سفر به سرزمین سبیلو ها

همشهری سرنخ: هندی ها از دوران باستان تاکنون به سبیل بلند علاقه زیادی داشته اند و اکر به جماعت سن و سال دار و سنتی هندی نگاه کنید، هنوز هم سبیل هایشان را با افتخار حفظ کرده اند و حتی به تراشیدن آن هم فکر نمی کنند چرا که بر این باورند که ریش و سبیل بلند نشانه نیرومندی و مردانگی است.

حتی قدیمی ترها هم برای تشویق جوانان به حفظ این سنت دیرینه، هر ساله مسابقات بلندترین ریش و سبیل را هم برگزار می کنند و جوایز گرانقیمتی هم برای برنده در نظر می گیرند.

بلندترین سبیل جهان

«رام سینگ چوهان» اهل راجستان است. او با ریش های بلندش رکورد بلندترین ریش را در کتاب گینس به نام خود به ثبت رسانده است. رام از سال ۱۹۷۰ تاکنونسبیل هایش را کوتاه نکردهو اکنونصاحب سبیلی ۵.۴ متری است. سال ۲۰۱۰ بود که به ایتالیا رفت تا سبیل هایش را متر کنند که رکورددار سبیلوها شد و هنوز کسی نتوانسته رکوردش را بشکند. او راز داشتن سبیل بلند را کوتاه نکردن آن از جوانی می داند چرا که به عقیده او با پا به سن گذاشتن، رشد سبیل ها هم کاهش می یابد. با اینحال این مردن ۵۸ ساله هنوز هم هر ساله چند سانتی به رشد سبیل هایش اضافه می کند.

رام سینک به لطف این سبیل های بلند نه تنها در هند، بلکه در کل جهان به شهرت رسیده و همچنین در برخی از فیلم های معروف هالیوود برای همکاری سر صحنه حاضر شده و به سفرهای زیادی هم رفته تا سبیل هایش را به نمایش بگذارد. به گفته او نگهداری از این سبیل های طویل کار آسانی نیست. او همیشه مراقب تار تار آنهاست و هر ۱۰ روز یک بار سبیل هایش را می شوید که هر بار شست و شو ساعت ها طول می کشد. رام، زمانی که سبیل هایش کوتاهتر بود آنها را دور گوش هایش می پیچید اما حالا آنقدر بلند شده اند که این کار میسر نیست و او اجبارا این ۴ متر سبیل را دور گردنش می پیچد تا بتواند راه برود.

بیش از ۴۰ سال است که رام سینگ با دقت و ظرافت خاصی از سبیل هایش مراتقبت کرده و روزانه بین ۲ تا ۲ ساعت و نیم وقت صرف شانه کردن و مرتب کردنشان می کند. البته این سبیل ها را با روغن نارگیل هم مرتبا چرب می کند تا شاداب و سرحال باقی بمانند!

اما تمام این سختی ها دستاوردی برایش به ارمغان آورده که به نظر او ارزشش را داشته. او نام خود را در کتاب رکوردهای گینس به ثبت رسانده و همچنین به عنوان نماد روستای محل سکونتش در هند شناخته می شود.

این روزها این سنت دیرینه رو به انقراض استو همین مسئله باعث شده تا دو نویسنده انگلیسی طی چندین ماه به همه جای هندوستان سفر کنند تا عجیب ترین سبیل ها را قبل از اینکه برای همیشه نا پدید شوند، پیدا کرده و کتابی درباره آنها بنویسند. ریچارد مک کالوم ۳۰ ساله مدت ۴ سال در دهلی زندگی می کردو در این مدت مردان زیادی را دیده بود که ریش و سبیل های عجیب و غریبی داشتند.

او با دیدن این سبیل ها کمی کنجکاو شده و در مورد این قضیه پرس و جو کرد و متوجه شد این یک سنت دیرینه استو هندی ها بر این باورند که هر چه ریش و سبیل بلندتر و عجیب تر باشد بیشتر از دیگران مورد توجه قرار می گیرند اما از آنجا که این سنت رو به نابود شدن بود، تصمیم گرفت با کمک دوست عکاس خود کتابی در این باره بنویسد. این فکر در ابتدا یک شوخی بود اما کم کم به یک کار دوست داشتنی و هیجان انگیز تبدیل شد.

ریچارد و دوستش «کریس اشتاورز» دو سال تمام به نقاط مختلف هند سفر کرده و به دنبال سبیلوها گشتندتا بتوانند از آنهاب رای کتاب خود عکس بگیرند.

در طی سفر برای همدردی با هندی ها، ریچارد و کریس هم ماشین های ریش تراش خود را کنار گذاشته و خودشان هم به یکی از این سبیلوها تبدیل شدند اما این سفر برایشان تنها جنبه تفریح و سرگرمی نداشت، طی این سفر و ملاقات با جماعت سبیلوهای هندی، آنها حقایق زیادی را در مورد مردان هندی کشف کردندو نتایج تلاش هایشان کتابی شد که هویت هند را به روایت ریش و سبیل بازگو می کند.

ورق زدن این کتاب که «راهنمای ریش های عجیب و سبیل های مجلل هندوستان» نام دارد شاید سرگرم کننده باشد اما اگر جنبه تفریحی آن را کنار بگذارید و کمی عمیق تر لابلای خطوط کتاب بگردید، جایگاه سبیل در هندوستان و مواجهه سنت و مدرنیته را در پس این سبیل های پرپشت و بلند مشاهده خواهید کرد.

ریش و سبیل ها در این کتاب عجیب و مصور دسته بندی شده اند و جالب اینکه هر طبقه بندی به یک گروه خاص از هندوها تعلق دارد و هر طبقه ودسته ای دلیلی موجه برای بلند کردن ریش و سبیل ها و آرایش خاص آنها دارند، مثلا ریش و سبیل برای «سیک»ها جنبه سنتی دارد و آنها اجازه ندارند موهای سر و صورتشان را بزنند در حالی که دسته ای دیگر، آن را تنها دلیل بر نیرومندی می دانند. داشتن سبیل برای دربانان هتل های پنج ستاره در هندوستان یک الزام به حساب می آید و هیچ دربان هتلی را بدون سبیل در هند نمی یابید. اگر دربانان سبیل خود را بتراشند مطمئنا کارشان را از دست خواهند داد!

بخش دیگری از کتاب، بلندترین ریش و سبیل های هندی را به نمایش می گذارد. به عقیده ریچارد و کریس، این کتاب داستان هند قدیم و جدید را بازگو می کند. اینکه چگونه سنت سبیلوها در حال زوال است و هندوستان روز به روز غرب زده تر می شود و چگونه رشد نسل جدید، ریش و سبیل های بلند هندی را تهدید می کند، این مقابله سنت و مدرنیته در جای جای هند هم وجود داردو کسی نمی داند تا کی پایدار می ماند.