پوستتان را الکی نسوزانید!

اين روزها استخرهاي روبازكارشان سكه است و دستگاه‌هاي سولاريوم هم با دستگاه‌هاي چاپ اسكناس رقابت مي‌‌كنند! اين تب چند سالي است كه در ايران به‌وجود آمده است اما آيا استفاده‌كنندگان از اين روش‌ها از خطراتش آگاه هستند؟ شاید حمام آفتاب گرفتن زير نور آفتاب حس دلپذيري به همراه داشته‌باشد و مدت كوتاهی ظاهر و پوست را نيز زيباتركند اما افراط در آفتاب گرفتن، مي‌تواند ضررهاي بسياري داشته باشد و در آينده‌اي نه چندان دور عوارض نامطلوب اين روش‌ها به سراغ‌تان بيايد.

وقتي تاثيرات قرارگرفتن در مقابل آفتاب روي هم جمع مي‌شوند، مي‌توانند به‌شدت سلامت پوست و حتي بدن شما را به خطر بيندازند كه از جمله مي‌توان به آسيب ديدن سلول‌ها، چروك شدن زودرس، لك‌هاي پيري و از همه بدتر سرطان پوست اشاره كرد. باور كنيد تمام پزشكان متخصص پوست و مو نيز چنين مي‌گويند و ما در اين‌جا نظرات ۲ نفر از بهترین متخصصان پوست و مو را درباره اثرات مضر اين روش‌ها آورده‌ايم تا مطمئن شويد موضوع فراتر از شايعه‌هاست ، از آن‌ها پرسیدیم كه با توجه به این ضررها بهترین و ایمن‌ترین روش برای برنزه‌كردن پوست كدام است. در مطلب دوم به تفصیل تمام تاثیراتی را كه آفتاب روی پوست شما دارد را شرح داده‌ایم و راه‌حل درمان هركدام را نیز گفته‌ایم تا اگر به هر دلیل به‌طور ناخواسته درگیر این مشكلات شدید بدانید بهترین برخورد با آن‌ها چیست و در كدام موارد باید به پزشك مراجعه كنيد.



امروزه با فرارسيدن فصل گرما جوانان اغلب به منظور برنزه شدن، خود را براي آفتاب گرفتن آماده مي‌كنند، غافل از آنكه مواجهه بيش‌از‌اندازه با نور آفتاب مي‌تواند باعث به وجود آمدن لك‌هاي پوستي مانند كك‌ومك بر روي صورت، سر شانه‌ها، پشت، قفسه سينه و نيز دست‌ها و بازوها شود، همچنين آفتاب مي‌تواند زمينه پيري زودرس پوست و ابتلا به سرطان‌هاي پوستي در سال‌هاي آينده را فراهم كند. مضرتر از اين عادت استفاده از سالن‌هاي سولاريوم است كه سرطان‌زا بودن آن‌ها به اثبات رسيده‌است. متاسفانه تعداد قابل توجهي از افراد بدون توجه به هشدارهاي متخصصان پوست همچنان از اين كابين‌ها براي برنزه شدن موقت استفاده مي‌كنند.

اين روزها كرم‌ها، لوسيون‌ها و اتوبرنزه‌هايي وارد بازار شده‌اند كه افراد مي‌توانند از آن‌ها براي برنزه كردن موقت پوست استفاده كنند. در اين حالت آن‌ها ديگر نيازي به آفتاب گرفتن ندارند و در نتيجه از عوارض ناشي از آن در امان خواهند بود.


اگر بعد از استفاده از كرم‌ها يا لوسيون‌هاي اتوبرنزه دچار خارش و التهاب در پوست شديد، اين موضوع نشان مي‌دهد، شما جزو آن افرادي هستيد كه حساسيت به اين ماده دارند


اين روزها كابين‌هاي اتوبرنزه‌اي به نام كابين‌هاي كاليفرنيايي وجود دارند كه پوست را توسط اسپري‌هاي پاشنده برنزه مي‌كنند. ماده رنگ‌كننده اين اسپري‌ها به نام دي‌هيدروكسي استون شناخته‌مي‌شود. در كرم‌ها، لوسيون‌ها و اسپري‌هاي اتوبرنز نيز از همين ماده براي رنگ كردن پوست استفاده مي‌شود. هيدروكسي استونبرخلاف نورآفتاب و اشعه فرابنفش آن به پوست آسيب نمي‌زند چون مانند آفتاب موجب افزايش ملانين پوست به واسطه تحريك سلول‌هاي رنگدانه‌ساز (ملانوئيت) نمي‌شود بلكه عملكرد اينگونه محصولات‌ها ، روي لايه شاخي يعني خارجي‌ترين لايه پوست است به عبارت بهتر پوست شما به اين دليل برنزه مي‌شود كه واكنشي ميان هيدروكسي استون و پروتئين‌هاي پوست به‌وجود مي‌آيد. چون كرم‌هاي اتوبرنزه فقط رنگ هستند و نياز به تاباندن اشعه آفتاب يا استفاده از دستگاه سولاريوم ندارند، بي‌خطر هستند و مي‌توان به جاي حمام گرفتن در آفتاب يا استفاده از نور ماوراي بنفش در سولاريوم از اين كرم‌ها استفاده كرد. براي اين‌كه پوست توسط اين ماده رنگ بگيرد بايد حدود ۲ تا ۴ ساعت صبر كرد و اين رنگ طي ۶ تا ۷ روز با دوش گرفتن و شست‌وشو و با ريزش لايه شاخي پوست از بين مي‌رود.



برنزه شدن پوست توسط دي هيدروكسي استون عارضه خاصي ندارد. البته احتمال دارد بعضي از پوست‌ها بعد از استفاده از اينگونه محصولات به دليل ماده موجود در آن‌ها خشك شوند و اين كمي براي شخص آزاردهنده باشد اما خوشبختانه بسيار كم پيش مي‌آيد كه باعث به‌وجود آمدن آلرژي و حساسيت در فرد بشود هر چند در بعضي موارد اتفاق مي‌افتد.

اگر بعد از استفاده از كرم‌ها يا لوسيون‌هاي اتوبرنزه دچار خارش و التهاب در پوست شديد، اين موضوع نشان مي‌دهد، شما جزو آن افرادي هستند كه حساسيت به اين ماده دارند، بنابراين بايد براي درمان به پزشك متخصص پوست مراجعه كنيد و ادامه مصرف آن ماده را هم كنار بگذاريد چون ممكن درصورت استفاده مجدد پوست شما واكنش حساسيتي بيشتري از خود نشان دهد.



هنگام مراجعه به داروخانه با انواع متفاوتي از اين نوع محصولات مواجه خواهيد شد كه قيمت‌هاي متفاوتي دارند، علت اين تفاوت غلظت متفاوت مواد موجود در آنهاست. معمولا در فرآورده‌هاي اتوبرنزه از غلظت‌هاي ۵/۰ تا ۵ درصد DHA استفاده مي‌شود اما اگر رنگ براي‌تان مهم است بايد بدانيد كه خوش‌رنگ‌ترين آن‌ها مربوط به غلظت ۳ درصد است همچنين كرم‌هاي اتوبرنزه مرغوب چرب نيستند و پايداري رنگ دارند. بايد يادآور شوم كه استفاده از غلظت‌هاي بالاتر و استفاده به دفعات كمتر باعث به‌وجود آمدن رنگ يكنواخت‌تري روي پوست شما مي‌شود و استفاده از غلظت‌هاي كمتر و به دفعات بيشتر نمي‌تواند چنين رنگ يكنواختي را به‌وجود بياورد. بنابراين بهتر است در روز يك‌بار از يك لايه كرم يا لوسيون يا اسپري روي پوست‌تان استفاده كنيد نه چند بار چون زيبايي و دوام آن بيشتر خواهد بود.


استفاده از محصولات اتوبرنزه محدوديت سني ندارد اما بيماراني كه به ماده دي‌هيدروكسي استون حساسيت و آلرژي دارند نبايد به هيچ وجه از اين فرآورده‌ها استفاده كنند. همچنين توصيه مي‌شود، اطفال و خانم‌هاي باردار از اين ماده استفاده نكنند.

استفاده طولاني مدت از اين ماده به شرط اين‌كه همراه مصرف كرم‌ها و فرآورده‌هاي ضدآفتاب باشد معمولا خطر خاصي ندارد و در مجموع برنزه كردن پوست با اين روش بي‌خطرترين برنزه كردن به نسبت نورآفتاب و سولاريوم است.



اصلا لازم نيست پس از ماليدن كرم‌هاي اتوبرنزه به پوست‌تان زيرآفتاب دراز بكشيد يا در اتاقك‌هاي سولاريوم قرار بگيريد. اين كرم‌ها خودرنگ هستند و پوست شما را رنگ مي‌كنند و بلافاصله پس از ماليدن اين كرم‌ها به پوست‌تان، پوست به رنگ برنزه در مي‌آيد. نكته مهم ديگر آن است كه اگر فردي به اين وسيله پوست خود را برنزه كند، نبايد استفاده از ضد‌آفتاب را فراموش كند چون اين محصولات و فرآورده‌ها به هيچ وجه جاي ضد‌آفتاب را نمي‌گيرند و پوست شما همچنان نياز دارد تا در مقابل آفتاب محافظت شود. اگر مي‌خواهيد مواد اتوبرنزه بيشتر روي پوست‌تان باقي بماند بايد حداقل 6 ساعت بعد از استفاده از مواد اتوبرنزه از دوش گرفتن، شناكردن، مرطوب كردن و نيز ورزش كردن پرهيز كنيد. اما اگر شما از رنگ آن راضي نبوديد مي‌توانيد، پوست‌تان را با صابون بشوييد كه در اين صورت زودتر در عرض 2 تا 3 روز پاك شود.



براي برنزه شدن، ۳ راه يا تركيبي از آن‌ها پيش روي افراد قرار دارد:
يكي آفتاب گرفتن در هواي آزاد، دوم استفاده از محصولات شيميايي (لوسيون، اسپري، پودر، كرم و حتي قرص) و سوم استفاده از دستگاه‌هاي برنزه‌كننده «سالن سولاريوم» است، در اين دستگاه‌ها با استفاده از لامپ آفتابي و سطح بستر دستگاه مربوطه، مشتري در مواجهه با طيف‌هاي مختلف اشعه ماوراي‌بنفش قرار مي‌گيرد تا پوستش تيره يا به‌اصطلاح برنزه شود.سولاريوم براي هر نوع پوستي مناسب است، به‌جز افرادي با پوست‌هاي حساس. نسبت بين اشعه‌هاي خورشيد متعادل است كه خطر آسيب را به حداقل كاهش مي‌دهد.

با اين حال تحقيقات سازمان جهاني بهداشت نشان مي‌دهد، استفاده از سولاريوم راه مناسبي براي برنزه كردن پوست نيست. اين روش هيچ‌گونه مصونيتي در مقابل سرطان پوست ندارد.آنچه كه امروزه مورد تائيد بيشتر متخصصان پوست و مجامع علمي ـ پزشكي است، ارتباط بين سولاريوم و سرطان‌هاي پوستي است. هر چند سولاريوم و برنزه كردن پوست با هدف تيره شدن پوست و تحريك سلول‌هاي پوست به سمت پررنگ شدن است اما تكرار و انجام مداوم آن نتيجه‌اي خلاف اين هدف را دارد. يكي ديگر از عوارض استفاده از سولاريوم كه در دراز مدت خود را نشان مي‌دهد: پيري پوست، افزايش چين و چروك‌هاي پوست، شلي و افتادگي پوست است كه مجموع آن‌ها تصويري نازيبا و ناخوشايند از پوست را نشان مي‌دهد.



در نتيجه برنزه شدن بي‌خطر وجود ندارد و توصيه مي‌شود از برنزه كردن چه به‌صورت سولاريوم و چه به‌صورت حمام آفتاب پرهيز شود. در صورتي كه خيلي تمايل داريد كه رنگ پوست‌تان برنزه باشد، از كرم‌هاي مخصوص برنزه كردن استفاده كنيد تا ضمن در امان ماندن از اشعه آفتاب، رنگ دلخواه‌تان را نيز به دست آوريد؛ اين كرم‌هاي برنزه‌كننده حاوي تركيباتي است كه سبب برنزه شدن مي‌شود وبه نام اتوبرنزه عرضه مي‌شود.