۵۰۰ ثروتمند دنیا در چه صنایعی فعال هستند؟

هفته نامه تجارت فردا - سعید مباشرفر: فهرست ثروتمندان دنیا و تغییرات آن از جذابیت خاصی برخوردار است. به همین منظور موسسات معتبری در این زمینه فعال بوده و اقدام به ارزیابی و اعلام نتیجه فهرست برترین ثروتمندان دنیا به همراه ارزش خالص دارایی آنها می‌کنند. در این میان می‌توان به مجلات و وب‌سایت‌های معتبری همچون فوربس و بلومبرگ‌ اشاره کرد. در این میان نیز تغییرات ارزش دارایی ثروتمندان به صورت روزانه و با تغییرات از ابتدای سال تا همان لحظه در گزارش مبسوطی در وب‌سایت بلومبرگ منتشر می‌شود.

در ماه می سال ۲۰۱۷ ارزش خالص دارایی ۵۰۰ نفر از ثروتمندترین‌های دنیا تقریباً معادل ۴۸۰۰ میلیارد دلار است. امروزه کسب‌وکارهای مبتنی بر فناوری و نوآوری توانسته سهم قابل توجهی از ارزش خالص دارایی‌ها را به خود اختصاص بدهد. هدف این تحلیل، بررسی موضوع از زاویه‌ای دیگر است تا نتیجه آن برای سهامداران، سرمایه‌گذاران، صاحبان کسب‌وکار، صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه و استارت‌آپ‌ها موثر واقع شود.

در ادامه مقاله، اثبات می‌شود که مالکیت چاه نفت، گاز، معدن و سایر کالاهایی از این قبیل، دیگر دلیلی بر حضور در فهرست ثروتمندان دنیا نخواهد بود! چون کسب‌وکارهای مبتنی بر فناوری‌های نوآورانه سهم قابل توجهی از ارزش خلق‌شده را به روایت آمار کسب کرده‌اند.

متدولوژی محاسبه ارزش خالص دارایی ثروتمندان

یکی از عوامل مهمی که باعث تفاوت در میان فهرست‌های منتشر‌شده از ثروتمندان می‌شود، روش محاسبه ارزش خالص دارایی‌ها و دسته‌بندی بر اساس نوع کسب‌وکار ایشان است. متدولوژی آن در وب‌سایت بلومبرگ به صورت کامل توضیح داده شده است. ارزش ثروت بر اساس ارزش دارایی در بازار و گزارش‌های اقتصادی این سایت تهیه می‌شود. گزارش به صورت خودکار، ارزش دارایی روز قبل را بعد از بسته شدن بازار نیویورک محاسبه می‌کند. این گزارش ساعت ۳۰ /۱۷ دقیقه هر روز کاری به وقت نیویورک به‌روز‌رسانی می‌شود. گفتنی است ارزش دارایی با ارزهای دیگر به دلار آمریکا تبدیل شده و در این فهرست به‌روز‌رسانی می‌شود. ضمناً برای محاسبه ارزش دارایی از مقایسه اطلاعات مالی سایر شرکت‌های فعال از طریق شاخص‌های EBITDA ‌، P /E، بدهی و سایر نسبت‌های مالی استفاده می‌شود.

باید توجه کرد مواردی که شامل سهام وثیقه است، از ارزش دارایی کسر شده است. این فهرست شامل ارزش دارایی ثروتمندانی می‌شود که اطلاعات دارایی‌های خود را اعلام کرده‌اند، بدیهی است آن دسته که از اعلام آن خودداری کرده‌اند در این محاسبات و فهرست مذکور لحاظ نشده‌اند. فهرست 500 ثروتمند دنیا در 14 گروه دسته‌بندی مختلف و در 49 کشور از 195 کشور دنیا ارائه می‌شود. ارزش کل دارایی این فهرست 500‌نفره هنگام تهیه این تحلیل معادل 98 /4832 میلیارد دلار آمریکا تقریب زده می‌شود. این 14 دسته‌بندی شامل صنایع و اصناف مرتبط به شرح زیر است. در این دسته‌بندی، ثروتمندان مالک یا سهامدار بخش عمده‌ای از زمینه کسب‌وکار مذکور هستند. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص زمینه سرمایه‌گذاری هر یک از ثروتمندان به تفکیک می‌توانید اطلاعات جامعی را در وب‌سایت بلومبرگ به همراه اطلاعات مقایسه‌ای کسب کنید.

کالاها: نیکل، قلع، سیمان، نقره، آهن، طلا، فولاد، آلومینیوم، مس، روی، روغن پالم، سنگ معدن، کالاهای کشاورزی و‌...

مصرف‌کننده: کالاهای لوکس (کیف، کفش، لباس، عطر‌...)، لوازم آرایشی، لباس و کفش ورزشی، عینک، اسباب‌بازی، لوازم خانگی (ماشین ظرفشویی، یخچال، تهویه هوا، گرم‌کننده،‌...)، سیگار، تنباکو و...

گوناگون: شامل مواردی است که در صنایع مختلف در این دسته‌بندی ۱۴گانه به صورت متنوع سهامدار عمده بوده یا سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

انرژی: پالایشگاه نفت، گاز طبیعی، مالکیت خطوط انتقال نفت و گاز، تجهیزات انتقال انرژی و...

سرگرمی: هتل و مراکز تفریحی، اقامتگاه تفریحی، استودیوی فیلمسازی، وسایل و تجهیزات بازی و سرگرمی، بازی‌های تلویزیونی و کامپیوتری، بازی‌های آنلاین، مراکز و استادیوم‌های ورزشی، مالکیت تیم‌های فوتبال و...

مالی: صندوق پوشش ریسک، کارگزاری‌های آنلاین، مشاور سرمایه‌گذاری، بانک سرمایه‌گذاری، بانک تجاری، بیمه، صندوق سرمایه‌گذاری مشترک و...

غذا و نوشیدنی: شکلات، آدامس، نوشیدنی، غذای حیوانات خانگی، نوشیدنی‌های انرژی‌زا، محصولات لبنی و...

مراقبت‌های بهداشتی: تجهیزات پزشکی و بیمارستانی، واکسن، مالکیت بیمارستان، داروسازی، محصولات ارتوپدی، استارت‌آپ‌های بیوتکنولوژی و...

صنعت: قطعات خودرو، خودروهای لوکس، ناوگان دریایی نفتکش، کشتی‌های تجاری، حفاری دریایی، پیمانکار صنعتی، آسانسور و پله برقی، پلیمر و مواد شیمیایی و...

رسانه‌ای و مخابراتی: پخش‌کننده ماهواره‌ای، ارتباط از راه دور، شبکه‌های تلویزیونی، شبکه‌های خبری و...

املاک: ساخت خانه مسکونی، فروشگاه، هتل، واحدهای اداری، ورزشگاه، صاحب املاک خصوصی، خرده‌فروشی وام‌دهنده مسکن، مالکیت آپارتمان‌ها و دفاتر کار لوکس و...

خرده‌فروشی: لباس، مبل و صندلی، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، رستوران‌های زنجیره‌ای، پوشاک خاص، سوپر‌مارکت‌های زنجیره‌ای، طراحی کیف و کفش، استخدام و کاریابی، خرده‌فروشی کالاهای کم‌ارزش، فروشگاه‌های آنلاین، لوازم خانگی، لوازم ورزشی و...

خدماتی: تحویل بسته، حمل‌ونقل، بسته‌بندی، سقف‌سازی، توزیع و انبار‌داری و...

تکنولوژی: تولید نرم‌افزار، خدمات رایانش ابری، فروشگاه آنلاین، نرم‌افزارهای سیستم عامل و کاربردی خاص، شبکه‌های اجتماعی، پایگاه داده، مو‌تورهای جست‌وجو، تجارت الکترونیک، برنامه‌ها و خدمات تماس تلفنی اینترنتی، صفحه پوشش موبایل تلویزیون و کامپیوتر، نرم‌افزارهای کاربردی موبایل، وسایل حمل‌ونقل بدون سرنشین، خدمات شبکه ارتباطی، نرم‌افزار کاربردی، کرایه ماشین، حافظه سخت‌افزاری، سنسورهای الکترونیکی و...

در دسته‌بندی بالا، بیشترین سهم فعالیت فرد ثروتمند به عنوان معیاری برای جانمایی وی در یکی از گروه‌هاست. در جدول فهرست ۱۰ نفر اول ثروتمندان دنیا ارائه شده است. نکته قابل توجه این است که اکثر این افراد در حوزه تکنولوژی مشغول به فعالیت بوده و در این حوزه سرمایه‌گذاری کرده‌اند. بنابراین مالکیت چاه نفت نیز دلیلی بر ثروتمند بودن نخواهد بود. نقش و جایگاه تکنولوژی که اکثراً متمرکز بر صنعت فناوری اطلاعات است، سهم قابل توجهی از ثروتمندان را به خود اختصاص داده است.

گفتنی است رتبه ۲۵ جدول ثروتمندان مربوط به Mukesh Ambani با ۸ /۲۸ میلیارد دلار که در صنعت نفت مشغول بوده و سپس بهترین رتبه بعدی در گروه انرژی با رتبه ۵۴ به Leonid Mikhelson با ۹ /۱۶ میلیارد دلار در صنعت گاز اختصاص یافته است. تاثیر تکنولوژی و حرکت پول هوشمند به سمت بازارهای بکر، فرصت‌های فراوانی را برای سرمایه‌گذاران و ثروتمندان ایجاد کرده تا با بهره‌گیری از آن و تشخیص تغییر روند رشد سرمایه، به سمت این بازارها حرکت کنند و نسبت به سرمایه‌گذاری بر روی استارت‌آپ‌هایی که در این حوزه‌ها شکل می‌گیرند، سرمایه‌گذاری بیشتری انجام بدهند. در جدول‌شماره ۲، خلاصه‌ای از وضعیت صد ثروتمند دنیا ارائه می‌شود. جدول فوق از بررسی یکصد ثروتمند دنیا بر اساس نوع گروه فعالیت ایشان استخراج شده است. بیش از ۷۰ درصد ارزش خالص دارایی‌ها مربوط به پنج ردیف اول یعنی تکنولوژی، خرده‌فروشی، گوناگون، صنعت، غذا و نوشیدنی است.

ضمناً از نظر تعداد ثروتمند مشغول در این پنج حوزه نیز بیش از نیمی از جدول صد‌نفره را به خود اختصاص داده است. در جدول 3، کل جامعه 500 نفری مورد بررسی قرار می‌گیرد. تقریباً همان روندی که در جدول 2 در خصوص گروه‌های جذاب برای سرمایه‌گذاری معرفی شده بود، در جدول 3 با جامعه آماری 500 نفر ثروتمند برتر دنیا نیز ادامه پیدا می‌کند. به طوری که بیش از 50 درصد خالص دارایی این جامعه آماری در گروه‌های تکنولوژی، گوناگون، خرده‌فروشی و صنعت قرار دارد. 77 درصد ارزش خالص دارایی این ثروتمندان در 10 کشور (جدول 4) قرار گرفته است. در این بین ایالات متحده آمریکا با 163 ثروتمند و 6 /1893 میلیارد دلار بیشترین سهم را در بین سایر کشورها دارد.

رقبای بعدی آن نیز کشورهای چین و آلمان هستند که به ترتیب 36 نفر معادل 54 /330 میلیارد دلار و 40 نفر معادل 09 /311 میلیارد دلار را به خود اختصاص داده‌اند. GDP کل کشورها بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول در سال 2016 معادل 75278 میلیارد دلار است. در یک مقایسه ساده نسبت ارزش خالص دارایی ثروتمندان به GDP هر کشور به تفکیک، سهم قابل توجهی را تشکیل می‌دهد. به طوری که ارزش خالص دارایی‌های بیل گیتس معادل 469 /0 درصد GDP ایالات متحده آمریکا بوده و ارزش دارایی‌های وی به تنهایی از 128 کشور دنیا بیشتر است. ارزش خالص دارایی ثروتمندان در گروه تکنولوژی بیش از GDP ترکیه (3 /857 میلیارد دلار) در سال 2016 است و این نکته تاکید مجددی است بر این موضوع که تکنولوژی و نوآوری نقش قابل توجهی در این بین دارد.

نتیجه‌گیری

با مرور دوباره فهرست فعالیت‌هایی که در گروه تکنولوژی قرار می‌گیرند، این امکان برای سرمایه‌گذاران به‌وجود می‌آید تا با استفاده از ظرفیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه، استارت‌آپ‌ها یا سرمایه‌گذاری مستقیم نسبت به ایجاد و توسعه این کسب‌وکارها اقدام کنند. ظرفیت این حوزه در جذب نیروی انسانی جویای کار بسیار بالا بوده و در شرایط فعلی می‌تواند نقش مهمی در اشتغال جوانان ایفا کند. این مهم در حال حاضر نیز در بعضی از زمینه‌ها در ایران اجرا شده است.

از آن دست می‌توان به وب‌سایت‌های فروشگاهی، نرم‌افزارهای کاربردی موبایل برای کرایه اتومبیل، وب‌سایت‌های اشتراک‌گذاری فیلم، وب‌سایت‌های تبلیغاتی اینترنتی، وب‌سایت‌ها و نرم‌افزارهای کاربردی در ارائه نرم‌افزارهای موبایل و دیگر موارد اشاره کرد. البته بعضاً شرکت‌های اشاره‌شده در «گروه رایانه و صنایع وابسته به آن» در بازار سرمایه نیز IPO شده‌اند. قابل ذکر است نمونه‌های موفق خارجی با بومی‌سازی و پیاده‌سازی مجدد در ایران و نیز با بهره‌مندی از فرصت‌های پیش آمده تبدیل به یک کسب‌وکار پر‌رونق شده‌اند. رشد قابل توجه شرکت‌های دانش‌بنیان و استارت‌آپ‌های گوناگون در چند سال اخیر مهر تاییدی بر این موضوع است. البته نقش بازار سرمایه به منظور تامین منابع مالی با توجه به زیر‌ساختی که در «بازار دارایی فکری» فرابورس ایجاد شده بسیار تعیین‌کننده است. پول هوشمند به سمت بازارهای پر‌رونق و بکر در حال تغییر مسیر است. شناسایی این تغییر مسیر و فرصت سرمایه‌گذاری در آن، وجه تمایز ثروتمندان بزرگ دنیاست.