بایدها و نبایدهای مصرف آسپیرین

هفته نامه سلامت: در قفسه دارویی خیلی از خانه ها قرص آسپیرین وجود دارد و مردم از آثار آن اطلاع دارند. این دارو در سرماخوردگی ها و سردردها مصرف بیشتر دارد ولی یکی دیگر از علل بالا بودن مصرف آسپیرین، اطلاع مردم از خاصیت این دارو در پیشگیری از سکته قلبی و مغزی است. دکتر محمدرضا رجبی، متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آنژیوپلاستی و عضو هیات علمی دانشگاه شاهد می گوید: «این دارو بی خطر است ولی مصرف آن فقط به بعضی از افراد توصیه می شود.»


چه کسانی به مصرف قرص آسپیرین نیاز دارند؟

- در سال های اخیر مصرف آسپیرین به خصوص در سنین پایین افزایش پیدا کرده اما همه افراد از خوردن آسپیرین سود نمی برند. نظریه رایجی که وجود دارد این است که آسپیرین فقط باید به ۲ دلیل استفاده شود؛ برای پیشگیری اولیه و برای پیشگیری ثانویه.

پیشگیری ثانویه در مورد افرادی مصداق دارد که مبتلا به سکته قلبی یا تنگی شناخته شده رگ های قلبی و مغزی شده اند. در این بیماران، آسپیرین با رقیق تر کردن خون، جلوی تشکیل مجدد لخته را می گیرد. در پیشگیری اولیه هیچ مشکل شناخته شده ای وجود ندارد ولی فرد از نظر پشیکی دارای شرایطی است که بهتر است آسپیرین مصرف کند.

چه شرایطی؟

- اگر مردی بیش از ۵۵ سال سن و دو عامل خطر ابتلا به بیماری های قلبی - عروقی مانند استعمال سیگار، پرفشاری خون، سابقه سکته قلبی در خانواده و دیابت داشته باشد، از خوردن آسپیرین سود خواهد برد. در مورد خانم ها نیز این شرایط وجود دارد ولی خانم ها باید بعد از ۶۵ سالگی مصرف آسپیرین را شروع کنند.


آیا آسپیرین دارویی کاملا بی ضرر است؟

- نه، اگر همه افراد جامعه بخواهند سر خود این دارو را مصرف کنند، هزینه زیادی به دولت تحمیل می شود. علاوه بر این، آسپیرین عوارض گوارشی دارد. افرادی که به مدت طولانی از این دارو استفاده می کنند بیشتر در معرض خونریزی های گوارشی و مغزی هستند. گاهی نیز فرد به عمل جراحی اورژانسی نیاز داردو آسپیرین باعث می شود خونریزی حین عمل خیلی زیاد باشد، بنابراین آسپیرین در افراد کمتر از ۵۵ سال به عنوان پیشگیری اولیه توصیه نمی شود.

آیا برای کم کردن از این عوارض می توان دوز آسپیرین را کمتر کرد؟

- اثر مهارکننده یک دوز آسپیرین ۸۰ میلی گرمی تا یک هفته باقی می ماند. حتی ثابت شده ۲ تا ۳ بار در هفته مصرف آسپیرین اثر پیشگیری کننده مطلوبی دارد اما همه افراد نمی تواننددوز آسپیرین تجویز شده به وسیله پزشک را تغییر دهند.

چرا؟

- فردی که به عنوان پیشگیری ثانویه از آسپیرین استفاده می کند، به هیچ وجه نباید بدون نظر پزشک دوز آسپیرین را کمتر یا قطع کند. در افرادی که بیماری های قلبی - عروقی دارند، قطع یا کاهش دوز، احتمال بروز لخته را بیشتر می کند.

اگر در خانواده ای سابقه ترومبوز (لخته در عروق) وجود داشته باشد، چطور؟

- ابتدا باید با روش های آزمایشگاهی مشخص شود که فرد مستعد بیماری است یا نه. اگر مشخص شود که غلظت خون و میزان پلاکت او بیش از حد طبیعی است، ممکن است پزشک برایش آسپیرین تجویز کند.