جشن دونگ‌جی؛ شب یلدای کره‌ای‌ها

وبسایت فرادید : ۲۲ دسامبر در کره، مطابق با انقلاب زمستانی جشن دونگ‌جی برگزار می‌شود. پیت‌جوک، فرنی لوبیا قرمز، غذایی است که در سرمای این شب بسیار محبوب و خوشمزه است. شیرینی پیت‌جوک نیز پذیرایی این جشن است. این جشن، در گذشته دور، تشریفات و عظمت زیادی داشته که امروز از آن بقایای قابل توجهی به جا نمانده است.

تقویم کشور‌های شرق آسیا، تلفیقی از تقویم شمسی و قمری است. در این تقویم‌ها، طول سال، شمسی محاسبه می‌شود، ولی طول ماه، قمری است. از این رو برای آن‌ها مناسبات ملل دیگر معنی پیدا می‌کند و تلاقی فرهنگی زیادی با دیگر ملل دارند.

انقلاب زمستانی

جشن دونگ‌جی همانند یلدا یادآور انقلاب زمستانی است. به عبارتی انقلاب زمستانی مرتبط با مسیر حرکت خورشید و زمین است. ما انسان‌ها از آنجا که مرکز هستی را زمین می‌دانیم تمام این پدیده‌ها را با محوریت زمین توضیح می‌دهیم. در توضیح انقلاب‌ها باید از دوایر فرضی که یکیدیگر را قطع می‌کنند استفاده کنیم: استوا و دایره البروج.

دایره البروج مسیر حرکت (مدار) زمین در آسمان است و استوا همان استوای زمین است که بزرگ شده و در آسمان فرض می‌شود. به همان دلیل که ما خودمان را مرکز هستی می‌دانیم مسیر حرکت سیاره خودمان را هم مسیر حرکت خورشید می‌دانیم. حالا، این دو دایره فرضی در دو نقطه همدیگر را قطع می‌کنند آن دو نقطه اعتدلال پاییزی و بهاری است و جایی که بیشترین فاصله را از هم دارند انقلاب تابستانی و زمستانی است.

انقلاب زمستانی رد پا در بسیاری از آیین‌های کهن دارد. حتی کریسمس هم مرتبط با آن است، ولی دقیق‌ترین این آیین‌ها یلدای ایرانیان است که کاملا منطبق با آن شده است.

فلسفه دونگ‌جی در کره

در کره، دونگ‌جی به دلیل گرامی داشت بلندترین شب سال برگزار می‌شود و به باور آن‌ها در این شب، انرژی یین (yin) در بالاترین سطح است. انرژی یین و یان در باور چین‌های باستان در تمام پدیده‌ها وجود دارد و اولین نیرو‌های موجود در هستی هستند.

فرهنگ کره‌ای تا حدودی به فرهنگ چینی‌ها نزدیک است. یین و یان به نوعی یادآور روز-شب، خورشید-ماه، زنانگی-مردانگی، روح-بدن، آسمان-زمین، چپ-راست و ... است. یین نماد مادینگی و یان نرینگی است. انرژی یانگ وابسته به ذهن و انرژی یین به قلب مرتبط است.

جشن دونگ‌جی در کره قدیم

در گذشته این جشن در چین و کره تعطیل بوده و در این روز همه مغازه‌ها را می‌بستند و مردم مجبور به کار نبودند. امروزه این روز در کره و چین تعطیل نیست و به صورت محدود جشن گرفته می‌شود.

دونگ‌جی کوتاه‌ترین روز سال را دارد. برای چینی‌ها، این به معنای پیروزی یانگ بر یین و به عبارتی برتری نور بر تاریکی است. این زمان، بیان‌گر نزدیکی تعادل و هماهنگی است، پس روز‌ها طولانی‌تر و صمیمی‌تر می‌شود و انرژی مثبت فضا را پر می‌کند.

پذیرایی دونگ‌جی

در جشن دونگ‌جی، آش یا به اصطلاح فرنی قرمزی به نام پیت‌جوک درست می‌شد که قرمزی آن به دلیل وجود لوبیای قرمز بوده و در آن توپ‌های برنجی (کوفته برنجی) قرار می‌دادند.

لوبیا قرمز، نماد انرژی یانگ بوده و فکر می‌کردند که با خوردن آن قادر به رهایی از ارواح شیطانی یین می‌شدند. یکی دیگر از دلایل اینکه مردم پیت‌جوک لوبیا قرمز را در جشن دونجی می‌خوردند این بوده که این لوبیا، سرشار از ویتامین B۱ است.

تشریفات دیگر این جشن تانگ یوان (tang yuan) توپ‌های سفید و گاهی رنگی است که از برنج درست می‌شوند و پر شده از خمیر لوبیا قرمز یا کنجد هستند. این توپ‌های خوشمزه در شیره جوشانده می‌شوند. این شیرینی فقط مخصوص این جشن نیست و در تمام زمستان نیز کام کره‌ای‌ها را شیرین می‌کنند.

طریقه تهیه تانگ‌یوان

۱. آرد برنج و قند را در یک کاسه بزرگ ریخته به آن آب اضافه کرده و خمیری را ایجاد می‌کنند.

۲. خمیر را به دو قسمت تقسیم کرده بخشی را سفید و بخشی را با رنگ خوراکی رنگ آمیزی می‌کنند.

۳. از کف دست خود استفاده کنید تا خمیر را به توپ‌های کوچک (حدود ۱.۵ سانتیمتر) تبدیل کنید. توپ‌های حاصل را، روی کاغذ روغنی بگذارید و ۱۵ دقیقه در یخچال قرار دهید.

۴. در ظرفی یک لیتر آب بریزید و روی گاز بگذاید، وقتی به جوش آمد به آن زنجبیل و شکر اضافه کنید. آب و زنجبیل و شکر را ۱۵ دقیقه روی گاز قرار دهید. وقتی قوام آمد توپ‌ها را در آن بریزید.

۵. ۱۰ دقیقه زمان بدهید. هنگامی که توپ‌ها به روی سطح آب شناور شدند، آن‌ها را خارج کرده و در آب سرد قرار دهید. زیاد در آب سرد نگذارید و سریع آن‌ها را خارج کرده و در یک کاسه قرار دهید. تانگ‌یوان آماده است.