آیا بورس یک هیولای ترسناک است؟!

هفت صبح: با خواندن این نوشته نمی توانید به یک کارگزار حرفه ای بورس تبدیل شوید و پله های ترقی را دوتا یکی بالا بروید اما احتمالا می توانید رونقی به کسب و کارتان بدهید

تا همین سال های اخیر، بیشتر مردم پس اندازهای خود را فقط در بانک ها نگهداری می کردندن و با راه های دیگر استفاده از اندوخته های خود آشنا نبودند اما امروزه بسیار شنیده می شود که راه دیگری هم برای استفاده از پس اندازها وجود دارد و آن این است که یک فرد عادی می تواند در مالکیت واحدهای تولیدی و تجاری بزرگ مشارکت کند و از نتایج مشارکت و سرمایه گذاری خود به سادگی بهره مند شود اما به راستی چگونه ممکن است یک فرد عادی با سرمایه ای اندک در سرمایه گذاری های بزرگی شریک شود در حالی که نه شرکای خود را می شناسد و نه امکان کسب اطلاع از نحوه فعالیت، میزان هزینه ها و درآمدها را دارد؟

بورس چیست؟

برای شناخت بورس و آشنایی بیشتر با آن بهتر است از «بازار» و تعریف آن شروع کنیم. در یک تعریف ساده، می توان گفت بازار مکانی است که در آن خرید و فروش صورت می گیرد و ساده تر این است که بگوییم هرگاه شرایطی فراهم شود که بین خریدار و فروشنده رابطه برقرار شود و معامله ای صورت پذیرد بازار تشکیل شده است. این شرایط می تواند مکان خاصی باشد یا شبکه ای ارتباطی مثل اینترنت.

در بازارها به طور کلی دو نوع دارایی، دارایی های واقعی و دارایی های مالی، مورد معامله قرار می گیرند. دارایی های واقعی همان دارایی های فیزیکی هستند مثل زمین، ساختمان و انواع کالا مانند ماشین، لوازم خانگی و ... اما دارایی های مالی و دارایی های کاغذی و بهتر بگوییم اسنادی هستند، مثل سهام و اوراق مشارکت. بورس بازاری است که در آن دارایی های مختلف مورد معامله قرار می گیرد. از این رو، انواع بورس ها را می توان به سه دسته کلی بورس کالا، بورس ارز و بورس اوراق بهادار طبقه بندی کرد.

1- بورس کالا

بازاری که در آن خرید و فروش کالاهای معین صورت می گیرد و به طور منظم و دائم فعال است بورس کالا نام دارد. در بورس کالا معمولا مواد خام و مواد اولیه مورد معامله قرار می گیرد. هر بورس کالایی را با نام همان کالایی که مورد معامله قرار می گیرد نام گذاری می کنند. مثلا بورس نفت و بورس گندم.

2- بورس ارز

در بورس ارز، همانطور که از نام آن مشخص است، کار خرید و فروش پول های خارجی انجام می گیرد. این بورس در کشور ما فعال نیست اما در کشورهای پیشرفته فعالیت چشمگیری دارد.

3- بورس اوراق بهادار

در بورس اوراق بهادار دارایی های مالی از قبیل سهام، اوراق مشارکت و ... مورد معامله قرار می گیرد. در ایران، به بازار خرید و فروش اوراق بهادار که به طور رسمی و دائمی در محل معینی تشکیل می شود «بورس اوراق بهادار» می گویند ولی ما در این نوشته برای اختصار آن را بورس می گوییم.

بورس اوراق بهادار چه می کند؟

کار اصلی بورس اوراق بهادار این است که زمینه ای فراهم می آورد تا دو گروه از مردم، به طور قانونی در یک فعالیت اقتصادی شریک و علاوه بر تامین نیازهای یکدیگر، از منفعت و سود این فعالیت بهره مند شوند. این دو گروه سرمایه گذاران و سرمایه پذیران هستند.

اصولا در یک تقسیم بندی ساده، افراد جامعه را می توان به دو گروه تقسیم کرد؛ یک گروه کسانی که پول، سرمایه و یا پس انداز دارند اما نمی توانند با آن کار کنند و گروه دوم کسانی که توانایی انجام فعالیت های اقتصادی دارند اما سرمایه و پول کافی ندارند. این دو گروه علاوه بر اینکه یکدیگر را نمی شناسند و تعداد آنها نیز کم نیست دارای ویژگی های مختلفی هستند.


به عنوان مثال، همه سرمایه گذاران به یک اندازه پس انداز ندارند. برخی دارای مبالغ اندک و برخی صاحب مبالغ کلان هستند، سلیقه این افراد هم برای سرمایه گذاری متفاوت است، مثلا عده ای تمایل به سود کم در کوتاه مدت دارند و عده ای به دنبال سود بیشتر ولی در درازمدت اند و ده ها ویژگی دیگر.

سرمایه پذیران نیز از ویژگی های مختلف برخوردارند، برای مثال، هر گروه در زمینه خاصی فعالیت می کنند، با توجه به نوع فعالیتشان سودهای متفاوتی پرداخت می کنند، در اداره مراکز تولیدی خود سلیقه متفاوت دارند و ... حال با این همه ویژگی های متفاوت چگونه می توان بین این دو گروه رابطه برقرار کرد تا همه آنها ضمن قبول شرایط یکدیگر حاضر به شراکت شوند؟

یکی از کارهای اساسی بورس همین است که با ایجاد یک فضا مناسب و قانونمند زمینه ای فراهم آورد تا از طریق آن برآوردن تمامی خواسته های قانونی طرفین با حفظ حقوق آنها میسر شود. بورس یک مشکل بسیار بزرگ دیگر را نیز حل کرده است، به طوری که می توان ادعا کرد حل این مشکل باعث گسترش سرمایه گذاری و در نتیجه توسعه یافتگی و پیشرفت سریع تر کشورهای جهان شده است.

آن مشکل این است که اگر افراد مختلفی که با سرمایه های متفاوت وارد بورس شده و در فعالیت های اقتصادی بزرگ شریک می شوند، بخواهند، در هر زمان که تصمیم بگیرند، سهم و سرمایه خود را به قیمت مناسب بفروشند، باید چه کار کنند؟ بورس این مشکل را حل کرده و ساز و کاری را طراحی کرده است که هر فرد با هر میزان سهم، در هر روز تصمیم به فروش سهامش بگیرد بتواند از قیمت سهام خود آگاه شود و یا حتی اگر تصمیم به فروش نداشته باشد قیمت روز سهام خود را بداند.


5 کلید طلایی سرمایه گذاری موفق در بورس

کلید اول: در ارزیابی های خود رفتاری محافظه کارانه در پیش بگیرید. ریسک اصلی، پرداخت هزینه بیش از حد برای تجارت های پربازده نیست بلکه صرف هزینه ای فراوان برای شرکت هایی با سوددهی متوسط در روزهای خوب، احتمال خطر را افزایش می دهد.

کلیددوم: تنها سرمایه هایی را خریداری کنید که با یک تخفیف قابل توجه نسبت به ارزیابی شما از قیمت اصلی فروخته می شوند. برای مثال چنانچه ارزیابی شما از قیمت سهام یک شرکت 11 هزار ریال باشد، قیمت 10 هزار ریال راضی کننده نخواهد بود زیرا حدود 10 درصد تخفیف، ضمانتی مطمئن برای شما به شمار نمی رود.

کلید سوم: فرض کنید که خانه ای با قیمت 500 میلیون تومان در یک منطقه بسیار خوب خریداری کرده اید. یک هفته بعد کسی بر در خانه کوبیده و پیشنهاد خرید خانه به قیمت 300 میلیون تومان را به شما ارائه می دهد. به همین ترتیب در بورس نیز شما ممکن است تحت تاثیر دیدگاه های منفی دیگران قرار گرفته و سراسیمه سهام خریداری شده را دوباره به فروش بگذارید. این قبیل افراد ممکن است به شما بگویند که هزینه پرداختی از طرف شما بسیار بیشتر از ارزش واقعی سهام مورد نظر بوده است.


کلید چهارم: در تمام مدت چشمان خود را باز نگه دارید. با نگاهی دقیق در تام طول مدت سرمایه گذاری می توانید به نوعی احساس رضایت از سرمایه گذاری خود دست پیدا کنید. جست و جو و بررسی تمام شرکت ها، بررسی درآمدها و سوددهی آنها، آشنایی با نحوه مدیریت آنها و توجه به نکات راهنما در خرید سهام می تواند در این راه کمک شایانی به شما بکند.

کلید پنجم: به محض مواجهه با یک فرصت مناسب سرمایه خود را به آن اختصاص دهید. یک سرمایه گذار دوراندیش با اطمینان از نتایج مثبت این کار خود فرصت را مغتنم می شمرد و در اولین فرصت بدون هیچگونه شک و تردید تصمیم خود را به اجرا درمی آورد.


حقایق باورنکردنی در مورد بازار بورس

1- بیشتر برگشت های قیمت در 38 درصد و 50 درصد تصحیح فیبوناچی صورت می گیرد. فیبوناچی یکی از ابزارهای حرفه ای تحلیل تکنیکال است.

2- تغییرات حجم زودتر از تغییرات قیمت اتفاق می افتد اما بررسی حجم در درجه دوم اهمیت قرار دارد. حجم، تایید کننده روند قیمت است.

3- هر اطلاعاتی را که از هر جا به دست می آورید باور نکنید. روحیه کندوکاو داشته باشید، تحقیق کنید و زود به نتیجه نرسید. به یاد داشته باشید که همیشه اطلاعاتی وجود دارد که نادرست است و موجب گمراهی بیشتر معامله گر می شود.

4- گاهی ممکن است پس از خرید سهمی شاهد افت قیمت آن باشید. در این موارد، بلافاصله اقدام به فروش سهم نکنید، ممکن است این وضعیت ناشی از یک اصلاح موقت قیمت باشد.

5- هیچ وقت با هدف دریافت سودهای آنی و کلان، اصول ابتدایی خرید و فروش سهام را زیر پا نگذارید؛ به ریسک آن نمی ارزد.

6- بسیاری از ضرر و زیان هایی که در بورس متحمل می شویم حاصل شتابزدگی در فرآیند خرید و فروش و تن دادن به احساسات زودگذر است. یادتان باشد که همیشه در بازار سرمایه فرصت و جود دارد بنابراین، از عجله کردن دست بردارید.

۷- سعی کنید دلایل خود را برای خرید یک سهم یادداشت کنید. این کار دو حسن دارد: اولا بلافاصله با کوچکترین ناملایمتی بازار، تصمیم به فروش سهم نخواهید گرفت و ثانیا ممکن است دریابید که دلایل واهی و ضعیفی برای خرید یک سهم دارید و از خرید آن منصرف شوید. دلایل واهی مانند سفارش یک شخص یا یک سایت یا احساسات مثبتی که ما نسبت به بعضی از شرکت ها داریم.

۸- بزرگترین راز باقی ماندن در بازار بورس این است که ضرر را محدود کنیم و سریع از معامله ای که وارد ضرر شده است، خارج شویم.

۹- سهام شرکت ها مانند انسان ها هستند. خصوصیات کلی مشترک دارند ولی در جزئیات، پیچیده و متفاوتند. بنابراین، رفتار هر سهم را تنها با خود آن سهم مقایسه کنید.

۱۰- در روندهای صعودی سهامی خریداری شود که قدرت نسبی بالا دارد و در روندهای نزولی سهامی فروخته شود که قدرت نسبی پایین دارد. قدرت نسبی، مقایسه نوسان قیمتی یک شرکت با صنعتش یا یک صنعت با کل بازار است.

۱۱- سهام را گران بخرید و گرانتر بفروشید. این جمله به این معناست که هر چند در روندهای نزولی نیز می توان سود خوبی کسب کرد، اما بهتر این است که از روند صعودی سهم مطمئن شده سپس اقدام به خرید کنید.

۱۲- همیشه به دنبال خرید سهامی باشید که تاریخچه خوبی داشته باشد.