۵ جانور عجیب که به پیشرفت علم و تکنولوژی کمک کردند

وبسایت دیجی کالا مگ - زهرا غلامی: «بیومیمتیک» (Biomimetics) علم الهام گرفتن و تقلید از مدل‌ها، سیستم‌ها و عناصر طبیعت به منظور به کارگیری آنها در تکنولوژی و حل مشکلات پیچیده‌ی انسانی است. در این مقاله‌ای که پیش رویتان است ۵ جانور عجیب و غریب و به شدت تکامل‌یافته معرفی شده که ویژگی‌های بارز آنها در زمینه‌های مختلفی الهام‌بخش بوده‌اند و به پیشرفت در آنها کمک کرده‌اند.

نام: میگو آخوندکی

طول: تا ۴۰ سانتی‌متر

عادت‌های رفتاری: شکار کرم‌، خرچنگ، ماهی، میگو و یکدیگر

نکته‌ی اعجاب‌انگیز: میگو آخوندکی هر چیزی را در آکواریم شما می‌خورد. میگوهای بزرگتر حتی ممکن است شیشه آکواریم را بشکنند.

الهام‌بخشی: میگوهای آخوندکی شاید شکارچیان ماهری باشند، اما آنها به دانشمندان در زمینه‌های مختلفی الهام داده‌اند. چشمان تکامل یافته‌ی آنها ۱۶ گیرنده رنگ دارد (چشم ما ۳ گیرنده رنگ دارد) و میگوی آخوندکی آنها را می‌چرخاند تا نور قطبیده را ببیند. این ترفندی است که می‌تواند برای ربات‌های زیرآبی، بهبود عینک‌های آفتابی یا شاید حتی تشخیص سرطان مفید باشد. از طرف دیگر، انگشت ضدگلوله‌ی آنها کمک می‌کند تا هرچیزی را از زره گرفته تا بدنه‌ی هواپیماها مستحکم کرد. این اسلحه‌ی سرسخت می‌تواند در مقابل ضربات سنگین و قوی دوام بیاورد و هیچ آسیبی نمی‌بیند چون روی سطحش ضربه‌گیرهای بسیار کوچکی دارد.

نام: پولک‌پوست

طول: تا یک متر

عادت‌های رفتاری: به تنهایی هنگام شب پرسه می‌زند و به دنبال مورچه می‌گردد.

نکته اعجاب‌انگیز: پولک‌پوست تنها جانور شناخته شده‌ای است که فلس‌های کراتینی دارد؛ همان ماده‌ای که ناخن‌های ما از آن تشکیل شده.

الهام‌بخشی: فلس‌های این جانور مثل کاشی‌های روی یک سقف هم‌پوشانی دارند، در عین حال می‌تواند با انعطاف‌پذیری کامل به شکل توپ در بیاید و بچرخد. این رفتار می‌تواند به ساخت سطوح ایمن از بسته‌بندی گرفته تا سقف‌ها کمک کند. این جانور قبلا ایده ساخت محصولاتی مثل «کوله پشتی پولک‌پوست» را داده است. این کوله‌پشتی سطوح هم‌پوشانی‌دار مشابهی دارد و به جای زیپ با آهنربا بسته می‌شود.

نام: گیره‌ماهی

طول: اکثر گونه‌ها زیر ۷ سانتی‌متر هستند

عادت رفتاری: به شدت به سنگ‌ها، برگ‌ها، جلبک‌ها و حتی دیگر ماهیان می‌چسبد.

نکته‌ی اعجاب‌انگیز: گیره‌ماهی آمریکای شمالی آنقدر محکم می‌چسبد که می‌تواند ۱۵۰ برابر وزنش را بلند کند.

الهام‌بخشی: باله‌های به شدت تکامل‌یافته‌ی گیره‌ماهی خاصیت چسبندگی را به این جانور می‌دهد طوری که حتی می‌تواند به سطوح لغزنده و ناهموار هم بچسبد. این به خاطر لایه‌هایی از ساختارهای مومانند بسیار ریز است که می‌توانند به کنج‌های غیرقابل‌دسترسی هم نفوذ کنند. گیره‌ماهی می‌تواند هر وقت که بخواهد از این قابلیتش استفاده کند، یعنی روی آن اختیار دارد. دانشمندان امیدوارند که با درک بهتر گیره‌ماهی بتوانند به پیشرفت‌هایی در جراحی‌های لاپاروسکوپی منجر شود. همچنین با الهام‌گیری از این جانور می‌توانیم جاصابونی‌هایی بسازیم که محکم به دیوار کاشی شده می‌چسبند. حتی می‌توان ردیاب نهنگ‌ها را محکم‌تر کرد.

نام: سوسک بمباردیه

طول: کمتر از ۲ سانتی‌متر

عادت‌های رفتاری: از انتهای بدنش نوعی اسپری سمی می‌فشاند تا حشره‌های مهاجم را دفع کند یا حتی بکشد.

نکته اعجاب‌انگیز: حتی لارو این حشره هم می‌تواند گوشت‌خوار باشد.

الهام‌بخشی: این اسپری نتیجه واکنش شیمیایی بین دو ترکیب هیدروکینون و هیدروژن پراکسید است. این دو ماده‌ی شیمیایی به طور جدا از هم در شکم این سوسک ذخیره شده‌اند. با اینکه ترکیب این دو دما را تقریبا به نقطه جوش می‌رساند، اما ظاهرا این هیچ تاثیری بر سوسک بمباردیه ندارد. دانشمندان از تصویربرداری پرتو ایکس استفاده کردند تا این نکته را درباره این سوسک بفهمند. این رفتار سوسک بمباردیه می‌تواند اطلاعات بیشتری در زمینه سیستم‌های پیشران دهد.

نام: خفاش نعل‌بینی

طول: تا ۱۴ سانتی‌متر

عادت‌های رفتاری: گرفتن حشرات هنگام پرواز با پیدا کردن منشا پژواک و پرواز به شدت فرز

نکته‌ی اعجاب‌انگیز: گروهی معتقدند خفاش‌های نعل‌بینی چینی منشا شیوع بیماری سارس بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۴ بودند.

الهام‌بخشی: خفاش‌های نعل‌بینی به دلیل دماغ به شدت تکامل‌یافته‌شان استاد پیدا کردن منشا صدا در دنیای خفاشان هستند. برگ‌های بینی آنها این امکان را می‌دهد تا در فرکانس‌هایی که ساطع می‌کنند تغییرات کوچکی ایجاد کنند. این خفاش‌ها با این کار می‌توانند با تخصص و مهارت بالایی مکان‌یابی کنند که شامل تشخیص حرکات بال شب پره هم می‌شود. گوش‌های آنها هم به همین شکل قابل تطبیق هستند. تحقیقات در زمینه خفاش‌های نعل‌بینی می‌تواند به پیشرفت‌هایی در ردیاب‌های آوایی منجر شود.