تربیت کودک سحرخیز!/ دردسرهای والدین

اول مهر و رسيدن دوباره روزهاي مدرسه پر از خاطرات خوب و شور و شوق بچه‌ها براي رفتن به يك كلاس بالاتر است. اشتياق آن‌ها براي خريد لوازم مدرسه و پيدا كردن دوست‌هاي جديد است اما همين اتفاق خوب دردسرهاي خاص خودش را هم دارد؛ دردسرهايي كه گاهي بچه‌ها به خاطرش حتي از روزهاي اول مدرسه بيزار مي‌شوند. البته نه فقط بچه‌ها بلكه حتي پدر و مادرها! خب، اين دردسرها چه چيزهايي هستند؟ يكي از مهم‌ترين آن‌ها صبح زود بيدار شدن بچه‌هاست. بچه‌هايي كه عادت داشته‌اند در روزهاي تعطيل تابستان تا لنگ ظهر بخوابند، ناگهان بايد از فردا صبح زود بيدار شده و روانه مدرسه بشوند. پدر و مادرها هم بايد با كلي اصرار و خواهش از كودك بخواهند كه از تختخواب بيرون بيايد. اين مشكل تقريبا در همه خانواده‌هايي كه بچه مدرسه‌اي دارند شايع است. پس شايد بد نباشد راه‌هاي مقابله با آن را ياد بگيريد.



اگرچه زود بيدار شدن عادت پسنديده‌اي است و همه بزرگان دين و پژوهشگران علم اين كار را توصيه كرده‌اند ولي متاسفانه در اغلب خانواده‌ها در روزهاي تعطيل اين عادت بر هم مي‌خورد(اگر از قبل وجود داشته باشد!) و بچه‌ها هم از اين قاعده مستثنا نيستند. در روزهاي تعطيل و بلند تابستان بچه‌ها اغلب نزديك ظهر بيدار مي‌شوند و همين موضوع باعث مي‌شود روند خواب آن‌ها در يك چرخه معيوب بيفتد؛ بيدار ماندن تا دير وقت و خوابيدن تا نزديك ظهر. براي اين‌كه اين چرخه اشتباه را تغيير دهيد يك‌شبه نمي‌توانيد اقدام كنيد بلكه بايد از يك هفته يا 10روز قبل از شروع مدارس سعي كنيد كم‌كم ساعت خواب كودك را جلو بكشيد و ساعت بيداري او در صبح را نيز زودتر معين كنيد. براي اين كار كافي است هر شب نيم ساعت زودتر فرزندتان را به تختخواب بفرستيد و هر روز صبح يك ربع زودتر او را بيدار كنيد.



زود خوابيدن شرط اصلي زود بيدار شدن است. اين موضوع براي بزرگسالان هم صادق است كه اگر دچار كم‌خوابي باشند، به سختي مي‌توانند صبح بيدار شوند، چه برسد به كودكان.كودكان دبستاني تقريبا به ۱۰ ساعت خواب شبانه نياز دارند و اين به آن معناست كه اگر شما مي‌خواهيد كوچولوي كلاس اولي‌تان را صبح‌ها ساعت ۷ بيدار كنيد، بايد شب قبل او در ساعت ۹ به تختخواب رفته باشد.



متاسفانه شلوغي و هياهوي دنياي امروز كه به داخل خانه‌هاي ما هم رخنه كرده، روي كودكان هم تاثير مي‌گذارد. روشن بودن دائمي تلويزيون يا كامپيوتر بدترين اتفاقي است كه براي خانه‌هاي ما افتاده. اين موضوع نه تنها باعث مي‌شود تا حساب وقت و زمان از دست ما خارج شود بلكه موجب تنش و استرس بيشتر اعضاي خانواده و به‌خصوص كودكان مي‌شود.

اگر دوست داريد فرزندتان در ساعت معيني به تختخواب برود، بايد يكي، دو ساعت قبل فضاي خانه را آرام كنيد تا كودك فرا رسيدن شب و احساس نياز به خواب و آرامش را درك كند.

براي اين‌كه ساعت مناسبي را انتخاب كنيد، بايد در رفتار و حالات فرزندتان كمي بيشتر دقت كنيد. هنگام شب مراقب باشيد در چه ساعتي كودك خسته شده و كم‌كم سرعت كارهايش كاهش مي‌يابد. در اين ساعت‌ها كودك بيشتر آماده خوابيدن است و راحت‌تر به خواب مي‌رود.

سعي كنيد، شام فرزندتان را زود بدهيد و از دادن نوشيدني‌هاي حاوي كافئين‌ مانند چاي و قهوه و به‌خصوص نوشابه در وعده شام پرهيز كنيد زيرا اين نوشيدني‌ها باعث بي‌قراري و بي‌خوابي كودك مي‌شوند. بعد از شام تلويزيون را خاموش كنيد و اجازه ندهيد كودك پاي بازي‌هاي كامپيوتري يا ويدئويي بنشيند. كودك را براي خواب آماده كنيد و از او بخواهيد حتما به دست‌شويي برود. همچنين به او ياد بدهيد، مسواك بزند و بعد از مسواك زدن تا موقع خواب چيزي نخورد. براي اين‌كه فضا را بيشتر براي خواب آماده كنيد مي‌توانيد نور منزل را كم كنيد. در ضمن بهتر است هنگام خواب او را تنها به اتاقش نفرستيد و زماني را در كنار كودك بمانيد، با نور كم براي او كتاب بخوانيد و سپس به او شب‌به خير بگوييد.

وقتي فرزندتان را به تختخواب مي‌فرستيد سعي كنيد، سر و صدا و نور محيط منزل را كم كنيد. اگر كودك فكر كند كه هنوز همه چيز زندگي مانند ميانه ظهر جريان دارد، طبيعي است كه او هم بخواهد در آن جريان شريك باشد!



وقتي فرزندتان را به تختخواب مي‌فرستيد سعي كنيد، سر و صدا و نور محيط منزل را كم كنيد. اگر كودك فكر كند كه هنوز همه چيز زندگي مانند ميانه ظهر جريان دارد، طبيعي است كه او هم بخواهد در آن جريان شريك باشد!

براي اين‌كه فرزندتان بتواند صبح‌ها زود از خواب بيدار بشود، لازم است كه در اتاق او هم تغييراتي بدهيد. سعي كنيد، اتاق كودك هميشه جمع و مرتب باشد. ديدن نظم بصري در اطراف، به ساختن نظم دروني و رفتاري بچه‌ها كمك مي‌كند.

براي پرده اتاق كودك، لازم نيست از پرده‌هاي بسيار ضخيم كه هيچ نوري را از خودشان عبور نمي‌دهند استفاده كنيد. برعكس، جنس پرده اتاق بايد طوري باشد كه با روشن شدن هوا نور خورشيد را به درون اتاق راه بدهد. همچنين بسيار مهم است كه در طول روز نور خورشيد به درون اتاق بتابد زيرا بدن ما چرخه خواب و بيداري را با نور خورشيد تنظيم مي‌كند. اگر كودك در طول روز از نور خورشيد محروم باشد، بدن او نمي‌تواند ساعت دروني خود را به درستي تنظيم كند. در اين صورت حتي خوابيدن به موقع در شب هم دشوار مي‌شود.



نكته ديگري كه بايد در مورد اتاق كودك به آن توجه كرد تنظيم صحيح دماي آن است. اين موضوع به‌خصوص در روزهاي سرد پاييز و زمستان اهميت دارد. اگر اتاق كودك به حدي سرد باشد كه به محض بيدار شدن از خواب و بيرون آمدن از زير پتو كودك ترجيح بدهد دوباره به تختخواب برگردد، شما در برنامه سحرخيز كردن كودك‌تان شكست خورده‌ايد! برعكس، هواي اتاق نبايد بيش از حد گرم باشد كه باعث رخوت و خواب‌آلودگي بيشتر شود. دماي معتدل و گرماي ملايم بهترين گزينه است. درصورتي كه مي‌توانيد، شب‌ها كمي لاي پنجره اتاق كودك را باز بگذاريد تا هواي تازه صبحگاهي به سحرخيزي كودك‌تان كمك زيادي كند.

اما مهم‌ترين نكته درباره اتاق كودكي كه صبح‌ها زود از خواب بيدار مي‌شود آن است كه در چنين اتاقي از تلويزيون خبري نيست. بسياري از والدين تصور مي‌كنند وجود تلويزيون يا كامپيوتر در اتاق كودك باعث راحتي و رفاه كودك مي‌شود اما اين‌طور نيست. در اتاق كودكان نبايد هيچ‌وقت تلويزيون وجود داشته باشد. وجود تلويزيون يعني بيدار ماندن شبانه كودك و دير بيدار شدن او در صبح روز بعد. حتي اگر مي‌توانيد، كامپيوتر را هم از اتاق فرزندتان به جاي ديگري منتقل كنيد، جايي كه فقط براي مطالعه و كار با كامپيوتر درنظر گرفته‌ايد مانند اتاق مطالعه يا اتاق كار.


بخش مهمي از فرآيند سحرخيزي تشويق رواني كودك است. براي كودك از فوايد سحرخيزي صحبت كنيد. به او بگوييد زود بيدار شدن او فقط به دليل رسيدن به مدرسه نيست، بلكه كمك مي‌كند تا در طول روز شادتر و سرحال‌تر باشد و درس‌ها را بهتر متوجه شود.

براي بيدار كردن كودك از داد و تنبيه استفاده نكنيد. اين كار باعث اضطراب فرزندتان ‌شده و كم‌كم سبب مي‌شود او از مدرسه رفتن هم به‌دليل همين تجربه ناخوشايند بيزار شود.براي زود بيدار شدن كودك جايزه‌هاي كوچك تعيين كنيد و اگر توانست مدت يك هفته هر روز زود بيدار شود، به او يك جايزه بزرگ‌تر بدهيد. هر روز او را با يك چيز كوچك خوشحال كنيد. مثلا به او بگوييد زود بيدار شود تا صبحانه مورد علاقه‌اش را بخورد. از روزهاي تعطيل غافل نشويد. روزهاي تعطيل هم نبايد اجازه بدهيد او بيش از حد بخوابد. البته اين به آن معنا نيست كه فرزندتان را درست سر ساعتي كه هر روز به مدرسه مي‌رود بيدار كنيد بلكه فقط يك يا ۲ ساعت خواب بيشتر براي روزهاي تعطيل كافي است.

ممكن است فرزند شما، از ساعت خوابش شكايت داشته و ناراحت باشد بچه‌ها معمولا در دوران مدرسه خود را با دوستان‌شان مقايسه مي‌كنند و خيلي دوست ندارند كه تفاوت زيادي بين آن‌ها وجود داشته باشد بنابراين در چنين شرايطي به او بگوييد كه هر فردي عادات خاص خود را دارد و اين ساعت خواب براي او مناسب است.

اختصاصی مجله اینترنتی برترین ها Bartarinha.ir