انگلی که ۱۰۰۰۰ سال رابطه جنسی نداشته!

وبسایت فرادید: پژوهشی جدید نشان می‌دهد که انگل میکروسکوپیِ عامل بیماری خواب آفریقایی ۱۰ هزار سال است که هیچ رابطه جنسی نداشته است.

به گزارش ایندیپندنت، در بررسی ژنوم انگل بیماری خواب، فقدان لیبیدو [زیست مایه و به معنای شور جنسی] در این نوع انگل یافت شد. این مسئله نشان می‌دهد که تمام انگل‌های بیماری خواب که در طول هزاران سال گذشته انسان‌ها را آلوده کرده‌اند، از طریق شبیه‌سازی غیرجنسی از یک نمونه انگل تکثیر شده‌اند.

بیماری خواب بر اثر گزش مگس آلوده عارض می‌شود. آن ناحیه سپس قرمز، دردناک و متورم می‌شود و پارازیت‌ها داخل خون می‌شوند. تب، سردرد، تعریق و تورم در مراحل ابتدایی ظاهر می‌شوند. سرانجام پس از یک دوره طولانی، انگل‌ها به سیستم اعصاب مرکزی مغز هجوم کرده و موجب تغییرات وسیع رفتاری، اضطرابی و حرکات هیجانی می‌شود. در نوعی از این بیماری، التهاب عضلات قلب گاها نارسائی کامل قلبی در عرض شش ماه را سبب می‌شود. نوع دیگری از این انگل نیز دوره طولانی‌تر دو ساله دارد که نشانه‌های آن خواب آلودگی در طول روز و کمای کامل است.

محققین بر این باورند که عدم توانایی تولید مثل جنسی این انگل در نهایت به مرگ تکاملی‌اش منتهی خواهد شد. البته این اتفاق خود چند هزار سال زمان می‌برد.


این انگل در مناطق جنوب صحرای بزرگ آفریقا سالانه منجر به کشته شدن بیش از 6000 نفر می‌شود. بیماری خواب توسط نیش مگس تسه‌تسه منتقل می‌شود. دانشمندان می‌گویند که این مگس در ابتدا بین حیوانات وحشی زندگی می‌کرده، اما از حدود 10 هزار سال پیش و با شروع دامداری به انسان‌ها نیز منتقل شده است.

پژوهشگران آسیب‌شناسی مولکولیِ مرکز «ولکام تراستِ» دانشگاه گلاسکو می‌گویند که تغییرات یافت شده در ژنوم این انگل‌ها حاکی از شبیه‌سازی غیرجنسی آن‌ها است.

بنا به نظریه فرگشت، ارگانیسم‌هایی که رابطه جنسی ندارند در درازمدت با انقراض مواجه خواهند شد. همچنین، بازترکیب جنسی که از خود ویژگی‌های ژنتیکی بر روی ساختار DNA به جای می‌گذارد، نیز به تدریج کمرنگ خواهد شد.


آنت مک لود، یکی از پژوهشگران اصلی این مقاله می‌گوید: «از آنجایی که هیچ رابطه جنسی در این انگل وجود نداشته، کروموزوم‌های تک سلولی با تکرار پیوسته شبیه‌سازی تاکنون باقی مانده است.»

به عبارت بهتر، انگل تریپانوزومیاز یا همان انگل بیماری خواب آفریقایی با بازنویسی جهش‌ها از طریق «کپی کردن و چسباندنِ» ساختار DNA یک کروموزوم خود به دیگری، فقدان رابطه جنسی را جبران کرده است.

خانم مک لود همچنین گفت: « از لحاظ‌ علمى، این گونه از انگل‌ها نمی‌توانند بدون داشتن رابطه جنسی تا ابد زنده بمانند و در درازمدت باید منتظر انقراض باشند.»