گشت و گذاری در بازار سنتی کاشان

بانکی: بازار بزرگ و قدیمی كاشان یكی از جذاب ترین اماكن دیدنی كاشان است. این بازار از دوره سلجوقیان تاكنون فعال و پر رونق بوده است. بسیاری از سیاحان نامدار اروپایی كه در قرون گذشته به ایران آمده و از كاشان هم دیدار كرده اند در سفرنامه های خود عظمت، شكوه و زیبایی بازار را ستایش كرده اند. بازار كاشان كه از حوالی میدان كمال الملك تا میدان تاریخی سنگ (فیض) و از آنجا كه تا بازار مسگرها و میدان دروازه دولت ادامه دارد شامل تعداد زیادی بازارچه و گذر بوده و ده ها بنای تاریخی همچون: مسجد میدان میر عماد، كاروانسرای میر پنج، زغالی ها، غفار پور، رباط، بروجردی ها، نراقی ها، تیمچه معروف امین الدوله، در بازار میانچال، تیمچه بخشی، تیمچه سید آقا، تیمچه صباغ، آب انبار بالا بازار، آب انبار درب زنجیر، حسینیه سوراخ ریسمان، مسجد كفش دوزها، مسجد بالا بازار، مسجد طمقاچی ها، و... با این توضیح كه برخی از قسمت های بازار به اصنافی خاص اختصاص داشته و با نام همان صنف شناخته می شود. از جمله بازار مسگرها، رنگرزها، كفش دوزها، ریسمان فروش ها، ضرابخانه، زرگرها، بزازها، خیاط ها و...

بازار مسگری كاشان كه تا نمیه ی اول قرن حاضر اهمیت و شهرت جهانی خود را از دست نداده بود، به گفته ی پروفسور ادوارد براون «در بازار مسگرهای كاشان با صدای دائمی چكش كه روی مس می خورد و كوره هایی كه مس در آن ها قرمز می شود، یكی از نقاط تماشایی مشرق زمین است».


حسن نراقی در كتاب آثار تاریخی شهرستان های كاشان و نطنز می نویسد: در سفرهای متوالی شاه عباس اول و جانشینان وی به آن شهر، بازار بزرگ و میدان متصل به آن نخستین مركز جشن و چراغانی و محل تفریحات شبانه و محفل عیش و نوش و بزم شاهانه بوده است.


مجموعه بازار بزرگ كاشان كه در سال ۱۳۵۵ به شماره ۱۲۸۴ در شمار آثار ملی به ثبت رسیده است بر اثر زلزله ۱۱۹۲ هجری قمری همانند سایر عمارات عالیه ویران شد. اما در زمان سلطنت طولانی فتحعلی شاه قاجار از نتیجه ی ثبات اوضاع سیاسی و پیشرفت صنایع محلی ساختمان های بزرگ نظیر كاروانسراها، تیمچه و بازارچه های متعدد در امتداد بازار بزرگ ساخته شد.