آماده و هشیار باشید! راهکار‌های مقابله با سیلاب‌های پاییزی

خبرگزاری ایسنا: رعایت نکاتی ساده برای محافظت از خود در قبل، حین و بعد از جاری‌شدن سیل می‌تواند ما را در داشتن زندگی سالم کمک کند.

بارش سنگین و ذوب‌شدن سریع برف مهم‌ترین دلیل وقوع سیل است. سیل هنگامی اتفاق می‌افتد که کانال رودخانه یا مسیر طبیعی جریان آب ظرفیت طغیان را نداشته باشد و عواملی مانند باران‌های سنگین، ذوب سریع برف، شیب‌های زیاد، تخریب سدها، وجود طوفان و نفوذ آب به ساحل و دخالت انسان در طبیعت، از قبیل نابودی جنگل‌ها و مراتع از دیگر عوامل مهم در بروز سیلاب است.

سیلاب‌ها بر دو گونه‌اند، سیلاب‌های آرام که به تدریج در طی روزها و هفته‌ها در اثر بارندگی و افزایش حجم ناگهانی آب رودخانه و دریاچه‌ها ایجاد می‌شوند و سیلاب‌های ناگهانی که در اثر افزایش ناگهانی حجم آب رودخانه‌ها و دریاچه‌ها ایجاد شده و با خود مرگ و مصدومیت افراد و تخریب منازل را به همراه دارند.

اقدامات قبل از وقوع سیل

• از ساختن خانه در حریم رودخانه، به طور جدی بپرهیزید.
• کیف امداد و کمک‌های اولیه را تجهیز کرده و آن را در دسترس قرار دهید.
• برای زمان وقوع سیل در ظرف‌های مطمئن، آب سالم ذخیره کنید.
• مقداری غذا به صورت کنسرو ذخیره کنید.
• وسیله روشنایی (چراغ‌قوه، شمع و ...) تهیه کنید.
• اسناد و اوراق بهادار را در جعبه‌ای ضدآب و مطمئن قرار دهید.
• اگر آب گرم‌کن یا وسایل‌برقی در معرض سیل قرار دارند‌، آنها را در جایی بالاتر از سطح موجود قرار دهید.
• برای جلوگیری از برگشت آب سیل و فاضلاب از طریق مجاری فاضلاب به داخل منزل، «دریچه‌های کنترل» فاضلاب تعبیه کنید.
• برای جلوگیری از ورود سیلاب به داخل خانه، در مسیر آن، سد، خاکریز و سیل‌بند بسازید.
• اگر در جایی زندگی می‌کنید که به طور دایم با خطر سیل‌گرفتگی مواجه هستید، با استفاده از مصالح مناسب و تمهیدات لازم، ساختمان خود را ضدآب کنید و دیوارهای زیرزمین را با عایق‌های ضدآب بپوشانید تا جلوی نفوذ آب و آسیب‌های بعدی گرفته شود.
• منزل خود را در مقابل حوادث، بیمه کنید.

اقدامات حین وقوع سیل

برای اطلاع از وضعیت و نیز گرفتن دستورات لازم به رادیو، تلویزیون یا اعلام خبر از طریق بلندگوهای عمومی توجه کنید، در صورتی که دستور تخلیه داده شد بلافاصله این کار را انجام دهید.

زمانی که تشخیص دادید، سیلاب در حال شکل‌گیری است، خیلی سریع عمل کرده و خود را نجات دهید، شما تنها چند دقیقه برای این کار فرصت دارید.

از فاضلاب‌ها و جویبارهای به ظاهر آرام دوری کنید، به خاطر داشته باشید جویبارها، کانال‌های فاضلاب، تنگه‌ها و ... نیز می‌توانند به ناگهان دچار سیل شوند.

اگر خانه شما در محل مرتفعی است و خطر آب‌گرفتگی شما را تهدید نمی‌کند، نیازی به خروج از منزل نیست. در غیر این صورت مناطق کم ارتفاع را خیلی سریع ترک کرده و به مناطق مرتفع دور از رودخانه‌ها و نهرها بروید.

در صورت ترک خانه، اشیای گران قیمت را به محل‌های بالاتری در منزل ببرید و درها را قفل کنید.

جریان آب، برق و گاز را برای جلوگیری از آب‌گرفتگی، برق‌گرفتگی و انفجار قطع کنید.

در جریان آب راه نروید، چرا که 15 سانتی‌متر آب در حال حرکت ممکن است باعث بر هم خوردن تعادل شما شود، اگر مجبورید در آب حرکت کنید، از مسیری بروید که آب حرکت نمی‌کند. برای این که از استحکام زمین جلوی پای خود مطمئن شوید از یک تکه‌چوب‌ دستی استفاده کنید.

در منطقه سیل‌زده رانندگی نکنید. اگر سیل اطراف خودروی شما را فرا گرفته است، خودرو را رها کنید و به یک منطقه مرتفع بروید و گرنه جریان سیل شما و خودرویتان را خیلی سریع با خود می‌برد.

هیچ‌گاه به تنهایی در یک ناحیه سیل‌زده، به این طرف و آن طرف نروید، اگر پیاده هستید از نقاطی که سطح آب آن از زانو بالاتر است، عبور نکنید.

هرگز از درختان در معرض سیل به عنوان محل امن استفاده نکنید.

در هنگام سیل از پل‌های چوبی سست روی رودخانه‌ها عبور نکنید. در جریان سیل شنا نکنید.

وسایل نقلیه، حیوانات اهلی و اشیای قابل حمل را باید به نزدیک‌ترین محل مرتفع انتقال دهید.

از عبور دادن حیوانات اهلی از عرض رودخانه‌ها و سواحل آنها در زمان بارش شدید باران و وقوع سیل بپرهیزید.

نکات زیر را برای رانندگی در شرایط سیل به خاطر بسپارید.

در بیشتر خودروها ارتفاع ۱۵ سانتی‌متر آب می‌تواند به کف خودرو برسد و کنترل آن را مختل کند یا حتی باعث توقف حرکت آن شود.

خودرو و وسیله‌نقلیه، محل امنی در مقابل سیل نیست، اگر وسیله‌نقلیه شما (به علت فرورفتن در آب یا گل) از حرکت ایستاد فورا آن را ترک کرده و به جای مرتفع بروید.

ارتفاع آب در حد ۳۰ سانتی‌متر، بیشتر خودروها را شناور می‌کند و ۶۰ سانتی‌متر آب در حال حرکت، می‌تواند هر خودرویی را شناور سازد. همچنین در صورت بالا آمدن سطح آب، از توقف در منطقه آب گرفته به هر دلیل بپرهیزید.

در هنگام رانندگی مراقب شیب‌ها و پیچ‌های جاده باشید، با دنده‌سنگین حرکت کنید چرا که در این مواقع، ترمزها در آب به خوبی کار نمی‌کنند.

اقدامات بعد از وقوع سیل

خود را به نزدیک‌ترین محل امداد رسانی هلال‌احمر یا سایر مراکز امدادرسانی برسانید، زیرا غذا، البسه و سایر کمک‌های اولیه در آنجا موجود است یا با آنها تماس بگیرید، برای اطمینان از سالم بودن آب آشامیدنی حتما به گزارش اخبار محلی توجه کنید و آب‌ آشامیدنی را قبل از مصرف بجوشانید.

از سیلاب دور شوید، چرا که این آب ممکن است با روغن، گازوییل یا فاضلاب آلوده شده باشد یا اینکه احتمال دارد در اثر تماس با خطوط نیروی برق زیر زمینی، جریان برق پیدا کرده باشد. همچنین از آب در جریان، فاصله بگیرید.

به مناطقی که سیلاب عقب‌نشینی کرده توجه کنید، زیرا استحکام خیابان‌ها و جاده‌ها ممکن است به خاطر جریان سیل ضعیف شده باشد که در این صورت ممکن است در اثر وزن خودرو فرو برود. از خطوط فشار قوی دوری کنید.

زمانی به خانه بازگردید که مسئولان وضعیت را امن اعلام کنند. از ساختمان‌هایی که اطرافش را آب احاطه کرده است، دور شوید.

هنگام ورود به منزل کاملا احتیاط کنید، ممکن است پی‌های ساختمان آسیب دیده باشد، اما در ابتدا خرابی دیده نشود و ظاهر خانه سالم به نظر بیاید.

سعی کنید در طول روز به منزل برگردید تا استفاده از وسایل روشنایی لازم نباشد. چنانچه مجبور هستید شبانه به خانه برگردید خیلی محتاط باشید. برای پیشگیری از انفجار احتمالی از فانوس، مشعل و کبریت برای روشن‌کردن ساختمان استفاده نکنید، چراغ‌ قوه را نیز قبل از ورود به ساختمان روشن کنید.

از غذاهای کنسرو شده استفاده کنید.

لوازم‌برقی را قبل از استفاده کنترل و خشک کنید.

آب‌های جمع شده در گودال‌ها شرایط مناسبی را برای رشد حشرات به خصوص پشه‌ها ایجاد خواهند کرد، بنابراین از توری در محل اقامت خود استفاده کرده و لباس آستین بلند و چکمه‌های ساق‌بلند بپوشید.

چون سیل باعث خارج‌شدن مارها از لانه‌های خود می‌شود بعد از سیل مراقب مار گزیدگی باشید.

پس از سیل احتمال شیوع بیماری‌های عفونی مانند عفونت‌های دستگاه گوارش از جمله هپاتیت، وبا، حصبه و ... وجود دارد، که باید مراقبت‌های لازم بهداشت فردی و عمومی به عمل‌ آید.

اگر مخزن توالت، کاسه‌توالت، تصفیه‌خانه و تاسیساتی مانند آن آسیب دیده است در صورت امکان آن را تعمیر کنید. سیستم‌های زهکشی در صورت آسیب‌دیدن، سلامتی و بهداشت افراد را به مخاطره می‌اندازد.

هر چیز خیس و مرطوب را تمیز و ضدعفونی کنید، زیرا گل و لای باقی مانده از سیلاب حاوی موادشیمیایی و فاضلاب است.