لانه‌سازی زنبوری عجیب در میان آتشفشان فعال!

وبسایت میهن پست - چنگیز قیاسی: لانه سازی زنبوری عجیب در میان مواد مذاب آتشفشانی این روزها در حالی مورد توجه زیست شناسان قرار گرفته است که در خارج از پایتخت نیکاراگوئه شهر ماناگوآ آتشفشان ماسایا قرار گرفته که با خروج دود از دهانه آن ماگماهای مذاب نیز به بیرون جریان می‌یابند و در نزدیکی سطح آن حباب می‌زنند. ابرهایی از فیوم‌های خطرناک و مواد مذاب آتشفشانی نیز از آن خارج می‌شود و هرگونه نشانه‌ای از حیات را از بین می‌برد.

لانه سازی زنبوری عجیب در میان مواد مذاب آتشفشانی هنگامی مورد توجه قرار گرفت که گروهی از محققان در حالی که از آتشفشان ماسایا بازدید می کردند با پدیده ای نادر روبه‌رو شدند. که زنبوری با نام علمی Anthophora squammulosa با سرعت از میان توده خاکسترهای آتشفشانی حرکت می‌کند و در جست‌وجوی شهد بالا و پایین می رود و جالب این که و در بین بقایا و توده‌های آتشفشانی حرکت می کند.

با این حال این یافته که یک زنبور بتواند در میان شرایط سخت آتشفشان زندگی کند برای دانشمندان بسیار جالب و خارق‌العاده است و باید گفت که دیگر می توان به این موضوع اعتقاد داشت که یک حشره مانند زنبور Anthophora squammulosa می تواند اولین گونه‌ای از زنبورها باشد که قادر است بدون هیچ خطری در بین خاکسترهای آتشفشانی به حیات خود ادامه دهد.

در این میان محققان دانشگاه نورث همپتون بریتانیا که از سال ۲۰۰۸ تاکنون مشغول بررسی برخی گرده افشان‌ها در این ناحیه هستند متوجه حضور گونه‌ای زنبور در دهانه آتشفشان ماسایا شدند که این زنبور منحصرا در یک بخش کوچک از ماسایا زندگی می‌کند.

جالب است بدانید که در این نقطه خاص دما بسیار بالا می‌رود و باران‌های اسیدی حاوی اکسید گوگرد هر از چند گاهی در منطقه می‌بارد. اما هیچ چیز قابل رشدی در آنجا دیده نمی‌شود. پس چرا زنبورها آنجا هستند؟

محققان در طول سه سال، پنج بار از منطقه دیدن کردند و تخمین می‌زنند که ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ زنبور در این منطقه زندگی می‌کنند. A. squammulosa همچون ۹۰ تا ۹۵ درصد از زنبورها یک گونه منزوی است. ماده‌های تنها لانه‌های سلول مانند به عمق ۳۰ سانتیمتر در نزدیکی آتشفشان حفر می‌کنند و در آن تخم می‌گذارند. آن‌ها سپس به جمع‌آوری دانه گرده و شهد گل‌ها می‌پردازند و آن‌ها را در لانه ذخیره می‌کنند تا لاروها بعد از خروج از تخم از آن تغذیه کنند.

تحقیقات قبلی نشان می‌داد که زنبورهای Anthophora در انتخاب گل‌ها به منظور تغذیه چندان انتخابی و سخت‌گیرانه عمل نمی‌کنند. اما وقتی محققان نمونه گرده‌ها را از ۱۰ زنبور ماده در ماسایا جمع‌آوری کردند به کشف عجیب دیگری دست یافتند. آن‌ها متوجه شدند که ۹۹ درصد از گرده‌ها متعلق به یک گیاه خاص است: Melanthera nivea. یک گونه گل وحشی که می‌تواند در باران‌های اسیدی به حیات خود ادامه دهد. مشخصا زنبورها با این گیاهان رابطه همزیستی محکمی دارند.

محققان می‌گویند زنبورها احتمالا به این دلیل به سمت نواحی آتشفشانی پیش رفته‌اند که صیادان کمتری در این نواحی زندگی می‌کنند و پارازیت‌هایی که حیات زنبورها را تهدید می‌کنند نیز بسیار اندک هستند. این امر همچنین می‌تواند به این دلیل باشد که تقریبا هیچ گیاهی در این نواحی رشد نمی‌کند در نتیجه لانه‌هایی که زنبورها در عمق زمین حفر می‌کنند توسط ریشه گیاهان از بین نمی‌رود.