۷۰ میلیون سال شکوه زمین در «چال نخجیر»

ضمیمه روزنامه جام جم - نوشین عصار: تا ۳۰ سال پیش در هیاهوی ریزش آب، صدایی هولناک از شکاف یک کوه بیرون می‌آمد که هیچ‌کس جرأت نزدیک شدن به آن را نداشت. حتی از بومیانی که برای چیدن گیاهان وحشی، چند روزی به اجبار در این منطقه رفت و آمد می‌کردند، کمتر کسی پیدا می‌شد که به رغم همراه داشتن حرز و دعا بتواند بر ترس و لرزش غلبه کند و به آن نزدیک شود.

همین مسأله باعث به‌وجود آمدن افسانه‌ها و داستان‌هایی میان افراد محلی شد و به اندازه‌ای بر طمطراقش اضافه گردید که اسم کوه را «هو هو» گذاشتند. حتی شکارچیان هم در قالب افراد به نسبت شجاع و مسلح، نمی‌دانستند در دل این کوه آرام، زیبای ۷۰ میلیون ساله‌ای پنهان شده که با انفجار یک پروژه توسط سازمان آب، مجبور به خودنمایی می‌شود.

«غار چال نخجیر» همان زیبایی است که هر چند در سال ۱۳۶۷ به اجبار، نقاب از چهره برداشت، اما هنوز رازهای بی‌شمارش را در دل خود نگه داشته و برملا نکرده است.


چال نخجیر چیست، غارَش کجاست؟

چال نخجیر، به معنای گودال شکار است. منطقه‌ای گود، که در گذشته شکارچیان شکارها را از نقاط مختلف به این منطقه رم می‌دادند و شروع به شکار آنها می‌کردند.

این غار در جوار پناهگاه حیات‌وحش جاسب دلیجان در فاصله ۱۱۰ کیلومتری گلپایگان، در ۸ کیلومتری شرق شهر دلیجان و فاصله ۳ کیلومتری جاده آسفالته دلیجان ـ نراق در دامنه کوهی کم‌ارتفاع و به نسبت تخت واقع شده است.

ویژگی‌ها

از ورودی غار تا ۶۰۰ متر بعد از آن، مسیر در قالب جنوب به شمال است که پس از این مسافت، دو انشعاب می‌شود که یکی به شمال شرق و دیگری به شمال غرب می‌رسد و طول هر کدام ۱۳۰۰ متر است.


با وجودی که ۴ کیلومتر از غار شناسایی شده اما پیش‌بینی می‌شود که این پدیده طبیعی تا حدود ۱۰ کیلومتر ژرفا داشته باشد.

ـ هیچ نشانی از وجود جانوران و گیاهان در آن گزارش نشده است، اما به هنگام ورود به غار با فضایی رویایی مواجه می‌شوید.

ـ از راه هموار می‌توانید به راحتی در غار حرکت کنید. درون غار رسوباتی دیده می‌شود که به صورت لایه‌‌های سفید رنگ، کف کریدورها و دالان‌ها و دهلیزهای مسیر اصلی را پوشانده و رسوبات «سفیدبرفی» نامگذاری شده است. کف دیواره‌های غار از اسفنج‌های بلورین و سنگ‌های تزئینی زیبا تشکیل شده که از این لحاظ یکی از زیباترین غارهای کشور محسوب می‌شود.


ـ این غار از ده‌ها تالار کوچک و بزرگ تو در توی هزار توی مرموز ساخته شده است. تالار عروس که انگار به گوشه گوشه آن قند ساییده‌اند و بر زمینش شربت پاشیده‌اند و در دیوارش آذین ریز و درشت بسیار دارد.

ـ تالار آب‌چکان نیز هر بیننده را یاد شکوفه‌های بهاری و نوای خوش ریزش باران بهاری می‌اندازد. تازه این ۲۰۰ متر اولیه غار است.

ـ زیباترین تالار غار، چهل‌ستون و سفره عروس است و دریاچه، برزخ، باغ وحش، جانوران، آیینه، چلچراغ و تالار زیبایی‌ها از دیگر تالارهای غار هستند.


ـ این غار طبیعی با ۵ کیلومتر مسیر خاکی به‌دلیل وجود مناظر بکر، طبیعی و جذابیت‌های حیرت‌آور فراوان از اهمیت ویژه‌ای برای گردشگران برخوردار است و گنجینه شگفتی این غار اسرارآمیز، سنگ‌های تزئینی با اشکال متنوع مانند فیل، گوزن، انسان، عقاب، کبوتر، تمساح، کرگدن، لاک‌پشت و تندیس‌های عظیم‌الجثه بلورین ایجاد شده که بیشترشان از جنس آهک است.

ـ تهویه طبیعی هوای درون غار در فصول تابستان و زمستان یکی دیگر از عجایب آن است که در تابستان خنک و در زمستان گرم است و بازدیدکنندگان در این مجموعه، با کمبود اکسیژن روبه‌رو نمی‌شوند.


ـ باغ‌های مرجانی، دالان‌ها، دهلیزها، حوضچه‌های متعدد، قندیل‌های متنوع، بلورهای شیشه‌ای، توده‌هایی به شکل گل‌کلم، توده‌های پرده‌ای شکل و شاخه نباتی و دریاچه فوق‌العاده زیبای غار در درون مسیر پر پیچ و خم آن باعث حیرتتان خواهد شد.

و سرانجام آذین‌بندی بلورین و اسفنجی کف غار، سقف و دیوارهای آن موجب شده تا یکی از زیباترین نمونه‌های موجود در دنیا و بی‌نظیرترین در آسیا باشد.



جاذبه‌ای مظلوم و ناآشنا

بجز افرادی که به طور حرفه‌ای سفر می‌کنند یا موضوعات گردشگری از جمله علایق آنهاست، کمتر کسی پیدا می‌شود که با نام غار چال نخجیر آشنایی داشته باشد. در حالی که این پدیده بی‌نظیر در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۴ توسط شورایعالی سازمان حفاظت‌محیط‌زیست به عنوان اثر طبیعی ملی معرفی شد و در سال ۱۳۸۵ با تائید دولت، غار چال نخجیر دلیجان به غار نخجیر تغییرنام پیدا کرد.

سهولت دسترسی به این جاذبه طبیعی، از جمله مزیت‌های آن است و چنانچه به‌طور شایسته‌ای مورد بهره‌برداری قرار گیرد، می‌توان از آن به عنوان یکی از جاذبه‌های اصلی توریستی در مقیاس بین‌المللی نام برد. اما متأسفانه بازدید برخی از افراد نامطلع از میراث طبیعی کشور، موجب شده تا برای جلوگیری از ریختن زباله یا تخریب دیواره‌های غار، مراقبان مجموعه در تعطیلات، بازدیدکنندگان را در قالب گروه‌های محدود به این مجموعه زیبا راهنمایی کنند.