طنز؛ تاریخچه فیلترینگ

ماهنامه خط خطی - علی زراندوز: تاریخچه فیلترینگ به هر دوره ای برگردد به دوره انسان غارنشین بر نمی گردد زیرا همواره در کشفیات نقاشی های روی غارها مواردی وجود دارد که اگر این کشفیات در جمعی که خانواده در آن نشسته انجام شود، سبب شرمساری تایم باستان شناسی می گردد. پس با این حساب می توان گفت فیلترینگ به دوره ای باز می گردد که انسان یکجانشین شد و تازه متوجه شد برخی چیزها را باید برای برخی اقشار جامعه فیلتر کرد.

به عنوان مثال وقتی در شهرها قحطی می آمد طبقات مرفه اقدام به فیلترینگ صحنه های غذا خوردن شان می کردند و در ملأ عام نهایتا نان خشک در آب می زدند و می خوردند. ناگفته پیداست که وقتی این فیلتر شکست و یک نفر جاسوس از طبقات پایین جامعه بدون فیلتر دید این عزیزان چی می خورند، در شهر شورش بر پا شد و آنچه نباید بشود!

در کشور ما هم اولین بار فیلترینگ توسط ناصرالدین شاه اجرا شد و دست کسی که برای اولین بار روی دکمه فیلترینگ رفت، جناب آقای اعتمادالسلطنه وزیر انتباعات وقت بود. ایشان روزنامه های فرنگ را هر روز برای ناصرالدین شاه می خواند و مواد بد آموزی دار را به دستور شاه حذف و الباقی را برای عبرت رعیت در جراید آن زمان منتشر می کرد.

اما در آلمان نازی فیلترینگ به شیوه خاصی اعمال می شد. به این ترتیب که نه تنها برخی اخبار فیلتر می شد بلکه خبر فیلتر شده اگر خبر شکست در جبهه لهستان بود به صورت خبر پیروزی در این جبهه در اختیار مردم قرار می گرفت و کلا اخبار معکوس شده نه تنها فیلتر نمی شد، بلکه بلافاصله در دسترس همگان قرار می گرفت و حتی طفل های شیرخوار هم مجبور بودند در فاصله خوردن شیر و زدن باد گلو، در جریان پیروزی های رایش سوم در جبهه لهستان قرار بگیرند!

با گسترش اینترنت، تلفن همراه و ابزار و برنامه های ارتباطی مرتبط با فیلترینگ آن در برخی جاها از نان شب هم واجب تر شد و مورد داشتیم که بودجه فیلترینگ در برخی نقاط از بودجه کل نانوایی ها هم بیشتر بوده! بحث فیلتر و فیلتر کردن داشت خوب پیش می رفت که ابزاری به نام فیلترشکن توسط عده ای ضد حال ابداع شد. از این جا به بعد مسئله کمی پیچیده تر شد چون اگر کسی می خواست چیزی را فیلتر کند، باید فکری هم برای فیلترشکن ها می کرد.

برای تصور این وضعیت شما می توانید کارتون موش و گربه معروف را در ذهن تان مجسم کنید... به این صورت که گربه برای گرفتن موش سوراخ های او را مسدود می کند و موش برای بیرون آمدن مجبور می شود یک سوراخ جدید پیدا کند و بعدش گربه با شناسایی سوراخ جدید باز هم آن را می بندد و موش هم می رود دنبال باز کردن یک سوراخ تازه!

در عصر جدید جوامع بشری با افرادی سروکار دارند که اصولا کارشان فضولی کردن در امور دیگران است. درست شبیه همین آقای به اصطلاح پاول دورف که یک تلگرام را انداخت به جان ملت که صد هزار نفر هم نمی توانند ملت را بیخیالش کنند! آخه یکی نیست بگوید اصلا چی می شد. جناب عالی به جای ابداع تلگرام می رفتی کارمند دایره بایگانی اداره ثبت احوال روسیه می شدی و الان به جای بلاک چین کردن نسخه جدید تلگرام داشتی توی یک بایگانی خفه و تاریک که تا سقفش پرونده اسم های فامیل اف دار چیده شده شناسنامه مهر می کردی؟ خلاصه که در مجموع ای بشکی شانس بعضی ها!