امروز در تاریخ؛ بیست و پنجم خرداد

روزنامه اطلاعات: شاه اسماعيل صفوي كه در مارس ۱۵۰۲ ميلادي شيعه اثني عشري را مذهب رسمي ايرانيان اعلام كرد سه ماه بعد ، ۱۵ ژوئن همين سال، دستوري براي احياي صنعت فرش ايران به همان گونه كه در عهد ساسانيان بود صادر كرد كه در آن تأكيد بر بازگشت به اصالت قديم فرش ايران و استفاده از نقش و تصوير گياهان و حيوانات شده بود. در دوران سلطه ايلخانيان و پس از ورود ايلات ترك ماوراء النهر به ايران، بافت فرش در ايران تغيير يافته و فرش هاي كوچك با اشكال هندسي ويژه مفروش كردن چادر و خيمه باب شده بود.

قاليچه پارسي ۴ ميليون دلاري

فروش يك قاليچه پارسي ۳۹۰ ساله در حرّاج سوم ژوئن ۲۰۰۸ اشياء تاريخي و هنري در نيويورك به مبلغ چهار ميليون و ۴۵۰ هزار دلار توجه مخاطبان رسانه ها را براي مدتي از گزارش هاي سياسي برگرفت و به هنر ايراني معطوف ساخت.

قاليچه پارسي كه بفروش رفت بافت اصفهان (پايتخت وقت) در دوران پادشاهي شاه عباس يكم بود كه در بافت آن نخ ابريشم و هفده رنگ مختلف بكار رفته است.

لغو امتياز نفتي دو کمپاني آمريكايي در ايران

۲۵ خرداد سال ۱۳۱۷ و پنج سال پس از تصويب تمديد قرارداد امتياز نفت انگلستان به مدت ۶۰ سال در مجلس!، دولت وقت امتياز نفت شمال را كه قبلا به دو شركت آمريكايي داده شده بود لغو و كان لم يكن اعلام کرد.

دوران کوتاه نافرماني هاي مسلحانه در ايران

برکناري سيّد ضياء طباطبايي يزدي از نخست وزيري و دادن مقام او به قوام السلطنه و عيان شدن مداخلات خارجي در ايران (برغم کنار رفتن دولت مسکو از استعمارگري) سبب وقوع چند نافرماني مسلحانه در ايران وقت شده بود. درحالي که سرهنگ محمدتقي خان پسيان در خراسان و ميرزا کوچگ خان در گيلان با ضعف هاي حاکميّت در تهران به مخالفت برخاسته بودند، ۲۵ خرداد ۱۳۰۰ ساعد تنکابني ـ افسر ارتش و پسر سپهسالار ـ تنکابن را تصرف و اعلام کرده بود که به تهران نيرو خواهد فرستاد تا وطن را نجات دهد. پنج روز بعد احسان الله مازندراني با همين هدف چالوس و کلاردشت را تصرف کرد و در نقطه اي ديگر از مازندران، امير مويّد سوادکوهي دست به نافرماني مسلحانه زد.

دولت تهران براي حل مساله از امير مويّد آغاز کرد و سرتيپ امير احمدي (بعدا سپهبد) را با يک واحد قزاق به مازندران فرستاد و وي با خشونت تمام امير مويد را شکست داد و اردوگاه اورا به آتش کشيد.

آموزش اجباري بزرگسالان در ايران

وزارت فرهنگ ايران (آموزش و پروش، فرهنگ و علوم، ارشاد و هنر) ۲۵ خرداد ۱۳۱۵ در سراسر کشور اقدام به ايجاد کلاس درس براي آموزش بزرگسالان کرد و شرکت در اين کلاس ها را براي اتباع ۱۸ تا ۴۰ ساله که خارج از مدارس بودند اجباري اعلام کرد. اين کلاس ها به مدارس اکابر (بزرگسالان) شهرت يافته بود. کار مدارس بزرگسالان که در آنها روزنامه رايگان هم توزيع مي شد با يک وقفه کوتاه در اوايل اشغال نظامي ايران و بويژه به سبب شيوع بيماري تيفوس از سر گرفته شد و مطلقا رايگان بود.

فرمان آزادي ها و پيدايش حكومت پارلماني

امروز سالروز امضاي فرمان مگنا كارتا Magna Carta Libertatum(فرمان بزرگ آزادي ها) است و كينگ جان Johnپادشاه وقت انگلستان زير فشار بزرگان كشور و ژنرال هاي ارتش آن را در ۱۵ ژوئن سال ۱۲۱۵ ميلادي امضاء و مهر كرد كه آغاز پيدايش حكومت پارلماني در جهان بشمار آورده شده است. حكومتي را پارلماني گويند كه انتخاب رئيس قوه مجريه توسط پارلمان به عمل آيد نه مستقيماً از سوي مردم و معمولا در اين نوع دمكراسي، قواي اجرايي و مقننه كشور در دست حزب اكثريت يا ائتلافي از احزاب همگون است.

انقلاب كشاورزان انگلستان

۱۵ ژوئن سال ۱۳۸۱ با قتل «وات تايلر» رهبر انقلاب كشاورزان انگلستان و نشان دادن جسد او به پيروانش اين مهمترين انقلاب اروپا در قرون وسطا پايان يافت. وات تايلر ۱۴ ژوئن براي مذاكره با ريچارد دوم پادشاه وقت به كاخ سلطنتي دعوت شده بود. اين انقلاب دو رهبر ديگر به نام هاي «جان بال» و «جك استراو» داشت.

انقلاب از منطقه «اسكس» انگلستان آغاز شده بود. كشاورزان اين منطقه كه از تعدي ماموران جمع آوري ماليات، ماليات اضافي به نام «هزينه جنگ با فرانسه»، بهره مالكانه و ظلم لردها به تنگ آمده بودند؛ وقتي كه تهديد شدند اگر فورا و بدون چون و چرا ماليات مقرر را نپردازند از اراضي شان اخراج مي شوند، به رهبري «وات تايلر» كه مردي سخنور بود دست به عصيان زدند.

پاپ «مارتين لوتر» را مرتد خواند

۱۵ ژوئن سال ۱۵۲۰ روزي است كه پاپ وقت «لئون دهم» مارتين لوتر كشيش آلماني را كه تز تازه اي مطرح ساخته بود مرتد خواند، از كليساي كاتوليك بيرون راند و تهديد به تكفير كرد. با وجود اين، لوتر و روش او «مذهب تازه ــ پروتستان (معترض)» ــ باقي ماند و در سراسر جهان ششصد ميليون پيرو دارد.

لوتر بسياري از تشريفات و مقررات كليساها از جمله منع ازدواج كشيش ها، پاكسازي گناهان افراد با دريافت هديه (پول) و ۹۳ مورد ديگر را زائد و غير لازم اعلام كرد و گفته بود که انجيل به چنين مواردي اشاره ندارد.

ديگر رويدادهاي ۱۵ ژوئن

۷۶۳: يك خورشيد گرفتگي روي داد كه آشوري ها شرح آن را بر سفال نوشته اند و اين سفالنبشته تا به امروز باقي مانده است.

۱۳۸۹: تركان عثماني در جنگ كوزوو بر صربها پيروز شدند و سابقه مسلمان شدن بيشتر مردم كوزوو از همان زمان است.

۱۷۵۲: بنجامين فرانكلين با فرستاد يك بادبادك به آسمان فيلادلفيا در هواي توفاني و توام با رعد و برق، و مشاهده سوختن بادبادك ـ رابطه الكتريسيته ساكن و صاعقه را اثبات كرد.