وقتي حلق كودكتان ورم و عفونت مي‌كند

همه ما درباره لوزه‌ها و دردسرهاي ناشي از آن شنيده و بسياري از ما در دوران كودكي اين مشكلات را تجربه كرده‌ايم. با اين حال بسياري از مردم هنوز نمي‌دانند كار لوزه‌ها چيست و چه موقعي بايد آن‌ها را جراحي كرد. مشكلات لوزه بيشتر در كودكان دبستاني و ابتداي راهنمايي رخ مي‌دهد و يكي از شايع‌ترين مشكلات اين گروه سني است. بسياري از والدين كلافه از مشكلاتي كه لوزه براي كودك ايجاد كرده مي‌پرسند اصلا اين لوزه به چه دردي مي‌خورد. براي پاسخگويي به اين سوالات و آگاهي هر چه بيشتر درباره بيماري‌هاي لوزه گفت‌وگويي انجام داديم با دكتر پدرام برقعي. ، متخصص جراحي گوش و حلق و بيني با گرايش فوق تخصصي گوش و عضو هيئت علمي دانشكده علوم پزشكي دانشگاه تهران.



التهاب لوزه، درد و تورم در 2 بافت نرم و بيضي‌شكل در پشت حلق است كه هر كدام از اين لوزه‌ها در يك‌ سمت حلق قرار گرفته‌اند.

لوزه‌‌ها قسمتي از سيستم دفاعي بدن بوده و مي‌توان گفت، به نوعي خط مقدم دفاع در برابر عوامل عفوني هستند كه به حفره دهان وارد مي‌شوند. اين وظيفه با توليد نوع خاصي از گلبول‌هاي سفيد در لوزه‌ها انجام مي‌گيرد و همين وظيفه است كه بافت لوزه را نسبت به عفونت حساس مي‌كند. اين وظيفه به‌خصوص در زير 5 سال اهميت بسيار زيادي دارد ولي پس از آن به‌تدريج نقش لوزه در سيستم دفاعي بدن كمرنگ شده و مكانيزم‌هاي ديگري جاي لوزه‌ها را در سيستم ايمني مي‌گيرند. به همين علت است كه بعد از سن بلوغ ما كمتر به عفونت‌هاي لوزه مبتلا مي‌شويم. بسياري از والدين با ديدن سايز بزرگ لوزه كودك خود نگران مي‌شوند و به تصور بيماري، او را نزد پزشك مي‌برند اما بايد توجه داشت كه وجود لوزه‌هاي بزرگ و بدون علامت در كودكان كاملا طبيعي است زيرا اين بافت‌هاي بزرگ با رشد كودك به مرور كوچك خواهند شد.



التهاب لوزه معمولا در كودكان رخ مي‌دهد. كودكان از دوره پيش دبستاني تا ابتداي نوجواني بيشتر به اين بيماري مبتلا مي‌شوند. علت اين است كه بچه‌هايي كه به مهدكودك يا مدرسه مي‌روند در يك محيط بسته در تماس با ده‌ها و صدها همسن و سال خود هستند و طبيعتا به‌طور مكرر در معرض انواع و اقسام ويروس‌ها و باكتري‌ها قرار مي‌گيرند. در اغلب موارد، التهاب لوزه به‌ دليل وجود ويروس سرماخوردگي است گرچه سايرعوامل ويروسي و باكتريايي هم در ايجاد آن نقش دارند. علائم اين بيماري معمولا شامل اين موارد است: لوزه‌هاي قرمز و متورم، پوشش سفيد يا زرد رنگ روي لوزه، گلو درد، بلع دشوار و دردناك، تب، تنفس بد بو و سردرد. در بچه‌هاي كوچك كه نمي‌توانند مشكل خود را به درستي تشريح كنند آبريزش از گوشه دهان، امتناع از غذا خوردن و بهانه‌گيري بي‌دليل ديده مي‌شود. البته تشخيص التهاب لوزه توسط افراد غيرمتخصص كار راحتي نيست؛ اگر اين علائم در كودك شما وجود داشت حتما به پزشك مراجعه كرده و از خوددرماني پرهيز كنيد.



التهاب يا تورم مكرر يا مزمن لوزه‌ها مي‌تواند باعث بروز مشكلاتي براي فرد شود. مشكلاتي از قبيل اشكال در تنفس، قطع تنفس موقع خواب، خروپف، گسترش عفونت به بافت‌هاي اطراف و ايجاد چرك‌و‌آبسه در بافت‌هاي پشت لوزه كه مي‌تواند خطراتي جدي براي بيمار به‌همراه داشته باشد. برخي از انواع عفونت‌هاي باكتريايي لوزه هم وجود دارد كه اگر درمان نشود يا به‌صورت ناقص درمان شود، خطر ابتلا به تب روماتيسمي يا التهاب در بافت‌هاي كليوي را به‌دنبال خواهد داشت كه هر 2 بيماري‌هايي بسيار خطرناك محسوب مي‌شوند .


چه التهاب لوزه ويروسي باشد چه باكتريايي، برخي مراقبت‌ها در منزل مي‌تواند مشكلات كودك را به شكل قابل ملاحظه‌اي كاهش دهد. اگر التهاب ويروسي باشد همين مراقبت‌ها تنها راه درمان بيماري خواهد بود چون همان‌طور كه مي‌دانيد بيماري ويروسي درمان خاصي ندارد و صرفا بايد دوره آن طي شود. اين دوره ۷ تا ۱۰‌روز طول خواهد كشيد. اگر بيماري باكتريايي باشد پزشك براي كودك آنتي‌بيوتيك تجويز مي‌كند كه معمولا از خانواده پني‌سيلين‌ها خواهد بود. اگر عامل عفونت ويروسي باشد آنتي‌بيوتيك كمكي به درمان نخواهد كرد.مراقبت‌هايي كه مي‌توانيد در منزل براي كاهش علائم التهاب لوزه و درد گلو انجام دهيد شامل اين موارد است:

• كودك خود را تشويق كنيد تا استراحت كند. تا جايي كه مي‌تواند بخوابد و به گلويش فشار نياورد.
• به كودك مايعات فراوان بدهيد تا گلو مرطوب شده و از كم آبي جلوگيري شود.
• مصرف مايعات گرم مثل شير گرم، چاي كمرنگ يا آب جوش و عسل مي‌تواند گلو درد را آرام كند.
• اگر كودك شما مي‌تواند قرقره كند، يك قاشق چاي‌خوري نمك را داخل يك ليوان آب گرم حل كرده و از كودك بخواهيد قرقره كند. اين كار به ميزان قابل ملاحظه‌اي درد گلو را كاهش مي‌دهد.
• با كمك دستگاه توليد بخور يا رطوبت‌ساز، هوا را مرطوب كنيد يا اين‌كه از كودك خود بخواهيد بخور بگيرد.
• مكيدن آب‌نبات‌هاي سرماخوردگي براي كودكان بالاي ۴ سال مفيد خواهد بود.
• از دادن غذاهاي تحريك‌كننده و پرادويه يا نوشابه به كودك خودداري كنيد، چون درد گلو را تشديد خواهد كرد.
• از كشيدن سيگار در محيط منزل خودداري كنيد چون گلوي كودك را آزرده خواهد كرد.
• براي كاهش تب و درد كودك مي‌توانيد از استامينوفن يا ايبوپروفن(قرص يا شربت) استفاده كنيد. يك نكته بسيار مهم اين‌كه به هيچ‌وجه بدون تجويز پزشك به كودك آسپرين ندهيد چون ممكن است باعث ايجاد يك سندرم شديد و كشنده در بدن شود. اين قضيه در مورد آنفلوآنزا و آبله مرغان هم مصداق دارد.
• نكته مهم ديگر اين‌كه لطفا سر‌خود به كودك آنتي‌بيوتيك ندهيد و براي اين كار حتما به پزشك مراجعه كنيد.

خوشبختانه امروزه به‌دليل آشنايي به علل و عوامل بيماري‌زا و درمان‌هاي مناسب و موثر موجود، نياز به جراحي نسبت به گذشته بسيار كمتر شده است. با اين حال متخصص گوش، حلق و بيني اغلب به ۲ علت ممكن است جراحي لوزه را براي كودك تجويز كند:

۱) اگر كودك شما به‌طور مكرر به عفونت‌هاي باكتريايي لوزه مبتلا مي‌شود يا اين‌كه التهاب لوزه به‌حالت مزمن درآمده يا اين‌كه عفونت باكتريايي لوزه به درمان جواب نمي‌دهد، جراحي و خارج كردن لوزه در دستور كار جراح قرار مي‌گيرد. اگر كودك بيش از ۶ بار در سال دچار عفونت باكتريايي لوزه شد يا در عرض ۲‌سال بيش از ۴‌بار در هر سال (يعني سال اول ۴‌بار و سال دوم هم ۴‌بار) يا در عرض ۳ سال بيش از ۳ بار در هر سال دچار التهاب لوزه شد جراحي لوزه تجويز مي‌شود.

۲) اگر هم بزرگي اندازه لوزه منجر‌به قطع تنفس يا دشواري مداوم تنفس موقع خواب(حتي در زماني كه كودك سرما نخورده)شود و به درمان با آنتي‌بيوتيك مناسب و كافي جواب ندهد، خارج‌كردن لوزه مد‌نظر قرار مي‌گيرد.

جراحي لوزه در كودكان هميشه تحت بيهوشي عمومي انجام مي‌شود و جراح لوزه‌ها را از طريق دهان خارج مي‌كند، بنابراين نبايد نگران باقي ماندن جاي برش باشيد. اين جراحي هر چند كه در نظر اغلب افراد نسبتا ساده به‌نظر مي‌رسد ولي از نظر تكنيكي انجام آن به‌صورت صحيح و با حداقل عارضه، به تجربه و آشنايي دقيق جراح با آناتومي محل و تكنيك‌هاي صحيح كنترل خونريزي لوزه بستگي خواهد داشت. بيمار اغلب در همان روز جراحي مي‌تواند از بيمارستان مرخص ‌شود. دوره التيام كامل كودك شما ۷ تا ۱۰ روز طول خواهد كشيد.

اختصاصی مجله اینترنتی برترین ها Bartarinha.ir