كودك موفق‌من

دوران كودكي در يادگيري مهارت‌هاي زندگي اهميت زيادي دارد. چراكه پايدارترين و سريع‌ترين يادگيري‌ها در اين دوره صورت مي‌گيرد و كودك نيز نحوه ارتباط با ديگران و چگونگي استفاده از توانايي‌هايش را در اين دوره مي‌آموزد. در اين ميان، خانواده نقش اصلي را ايفا مي‌كند. چراكه نخستين جايي است كه كودك در آن امنيت پيدا مي‌كند. استقلال و عزت نفس كودك پرورش مي‌يابد و مهارت‌هاي انطباق با محيط‌، سازگاري و هوش و هيجاني را فرا مي‌گيرد.

هوش هيجاني چيست؟

هوش هيجاني توانايي فرد براي موفقيت را افزايش مي‌دهد. هوش هيجاني مجموعه‌اي از مهارت‌هاست كه به فرد اين توانايي‌ را مي‌دهد تا احساسات خود و ديگران را بشناسند، به‌طور مناسب كنترل كنند همچنين علت احساسات خود را بشناسند. بداند چرا خوشحال، غمگين‌ يا هيجان زده است و كجا و چه زماني اين احساسات را ابراز كند.
كودكاني كه هوش هيجاني بالايي دارند توانايي سازگاري بيشتري با محيط و در نتيجه سلامت روان بالاتري دارند. تصميمات درست‌تري در آينده مي‌گيرند و مي‌توانند عقايد خود را بهتر بيان كنند. همچنين قدرت تحمل استرس و حل مشكلات را بيشتر از كودكاني دارند كه هوش هيجاني آنها پرورش نيافته تقويت نشده است. چرا كه برخلاف هوش شناختي (IQ)، هوش هيجاني (EQ) اكتسابي است و هر كودك اين مهارت‌ها را در خانواده كه نخستين مركز براي ۹۷ درصد كودكان است فرا مي‌گيرد. نخستين گام براي بالا بردن هوش هيجاني، ‌آموزش مهارت‌هاي خودآگاهي است. يعني اين‌كه كودك ياد بگيرد و بفهمد و از خودش، نيازهايش، علايقش و... آگاهي پيدا كند.
ابتدا سعي كنيد رابطه عاطفي و گرمي با كودك برقرار كنيد سپس براي گام اول مهارت‌هاي خودآگاهي را در كودك قدم به قدم و با صبر و حوصله پرورش دهيد.



خودآگاهي شامل ۷ مهارت است:

شناخت ويژگي‌هاي خود شناخت نيازها شناخت توانايي‌ها شناخت علايق شناخت آرزوها و اهداف شناخت مسئوليت‌ها شناخت هيجانات گام اول؛ خودآگاهي يا شناخت ويژگي‌ خود

اهداف ما از اين مطالب:

• آشنايي كودك با ويژگي‌هاي ظاهري خود، شناخت اعضاي بدنش و كاركرد هر يك از آنها.

• آگاه‌شدن كودك از اين مسئله كه او شباهت و تفاوت‌هاي ظاهري با ديگران دارد و هر عضو بدنش كاركرد مهم و خاص خودش را دارد.

• شما مي‌توانيد اين فعاليت را با سؤالي ساده مثل، موي تو چه رنگي است؟ قد تو بلندتر است يا قد دوستت؟ عكس‌ها را با چه عضوي مي‌بينيم؟ با كدام عضو صداها را مي‌شنويم؟ با كدام‌يك از اعضاي بدن راه مي‌رويم و دوچرخه‌سواري مي‌‌كنيم؟ با كداميك از اعضاي بدن نقاشي مي‌كشيم و...

• براي ملموس‌تر شدن تفاوت‌ها، مي‌توانيد كودك را همراه خواهر يا برادرش يا دوستانش جلوي آينه ببريد و سؤال كنيد، مثلا بپرسيد: تو چاق‌تري يا خواهرت؟ رنگ چشم تو چه فرقي با دوستت داره و...

• بعد از گفت‌وگو در مورد اعضاي ظاهري بدن مي‌توانيد از اعضاي داخلي بدن و كاركرد آنها سؤال كنيد (توجه داشته باشيد كه سؤالات بايد متناسب با سن و درك كودك باشد تا جايي كه مي‌توانيد سؤالات را ساده‌ بپرسيد تا براي كودك قابل فهم باشد) چرا كه هدف اين است كه كودك با اعضايي كه نمي‌بيند نيز آشنا شود.

• مي‌توانيد بپرسيد وقتي غذا را قورت مي‌دهي، كجا مي‌رويد؟ يا وقتي كه نفس مي‌كشي چه اتفاقي در دلت مي‌افتد؟ اجازه بدهيد به‌صداي قلب شما و دوستش گوش دهد.

• در مورد حس بينايي به كودك بگويد چشمانش را ببندد و بگويد چه اتفاقي مي‌افتد يا از او بپرسيد وقتي نمي‌بيني چه حسي داري؟

• در مورد حس شنوايي از كودك بخواهيد گوش‌هايش را محكم بگيرد و توضيح دهد چه اتفاقي مي‌افتد. همچنين مي‌توانيد اجسام مختلف را تهيه كنيد و از كودك بخواهيد با چشمان باز و بسته روي اجسام دست بكشد و بگويد كدام زبر و كدام نرم، كوچك و بزرگ و... هستند.

• مي‌توانيد خوراكي‌هاي مختلف با طعم‌هاي مختلف (شور، شيرين، تلخ و...) را تهيه كرده و درحالي‌كه چشمان كودك بسته است به او بدهيد تا تشخيص دهد نام خوراكي‌ چيست. با اين كار شما توجه كودك را به‌خودش و اعضاي بدنش جلب كرده‌ايد. مي‌توانيد با كمك كودك از هر عضو نقاشي بكشيد يا كلاژ درست كنيد.

• براي اين‌كه كودك توالي رشد را در خودش درك كند، مي‌توانيد عكس‌هاي دوران نوزادي او را نشان و برايش توضيح دهيد و از او بخواهيد تا توضيح دهد چه اتفاقي افتاده. همچنين رويش موها و ناخن‌هايش را برايش توضيح دهيد، مي‌توانيد او را با يك عروسك مقايسه كنيد كه او رشد مي‌كند اما عروسك رشد نمي‌كند تا تفاوت بين جاندار و بي‌جان را درك كند. مي‌توان باز هم با كمك كودك هر عضو را نقاشي كرد يا نمايش اجرا كرد. به اين صورت كه به كودك، نقش يك عضو را بدهيد و از او بخواهيد عملكردهاي مختلفش را توضيح دهد در پايان بحث ارزيابي كوچكي داشته باشيد تا بدانيد كودك توانسته به اهداف مورد نظر برسد و تفاوت‌ها و شباهت‌هايش را با ديگران دريافت كند يا خير. دقت كنيد آنچه باعث تثبيت مي‌شود، تمرين و تكرار است. سعي كنيد جلسات به‌صورت نوعي سرگرمي و بازي هدفمند شده باشد. در پايان مي‌توانيد از سؤالات زير براي ارزيابي كمك بگيريد.

• با چه عضوي از اعضاي بدن مي‌توانيد صداها را بشنوي؟

• با دوستت چه تفاوت‌هايي داري؟

• اگر گوشت يا (چشمت) آسيب ببيند چه مي‌شود؟ و...

منبع : مجله شهرزاد