عوامل سیاسی و اقتصادیِ اثرگذار بر موفقیت «نوکیا»

وب‌سایت آی بازاریابی: برند نوکیا که مرکزیت آن در فنلاند واقع است، زمانی بزرگ‌ترین و معتبرترین برند تولیدکننده و فروشنده دستگاه‌های تلفن موبایل بود. اما متأسفانه، این برند در تطابق با تغییرات مستمر بازار که با معرفی گوشی‌های هوشمند و بلند شدن برندهای اپل و سامسونگ در بازار موفق نبود.

مشکلات و مسائل پیش رو شرکت نوکیا در آمار و ارقام منتشرشده توسط این برند به‌خوبی منعکس است. در ابتدای ماه ژوئن سال ۲۰۱۲ این شرکت میزان درآمدی بالغ‌بر ۳۴ میلیارد دلار را اعلام کرده بود، اما این رقم در پایان ژوئن سال ۲۰۱۵ چیزی در حدود ۱۶ میلیارد دلار اعلام‌شده است. این ارقام درآمدی درواقع نشان‌دهنده نوعی چرخش در این شرکت است. در سال ۲۰۱۳ نیز این شرکت رقم درآمدی خودش را معادل ۸.۵ میلیارد دلار اعلام کرده است. این اعداد همگی نشان‌دهنده این موضوع است که این شرکت موفق به حفظ جایگاه خود در بازار شده، ولی قادر به رشد آن نبوده است.

مشکلاتی که نوکیا با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند، همگی مشکلاتی هستند که از ناحیه تغییرات یک‌باره در محیط کسب‌وکار آن ناشی شده است. تجزیه‌وتحلیل کوتاهی از شرایط محیطی این برند شامل محیط‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، فنی، قانونی و محیطی یا همان PESTEL می‌تواند نمایی کلی از آینده بالقوه این شرکت را در اختیار ما قرار دهد.

عوامل سیاسی اثرگذار بر نوکیا

تعیین عوامل سیاسی اثرگذار بر نوکیا کار مشکلی است. این شرکت در داخل خاک کشور اروپایی فنلاند واقع‌شده، اما فنلاند ارائه کمک مالی یا امتیاز ویژه به آن را رد کرده است. این موضوع سبب شده که این شرکت تن به اتحاد شکننده با مایکروسافت دهد که نتیجه مثبتی برای این شرکت نداشته است.

برخلاف برخی از دیگر شرکت‌های فناوری، نوکیا از حمایت‌های گسترده دولتی برخوردار نیست، چراکه در یک کشور کوچک واقع‌شده است. این موضوع تا حدودی هم به نفع این شرکت تمام می‌شود و هم به ضرر آن، چراکه با یک قدرت بزرگ در ارتباط قرار نگرفته است، اما از طرفی ممکن است فاقد نفوذ سیاسی رقبای چینی یا آمریکایی هم باشد.

اگر این شرکت کشور چین واقع‌شده بود، از طرف دیگر عدم وجود آرامش سیاسی و دیگر تغییرات موجود در این کشور می‌توانست بر توانایی‌های تولیدی این شرکت در آن کشور تأثیرگذار باشد و آن را مجبور به انتقال فرایند تولید خود به کشورهای گران‌قیمتی مانند آمریکا نماید.


عوامل اقتصادی اثرگذار بر نوکیا

نوکیا به‌شدت از رکود اقتصادی اروپا در سال‌های اخیر ضربه دید. آشفتگی اقتصادی در اروپا موجب صدمه بسیار زیادی ازلحاظ محدود شدن این برند برای بازاریابی و فروش در بازار خانگی خودش شده است.

برخلاف برند اپل، این شرکت با مشکلات بسیار سختی برای ورود به بازار چین هم روبرو بوده است. نوکیا همچنین فاقد منابع مالی گسترده مانند رقیبان خودش از قبیل گوگل، اپل و سامسونگ هست. به‌طور خاص، به نظر می‌رسد نوکیا فاقد توانایی‌های تحقیق و توسعه‌ای باشد که این شرکت‌ها را موفق به توسعه دستگاه‌ها و محصولات جدید و معرفی آن‌ها به بازار کرده است. یکی از دلایلی که این شرکت فاقد این توانایی‌ها است این است که این شرکت فاقد پول و سرمایه کافی برای اعتبار دهی به تحقیقات و فعالیت‌های توسعه محصول به‌مانند رقبا خودش هست.

عوامل اقتصادی/فرهنگی اثرگذار بر نوکیا

عامل فرهنگی اصلی که موجب صدمه زدن به نوکیا شده است، پذیرش گسترده گوشی‌های هوشمند و استفاده رو به افزایش از اپلیکیشن های موبایل است. برخی از معروف‌ترین این اپلیکیشن ها از قبیل واتس آپ برای استفاده بر روی سیستم‌های عامل پیچیده‌تری مانند اندروید و ios طراحی‌شده‌اند و تصمیم این برند برای استفاده از سیستم‌عامل ویندوز به‌جای اندروید موجب کم شدن از جذابیت این دستگاه‌ها در نظر مشتریان شده است.

رشد و گسترش استفاده از برندهایی مانند اپل در کشورهای مختلف از قبیل آمریکا - به‌شدت موجب محدود شدن بازار این نوکیا شده است، چراکه منجر به تربیت مشتریانی شده که فقط و فقط محصول تولیدی یک برند را خریداری می‌کنند. در سال‌های اخیر، نوکیا مجبور به کنار آمدن و حل این مانع و مسئله در بین مصرف‌کنندگان شده است که فقط دو برند عرضه‌کننده گوشی‌های هوشمند - اپل و سامسونگ - و دو سیستم‌عامل - اندروید و ios - وجود دارد. این موضوع حتی باعث شده که بسیاری از مشتریان این برند را اصلاً در بین گزینه‌های موجود خودشان مطرح نکنند.

عوامل فنی و تکنیکی اثرگذار بر نوکیا

چالش‌های فنی و تکنیکی اثرگذار بر نوکیا ریشه در عوامل اجتماعی محدودکننده این کسب‌وکار دارند. توسعه سیستم‌های عامل منبع باز از قبیل اندروید و معرفی اپلیکیشن ها به‌شدت بازار گوشی‌های موبایل را تحت تأثیر قرار داده است. به عبارتی دستگاه‌های موبایل از یک دستگاه ساده ارتباطی تبدیل به کامپیوترهایی قابل‌حمل شده‌اند.

این موضوع منجر به شکل‌گیری وضعیتی شده است که در آن مشتریان خواهان انجام دادن مجموع گسترده‌ای از فعالیت‌ها توسط گوشی‌های خود باشند که شامل عکس‌برداری، دیدن ویدئوهای آنلاین و انجام امور کسب‌وکار خودشان می‌شود. این مشکل با تصمیم نوکیا به استفاده سیستم‌عامل کمتر شناخته‌شده ویندوز بر روی گوشی‌های خودش و وفادار ماندن به آن دوچندان شده است. از طرف دیگر این موضوع موجب محدود شدن انتخاب مشتریان و سخت شدن فروش این گوشی‌ها به مصرف‌کنندگان جوان شده است.

بازهم به همین دلیل این برند هنوز موفق به ورود به بازارهای درآمدزایی مانند تولید و عرضه انواع تبلت و . . . نشده است که خود به‌شدت موجب محدود شدن مزیت رقابتی این برند در بازار آینده می‌شود.


عوامل قانونی اثرگذار بر نوکیا

محیط قانونی نوکیا نیز به‌شدت چالش‌برانگیز است، چراکه این شرکت در محدوده اتحادیه اروپا واقع‌شده است. مجموعه قوانین و قانون‌گذاران در این اتحادیه در حال بررسی استفاده انحصاری گوگل از سیستم‌عامل اندروید شده است. این اقدام اتحادیه اروپا می‌تواند موجب ایجاد تغییرات بسیار زیاد در بازار نوکیا شود، مثلاً حتی می‌تواند منجر به جدا شدن اندروید و تبدیل‌شدن آن به یک شرکت مستقل شود.

البته تأثیرات این مسئله بر نوکیا هنوز کاملاً مشخص نیست، اما می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر دسترسی نوکیا به بازارهای اروپایی داشته باشد. یکی از حدس‌هایی که در این رابطه زده می‌شود اینکه گوگل ممکن است مجبور به حذف جیمیل از سیستم اندروید شود که خود موجب کاسته شدن از محبوبیت آن سیستم‌عامل می‌شود.

عوامل محیطی اثرگذار بر نوکیا

مانند دیگر تولیدکنندگان محصولات الکترونیک، نوکیا همچنین با مسئله دفع بی‌خطر و اقتصادی محصولات مصرف‌شده خودش به شکلی که به محیط‌زیست صدمه نزد نیز روبرو است. یکی از ملزومات هزینه‌بر که این شرکت در سال‌های آینده ممکن است با آن روبرو باشد، قوانینی است که شرکت‌های تولیدکننده لوازم الکترونیک را مسئول دفع و بازیافت محصولات مصرفی آن‌ها می‌کند، که به‌طور بالقوه یک خرج پرهزینه هست، خصوصاً اگر این اقلام شامل باطری‌های لیتیومی هم بشود.

یک نگرانی محیطی دیگر که می‌تواند بر نوکیا اثرگذار باشد، افزایش هزینه‌های مواد و قطعات موردنیاز است، خصوصاً تهیه باطری‌های لیتیومی مصرفی. افزایش تقاضا برای لیتیوم برای مصارف دیگر از قبیل خودروهای برقی می‌تواند منجر به کاهش و محدود شدن عرضه و افزایش قیمت‌های آن‌ها شود.

یک چالش بلندمدت هم می‌تواند تغییرات آب و هوایی درنتیجه گرم شدن هوا باشد، که می‌تواند بر حمل‌ونقل بین اقیانوسی تاثیرگذاشته و برای زنجیره تأمین این برند مشکلاتی را ایجاد کند. قوانین محیط زیستی جدید در چین وضع‌شده که تولید گازهای گلخانه‌ای را محدود می‌سازد که می‌تواند منجر به افزایش هزینه‌های تولید در آن کشور و تأثیرگذاری بر هزینه‌های نوکیا داشته باشد.

آینده

نوکیا به‌طورکلی با چالش‌های بسیار زیادی در یک بازار بسیار هشیار روبرو است. این برند به‌شدت نیاز به تغییر مدل کسب‌وکار و محصولات خود داشته تا قادر به حفظ حیات خود در بازار امروز باشد. در این مقطع زمانی، هنوز مشخص نیست که نوکیا آیا ممکن است بازهم بتواند به یک بازیگر اصلی درزمینهٔ تولید اقلام مصرفی الکترونیک بشود یا خیر؟