اولین هنر سنگی آفریقا با قدمت ۵۰۰۰ ساله

وبسایت تکرا - فرید کریمی: یافته های جدید نشان می دهند قدیمی ترین نقاشی های هنر سنگی آفریقا، در جنوب آفریقا و در حدود پنج هزار سال قبل به وجود آمده اند. به این ترتیب، قدمت هنر سنگی در آفریقا، بسیار قدیمی‌تر از چیزی که پیش از این تصور می‌کردیم.

بوشمن‌ها یا سان ‌ها قبایل شکارچی-گردآورنده صحرانشینی هستند که در جنوب قاره آفریقا، در آفریقای جنوبی و تعداد کمتری در آنگولا، زیمبابوه و زامبیا زندگی می‌کنند.

محققان قادر به کشف آثار باستانی از هنر سنگی شامل نقوشی از ماهی ها و چهره انسان بر روی پناهگاه طبیعی شده اند. اکنون این آثار باستانی پس از احداث سد در بوتسوانا، به زیر آب رفته اند.

باستان شناسان با استفاده از تکنیک های جدید، پیش از قدمت گذاری سنگ ها، رنگ های آن را تفکیک کرده اند؛ آنها همچنین از این تکنیک های جدید برای شناسایی مواد رنگی ۱۳ قطعه سنگی دیگر از سایت های باستان شناسی مشابهی در جنوب آفریقا از جمله در لسوتو و آفریقای جنوبی بهره برده اند.

آدولفین بونیئو، باستان شناسی از آزمایشگاه لوکس در دانشگاه کبک، مونترال و محقق ارشد این تیم تحقیقاتی می گوید: "این تکنیک جدید توانست اولین تاریخ قابل قبول از قدمت هنر سنگی پناهگاه در جنوب آفریقا را در ختیار ما قرار دهد."

به گفته بونیئو، سان ها یا بوشمن ها مردمان بومی جنوب آفریقا هستند که از بهترین سنت هنر سنگی شناخته شده در جهان برخوردارند. با این حال، ترکیب رنگ ها و قدمت این نقاشی ها، پیش از این کمتر شناخته شده بودند.

بونیئو معتقد است که بسیاری از این نقاشی های سنگی به خوبی حفظ نشده اند؛ به این جهت، قدمت گذاری آنها دشوار است. بونیئو برای تفکیک رنگ های نقاشی ها، از روش جدیدی که خود توسعه داده، بهره برده است.

او و تیمش پس از شناسایی ترکیب رنگ های نقاشی های سنگی دریافتند که مردمان بوشمن، از سه ماده رنگی، زغال چوب، دوده و کربن سیاه (مخلوطی از چربی سوخته) برای نقاشی این آثار هنر سنگی بهره برده اند.

بونیئو می گوید، آزمایش ها نشان داده که برخی از این پناهگاه های سنگی برای قرن ها و حتی هزاران سال مورد استفاده قرار گرفته اند.

او می گوید: "برای اولین بار، امکانی به وجود آمد که چگونگی ایجاد این پناهگاه ها را درک کنیم. این نشان داد، هنرمندان باستانی از کجا و چطور، نقاشی در پناهگاه را آغاز کرده اندکرده اند و این پناهگاه برای چه مدتی مورد استفاده قرار گرفته است. این کشف همچنین امکانی به وجود آورد که دلایل اینکه چرا برخی از این پناهگاه ها به مدتی طولانی و چرا برخی از پناهگاه ها تنها در دوره ای خاص مورد استفاده قرار گرفته اند، به بحث گذاشته شود."

بونیئو قصد دارد از این تکنیک جدید در آینده در سایت های باستان شناسی دیگر هم بهره ببرد و دیگر باستان شناسان را هم تشویق به استفاده از این روش کند.

امانوئل اونوره، محققی از موسسه تحقیقات باستان شناسی مک دونالد در دانشگاه کمبریج انگلستان می‌گوید: "روش و یافته‌های جدید، گام بلند رو به جلویی محسوب می‌شوند."

قدیمی ترین آثار کشف شده مربوط به هنر سنگی متعلق به آفریقا نیستند؛ بلکه به یک سایت باستانی در سولاوسی اندونزی که بیش از ۳۰ هزار سال قدمت دارد و همچنین غار معروف شوه، فرانسه تعلق دارند که برخی از خیره کننده ترین آثار هنر سنگی را در خود جای داده است. در واقع این احتمال وجود دارد که هنر سنگی از آفریقا به آسیا و اروپا برده شده باشد.