ایده‌هایی برای تبدیل اتاق‎خواب کودک به اتاق مطالعه

ماهنامه ایران آذین - سعیده خداوردیان: همین که زنگ مدارس با آغاز فصل پاییز به صدا در می آید، دغدغه فراهم کردن بهترین شرایط فیزیکی و روانی مناسب برای کمک به موفقیت تحصیلی بچه ها، بسیاری از پدران و مادران را به خود مشغول می کند. در این میان توصیه های کارشناسان درباره بهترین چیدمان اتاق دانش آموزان برای جلب رغبت و رضایت آنها از حضور در اتاق خواب شان و استفاده از آن به عنوان اتاق مطالعه یا عناصر موثر و آرامش ذهن فرزندان در فضای خانه ها، گاهی خانواده ها را برای تغییر دکوراسیون اتاق کودکان دانش آموز مشتاق می کند. تغییراتی که به سادگی می توانند با توجه به نکات مهم روانشناسانه و معمارانه، اتاق های خواب کودکان را به اتاق های مطالعه و استاندارد و جذاب تبدیل کنند.

به همین جهت در گزارش پیش رو سعی داریم با راهنمایی کارشناسان این دو حوزه، توصیه های ساده ای را برای شروع تغییرات مفید و موثر در اتاق مطالعه کودکان مطرح کرده و بهترین وسایل و ابزاری را که می شود برای آنها در نظر گرفت تا به لحاظ تحصیلی و روانی موفق تر باشند، معرفی کنیم.

فضای خواب و مطالعه را جدا کنید

هر چند دانستنش چندان خوشایند نیست اما در اولین گام برای تغییر دکوراسیون اتاق خواب کودک باید بدانید وقتی میز تحریر و تختخواب کودک به هم چسبیده باشد، کودک دائما خوابش می گیرد و اغلب کودکان بین تخت و میز تحریر، به تختخواب تمایل بیشتری دارند. بنابراین دقت داشته باشید که در صورت امکان اتاق خواب کودک از اتاق مطالعه اش جدا باشد اما اگر به هر دلیلی این ایده عملی نیست، بهتر است با استفاده از پاراوان یا دیوارهای کوتاه جدا کننده، فضای استراحت و مطالعه را در اتاق خواب جدا کنید.

مثلا ایجاد یک دیوار کوتاه چوبی که از سمت خواب دارای قفسه های مناسب بوده و به سمت فضای مطالعه یک تخته سیاه ساده روی آن نصب شده باشد، ایده خوبی است یا حتی این که یک طرف دیوار چوبی تخت قرار داده شود و طرف دیگر میز تحریر قرار داده شود که در این صورت فضای خواب و مطالعه به سادگی از هم جدا خواهند شد.

نورپردازی کنید

بی هیچ شکی ارتباط با نور طبیعی می تواند در ایجاد نشاط در دانش آموزان تاثیرگذار باشد. پس به طور کلی بهتر است اتاق رو به نور باشد، ضمن این که نور اتاق باید طوری تنظیم شود که با استفاده از آن در هنگام روز، انجام کارهایی از قبیل پوشیدن لباس و پیدا کردن اشیا به خوبی امکانپذیر بوده و برای کارهایی مانند نقاشی و مطالعه و نوشتن تکالیف درسی، مقدار کافی و جهت مناسبی داشته باشد.

همچنین باید جهت تابش نور چه از پنجره و چه از چراغ مطالعه نسبت به میز تحریر برای فارسی زبانان که از راست به چپ می نویسند، از چپ به راست باشد. برای ساعات شب هم توصیه می شود حتما چراغ های کوچک مطالعه و نورهای موضعی را نزدیک به میز تحریر فرزندتان نصب کنید چون چراغ مطالعه کوچک که نور بیشتری به اتاق می دهد، حواس دانش آموزان را روی کتاب متمرکز کرده و کسالت شبانه شان را هم تا حدودی از بین می برد.

تزئینات را کم کنید

با این که رنگ ها تاثیر بسزایی در خلاقیت کودکان دارند، بهتر است کلیت فضایی که دانش آموز در آن درس می خواند ترکیبی از رنگ های سفید، کرم روشن و یا رنگ های خنثی مانند خاکستری به همراه رنگ مورد علاقه آنان باشد. مثلا با نسبت یک به سه می توان رنگ های خنثی را با رنگ های شاد مورد علاقه کودک به کار برد و البته باید در نظر داشت تعدد رنگ روی دیوارها تمرکز دانش آموز را کم می کند و بهتر است در انتخاب رنگ ها سنجیده عمل شود.

به گفته کارشناسان روانشناسی استفاده از رنگ سبز و زرد، آرامش و اعتماد به نفس کودکان را بالا برده و هوش و کنجکاوی آنان را تقویت می کند. بنابراین توصیه می شود حتما از این رنگ ها بخصوص در حوالی میز تحریر استفاده شود. علاوه بر این بهتر است در دوران مدرسه از تزئیناتی مانند استیکر و یا عروسک های متعدد اتاق فرزندان کم کنید یا حداقل روی فضای روبروی میز تحریر دانش آموز کمتر از اسباب و تزئینات پوشیده شود تا دانش آموز تمرکز بیشتری داشته باشد.

تفریح برای آموزش ممکن است

هر چند درس خواندن امری جدی و فکری است اما برای ایجاد شور و شوق و احساس بهتر در کودکان خوب است در اتاق مطالعه هم دست به ابتکار و خلاقیت بزنید. برای نمونه اهمیت دادن به سر و شکل برنامه درسی و ساختن کاردستی های جالب با استفاده از رنگ های متنوع برای هر روز به همراه ایده های شخصی کودکان می تواند مرور هر روزه برنامه درسی را به تجربه ای خوشایند تبدیل کند.

اجازه بدهید کودکان با دستخط خودشان برنامه درسی را بنویسند و از آنها بخواهید برای هر روز رنگی انتخاب کرده یا برای درس ها برچسب های زیبا انتخاب کنند. نکته مهم بعدی آن است که بسیاری از کودکان آنچه را که می بینند می توانند به خوبی حفظ کنند. برای همین توصیه می شود با خرید یا ساخت تابلوهای قابل نصب روی دیوار اتاق مطالعه، فضای جذابی بسازید تا با استفاده از آن، هم محیط اتاق زیبا شود و هم دانش آموز شما به یادداشت نویسی و نت برداری عادت کند.

نظم را برقرار کنید

قفسه های نگهداری از وسایل و کتاب ها می تواند باعث نظم دهی در اتاق مطالعه شده و رعایت نظم را به فرزندان دانش آموز بیاموزد. بنابراین از قفسه ها، جاکتابی ها، کمدهای شخصی، آویزهای لباس و تابلوهای نصب کاغذها و نقاشی ها کمک بگیرید تا بتوانید نظم لازم را به اتاق کودک تان بدهید. استفاده از شلف یا طبقه هم ایده خوبی است و بهتر است روی دیوار بالای میز تحریر یک یا دو طبقه کوچک نصب شود تا دسترسی بهتر و سریع تری به بعضی کتب یا لوازمی که به طور مداوم مورد نیاز دانش آموز هستند، صورت بگیرد.

زیر یا کنار میز تحریر هم می توان باکس ها یا جعبه هایی برای نگهداری وسایل مورد نیاز همیشگی فرزندان دانش آموز خود بگذارید که البته بهتر است متناسب با سن آنها باشد. گزینه های بالا برای خانواده هایی که فرزندان شان از یک اتاق استفاده می کنند هم بسیار مناسب است تا اگر امکان استفاده از دو کمد در یک فضا نیست، با کمترین هزینه، استقلال محیطی مناسب را هم داشته باشند.

حواس جمع فقط در این اتاق

امروزه مشکل اختلال حواس و تمرکز به دلیل وجود رسانه های مختلف یا استرس های محیطی در میان دانش آموزان به معضلی جدی تبدیل شده است و با توجه به این موضوع باید تا جای ممکن فضای اتاق کودکان را طوری طراحی کرد که حواس شان پرت نشود و بتوانند متمرکز باشند.

برای همین توصیه می شود از همان ابتدای سال بازی های کامپیوتری، موبایلی و بخصوص بازی های خشن را از دسترس دانش آموزان خارج کنید و در عوض قسمتی از فضاهای اتاق مطالعه شان را قفسه بزنید و از بازی هایی که تمرکز کودکان را تقویت می کنند استفاده کنید.

برای نمونه بازی دومینو می تواند پیشنهاد خوبی باشد ضمن آن که توصیه می کنیم قفسه کتاب و لوازم تحریر را طوری در نظر بگیرید که در داشته باشند تا بهم ریختگی فضا کمتر احساس شود و نفوذ گرد و خاک هم روی کتب درسی کمتر شود. در واقع انتخاب مناسب قفسه و کمد کتاب و لباس تاثیر مهمی در شکل گیری نظم و ترتیب در ذهن فرزند دانش آموز داشته و قطعا مانع از بهم ریختن تمرکز آنها می شود.

انرژی خوب برسانید

هر چند دلپذیر بودن فضای اتاق کودک و رعایت موارد گفته شده می تواند بسیار مهم باشد اما علاوه بر توجه به چیدمان و معماری باید به نکات دیگری هم توجه کرد. برای نمونه در زمان استراحت برای برطرف شدن خستگی ذهنی کودکان خوب است از موسیقی ملایم بی کلام استفاده شود.

همچنین علاوه بر نور، تهویه و عبور و مرور هوا و حتی بوها برای افزایش قدرت تمرکز و یادگیری مهم هستند. بنابراین توصیه کارشناسان تهویه اتاق را جدی بگیرید، بخصوص برای نوجوانان که بدن شان بو و چربی بیشتری تولید می کند حتما باید در اتاق تهویه صورت بگیرد. استفاده از دستگاه تهویه، باز گذاشتن پنجره ها و استفاده از جریان هوای آزاد در این مورد راهکار مناسبی به نظر می رسد، ضمن این که استفاده از عودهای خوشبو و ملایم در زمان استراحت می تواند جان و انرژی تازه ای به اتاق مطالعه ببخشد.