آلبوم رنگی از دمشق ۹۰سال قبل

وبسایت فرادید: در جریان ۵ سال جنگ داخلی نام دمشق پایتخت سوریه بیش از هر زمان دیگری در رسانه‌های بین المللی شنیده شده است؛ شهری که حملات داعش و معارضین بسیاری از نقاط آن را ویران کرده و تنها خاطره‌ای از آن "پایتخت فرهنگی جهان عرب" بر جای گذاشته است.

دمشق پایتخت سوریه یکی از کهن‌ترین شهرهای جهان به شمار می‌رود که از ۸ تا ۱۰ هزار سال قبل سابقه شهرنشینی در آن وجود داشته است. بسیاری مورخان این شهر را اولین پایتخت جهان دانسته‌اند و برخی دیگر لقب دروازه تاریخ به آن داده‌اند. این شهر در دوره‌های مختلفی پایتخت و مرکز حکومت سلسله‌ها و امپراطوری‌های مختلف بود و پس از آنکه در زمان خلافت امویان به سال ۶۳۶ میلادی پایتخت جهان اسلام شد به مهم‌ترین شهر مسلمانان مبدل شد.

اگرچه خلافت امویان بر اعتبار و شکوفایی دمشق افزود اما این شهر خیلی پیشتر از آن یکی از کانون‌های فرهنگی و سیاسی خاورمیانه به شمار می‌رفت. در تاریخ آمده است که هزار و صد سال قبل از میلاد مسیح این شهر پایتخت آرامیان بوده و ثروت و اعتبار آن تا قرن هفتم قبل از میلاد تداوم داشته است. پایتخت سوریه امروز گرچه با سقوط آخرین شاه آرامی جایگاه خود را از دست داد اما همچنان یکی از شهرهای مهم جهان بود تا اینکه در عصر خلافت امویان بار دیگر به دوران اوج خودبازگشت. این شهر از آن پس یکی از مهمترین شهرهای تمدن اسلامی بود و در سال ۲۰۰۸ میلادی به عنوان پایتخت فرهنگی جهان عرب انتخاب شد.

امروز اما پس از ۵ سال جنگ داخلی در سوریه بسیاری از نقاط دمشق ویران شده، مردم با هراس موشک و خمپاره زندگی می‌کنند و تنها خاطره‌ای از قدیمی‌ترین پایتخت جهان از آن برجای مانده است؛ این در حالی است که این شهر پیش از شروع جنگ مقصد سفر بسیاری از جهانگردان و شرق شناسان در سفر به خاورمیانه بوده است؛ "ژول کارتلمون" یکی از همین گردشگرانی است که ۹۰ سال قبل یعنی در سال ۱۹۲۵ از دمشق دیدن کرده و آلبومی منحصر به فرد از این شهر عکاسی کرده است.

این عکاس فرانسوی اهل پاریس که بیشتر به خاطر عکس های رنگی اش از جبهه جنگ جهانی اول در جهان شناخته شده است پس از آنکه در سال ۱۸۹۴ به دین اسلام گروید عازم ملکه شد و از آن پس برای عکاسی از ممالک شرق به خاورمیانه و بعدها شرق دور رفت.

پروژه شخصی کارتلمون یعنی شناخت و ثبت زندگی مردمان شرق باعث شد او در طول ۱۵ سال به کشورهایی چون ترکیه، مصر، تونس، هند، مراکش و چین سفر کند و عکس های منحصر به فردی از زندگی شرقی بردارد. وجه منحصر به فرد عکس های این عکاس فرانسوی از آن جهت است که او با یک دستگاه دوربین "اتوکروم" سفرهای خود را انجام داده است. دوربین اتوکروم که در سال ۱۹۰۷ میلادی برای اولین بار توسط برادران لومیر در فرانسه ساخته شده بود در واقع اولین نسل دوربین عکاسی بود که می شد با آن عکس رنگی گرفت و کارتلمون یکی از عکاسانی بود که کار با دوربین اتوکروم را به عکاسی سیاه و سفید ترجیح داد. او از اولین کسانی بود که در تاریخ عکاسی فرانسه عکاسی رنگی را آغاز کرده و از این جهت مجموعه ای که او در سفرهایش عکاسی کرده است قابل توجه است. مجموعه زیر عکس های دیده نشده ای است از سفر این عکاس به دمشق که هم از جهت تاریخی و هم از جهت هنری حائز اهمیت است.