انگامبا، بهشت شامپانزه‌ها در اوگاندا

وبسایت روزیاتو - حسین علی پناهی: جدا از سرزمین اصلی، جزیره ی «انگامبا» فاصله ی زیادی از دیگر نقاط اوگاندا دارد. شامپانزه ها همیشه مورد سوء استفاده انسان ها قرار گرفته اند؛ چه از طریق از بین بردن جنگل ها و چه با فروش غیرقانونی خودِ شامپانزه ها. اما جنگل های بارانی این جزیره ی نیمه استوایی به مکانی برای خوشگذرانی این نخستی دوست داشتنی تبدیل شده است. در این جزیره که توسط یک گروه محافظت از حیات وحش کنترل می شود به این شامپانزه ها کمک می شود که همواره غذا و آب کافی در دسترس داشته باشند و در هنگام روز نیز آن ها می توانند آزادانه در جزیره جولان داده و آن را قلمرو خود بدانند.

شامپانزه های ساکن جزیره ی انگامبا در گذشته زندگی بسیار سخت و دردناکی داشته اند: برخی یتیم شده و بسیاری دیگر به عنوان حیوان خانگی یا برای کار در سیرک ها مورد سوء استفاده قرار گرفته اند. اما آن ها با هم توانسته اند جامعه ای را در این جزیره تشکیل دهند و در طول ۲۰ سال اخیر رشد بسیاری داشته باشند. این جزیره به خانه ی میمون هایی تبدیل شده است که انسان ها از آن ها دریغ کرده بودند. در این جزیره ۴۹ شامپانزه وجود دارد که بخشی از ۲۰۰٫۰۰۰ شامپانزه های باقیمانده در آفریقا به شمار می آیند. جمعیت شامپانزه ها یک قرن پیش ۵ برابر این مقدار بوده است به همین دلیل نام این حیوان در فهرست گونه های در خطر انقراض ثبت گردیده و برای محافظت از آنان اقدامات اساسی صورت گرفته است.

هر کدام از شامپانزه های ساکن این جزیره داستان زندگی متفاوتی دارند که هر کدام از آن ها جنبه های جالبی در خود دارد. یکی از این شامپانزه ها به نام آیکورو که مهارت بالایی در استفاده از ابزار و وسایل دارد توسط یک افسر پلیس از دستان مادر مرده اش جدا شد. یکی دیگر به نام چو همراه با بچه اش به انگامبا آمده است. ساندی ۳۳ سال سن دارد و از سال ۱۹۹۸ در این جزیره سکونت دارد، هر چند در سال ۱۹۹۹ نزدیک بود سوار قایق گروهی ماهیگیر کنجکاو شده و از این جزیره فرار کند. جمعیت و دیگر اطلاعات مربوط به تمامی شامپانزه های ساکن در این جزیره به طور مستمر مورد بررسی قرار می گیرند و یک موسسه ی آلمانی به نام مکس پلانک نیز از ۱۱ سال پیش از این موسسه ی حفاظتی پشتیبانی می کند.

شامپانزه ها می توانند تا ۶۰ سال نیز عمر کرده و معمولاً در جوامع شان جایگاه های اجتماعی متفاوتی دارند. شامپانزه های نر با حساسیت بیشتری در گروه پذیرفته می شوند که گاه ممکن است این پروسه تا دو سال نیز طول بکشد. در هر صورت جزیره ی انگامبا نمونه ی خوبی از جمع آوری و مراقبت از شامپانزه هایی است که زندگی های دردناک و البته متفاوتی داشته و از جاهای مختلف به این جزیره آورده شده اند.