زندگی را بیابی. روز سوم از سفرتان را به ماجراجویی در کوچه‌ها، بازار و طبیعت شهر اختصاص دهید.

ساخت چرم رنگی

برای کسانی که اهل خرید هستند فاس بهشت صنایع دستی و چرم است. در قسمت غربی مسجد قرویین فرصت‌های خرید بسیاری پیش رویتان است. در پشت‌بام‌های خانه‌ها می‌توانید مراحل ساخت چرم دست ساز را مشاهده کنید؛ سفال‌های رنگارنگی که در آنها چرم‌ها را رنگ می‌کنند.

شهر جدید

در قرن 13 زمانی که فاس البالی، کفاف کاخ‌های بزرگ پادشاهان و اشرافیان را نمی‌داد تصمیم بر این شد که شهر را گسترش دهند و منطقه فاس جدید تشکیل شد.

در این بخش شهر می‌توانید کاخ‌ سلطنتی را بیابید که بازدید از آن بسیار دیدنی است. این منطقه امروز به سبک اروپایی بازسازی شده است اما مساجد و عمارت‌های تاریخی آن همچنان حفظ شده اند.

پارک ملی تازاکا

پارک ملی تازاکا در قرن پنجم تاسیس شده و در آن زمان حصاری برای محافظت از زمین‌های حاصلخیز این منطقه دور آن کشیده شده بود. این منطقه امروز به پارک ملی تازاکا معروف است که دور آن مسجدی با لوسترهای برنزی زیبا قرار دارد که 514 چراغ نفتی آن جلوه خاصی به فضای داخلی مسجد داده اند.