۲۱۹۸۲۹ ۲۰ تیر ۱۳۹۴ ۰۸:۵۵

چرا از هر ۱۰ ايراني‌ يك نفر بيماري كليه دارد؟

اشتباهاتي كه هر روز از شما سر مي‌زند، مي‌تواند پس از چند سال شما را به بخش دياليز بيمارستان‌ها بكشاند.

مجله سیب سبز - الناز مظاهري: بسياري از ما عادت كرده‌ايم كه شانس بدمان را علت مبتلا شدن به بيماري‌ها بدانيم و گاهي هم ژن‌هاي بيمار را دليل درد كشيدن‌مان می‌دانیم. اينكه شانس در ابتلا به بيماري دخيل است و ژن‌ها هم در اين زمينه بي‌اثر نيستند درست است. اما در اغلب موارد، عادات نادرست غذايي و انتخاب سبك زندگي نامناسب است كه بي‌آنكه بدانيد، مي‌تواند سلامت و يا جان شما را به‌خطر بيندازد.

در پايان سال ۱۳۹۳، محمدرضا گنجي، رئيس انجمن نفرولوژي ايران اعلام كرد كه از هر ۱۰ ايراني يك نفر با بيماري‌هاي كليه دست و پنجه نرم مي‌كند و دو سال قبل از آن هم اعلام شده بود كه ايران در زمينه شروع و بروز سنگ سازي كليه از كشورهاي منطقه سبقت گرفته است. اين را که چطور ايراني‌ها با دست خودشان كليه‌هاي خود را بيمار مي‌كنند درادامه آورده‌ايم.

كم آب مي‌خوريد؟

اصلا مي‌دانيد مهم‌ترين فعاليتي كه كليه‌ها در بدن شما انجام مي‌دهند چيست؟ ما به شما مي‌گوييم. آنها مثل فيلتري براي خون شما عمل مي‌كنند و مواد زائد و سموم بدن شما را از بين مي‌برند. حالا كه فهميديد كليه‌ها براي شما چه كاري انجام مي‌دهند، بايد به اين سوال پاسخ دهيد كه چطور آنها از پس چنين فعاليت دشواري برمي‌آيند.

جواب اين سوال هم ساده است. وقتي شما به اندازه كافي آب مي‌خوريد، كار كليه‌هايتان براي رسيدن به چنين هدفي را آسان مي‌كنيد. اما زماني كه در طول روز به اندازه كافي آب نمي‌نوشيد، سموم و مواد زائد بدن‌تان هم تلاشي براي دفع شدن نمي‌كنند و در بدن شما ماندگار مي‌شوند. كليه‌هايي كه در بدني كم آب زندگي مي‌كنند، خيلي زودتر از آنچه كه بايد بيمار شده و حتي جانشان را از دست مي‌دهند.

چرا از هر 10 ايراني‌ يك نفر بيماري كليه دارد؟

چه كنيم؟

فقط زماني كه زبان در دهان‌تان به سختي مي‌چرخد، نبايد ليوان آب را‌ برداريد. حالا كه فصل گرم سال نزديك است و احتمالا بدنتان آب بيشتري را از دست مي‌دهد، بد نيست كه هميشه يك پارچ آب يخ را روي ميزتان داشته باشيد و مدام سراغش برويد.

زياد نمك مي‌خوريد؟

كساني كه با نمك دوست هستند، با كليه‌هايشان دشمن هستند. رسيدن سديم زياد به بدن، قطعا به كليه‌ها آسيب مي‌زند و نمك‌دوستي نه تنها فشارخون شما را بالا مي‌برد، بلكه به كليه‌هاي شما هم آسيبي جبران‌ناپذير مي‌زند و به آنها استرس زيادي را وارد مي‌كند.

چه كنيم؟

اگر هميشه برايتان سوال است كه در روز مجاز به مصرف چه ميزان نمك هستيد، به شما مي‌گوييم كه تنها حق داريد هر روز ۵ گرم نمك مصرف كنيد. حالا خودتان قضاوت كنيد. تا امروز چقدر با كليه‌هايتان دشمني كرده‌ايد؟

توالت عمومي نمي‌رويد؟

بسياري از ما ترجيح مي‌دهيم به‌جاي اجابت مزاج در توالت‌هاي شلوغ و البته آلوده عمومي، دستشويي‌مان را نگه ‌داريم و تا رسيدن به خانه، خود را كنترل كنيم. اگر براي‌تان زياد پيش مي‌آيد كه ادرارتان را كنترل كنيد، خود را در معرض بيماري‌هاي مختلف كليه قرار مي‌دهید؛ از نارسايي كليه گرفته تا سنگ‌ساز شدنش و حتي بي‌اختياري ادرار، همه مي‌توانند به‌خاطر تحمل اين نياز طبيعي سراغ‌تان بيايند.

چه كنيم؟

به بدن‌تان توجه كنيد و در مورد نيازهايش، هوشيارانه با او برخورد كنيد. نگه‌داشتن ادرار هميشه عمدي و آگاهانه نيست. گاهي شما آنقدر درگير كار هستيد كه مدت طولاني يادتان مي‌رود از پشت ميز كارتان بلند شويد و سري به دستشويي بزنيد و اين دقيقا همان اتفاقي است كه مي‌تواند سلامت شما را به خطر بيندازد.

زيادي شكر مي‌خوريد؟

محققان مي‌گويند اغلب افراد عادت دارند كه هر روز دو ليوان يا بيشتر نوشيدني شيرين مصرف كنند. چنين عادت تغذيه‌اي مي‌تواند به ادرار شما پروتئين وارد كند. اولين حرفي كه وجود پروتئين در ادرار به شما مي‌زند، اين است كه كليه‌هايتان خوب كار نمي‌كنند.

چه كنيم؟

تا آنجا كه مي‌توانيد قيد شيريني‌جات را بزنيد. شايد خودتان هم ندانيد كه در طول روز چقدر مواد شيرين ميل مي‌كنيد اما اگر يك روز همه موادي را كه به معده‌تان وارد مي‌كنيد روي كاغذ بنويسيد، در پايان روز مي‌فهميد كه بيشتر از آنچه خيال مي‌كنيد اهل خوردن اين خوراكي‌ها هستيد.

بدنتان كمبود دارد؟

مهم نيست قصد لاغر شدن داريد يا اينكه نمي‌خواهيد تغييري در وزنتان بدهيد. در هر حال شما بايد همه انواع مواد غذايي را به اندازه لازم در رژيم‌تان قرار دهيد. اگر اهل خوردن سبزيجات و ميوه‌هاي تازه نباشيد، به‌خاطر كمبود ويتامين خودتان را در معرض ابتلا به سنگ كليه و يا نارسايي كليه قرار می‌دهيد. براي داشتن كليه‌هاي سالم، بايد به اندازه كافي ويتامين ۶B و منيزيم ميل كنيد و با اين كار شانس سنگ‌ساز شدن كليه‌هاي‌تان را پايين بياوريد. محققان مي‌گويند اغلب ما به اندازه كافي منيزيم مصرف نمي‌كنيم و به‌خاطر اين كمبود كليه‌هايمان را در معرض خطر قرار مي‌دهيم.

چه كنيم؟

خودسرانه رژيم نگيريد. اگر مي‌خواهيد وزن كم كنيد، به جاي كم كردن ميزان غذاي‌تان و حذف كردن برخي مواد سراغ متخصص تغذيه برويد تا به شما آموزش دهد كه به اندازه نياز بدن‌تان، نه بيشتر و نه كمتر، مواد غذايي ميل كنيد. گذشته از اين، براي رساندن منيزيم به بدنتان مي‌توانيد هر روز سبوس برنج يا گندم ميل كنيد و يا گذشته از سبزيجات برگ سبز، سراغ بذر كتان برويد كه هم ويتامين B دارد و هم منيزيم فراوان.

زياد گوشت مي‌خوريد؟

اين روزها بازار گياهخوار شدن داغ است و برخي متخصصان تغذيه در مورد اينكه انتخاب يك رژيم غذايي كامل براي اين افراد كار پيچيده‌اي است و آنها را معرض خطر فقر غذایی قرار می‌دهد هشدار مي‌دهند. با اين وجود بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه رژيم غذايي پرگوشت و به عبارت دقيق‌تر رژيمي كه در آن سهم پروتئين حيواني زياد است، مي‌تواند براي كليه‌ها ضرر داشته باشد. از نظر متخصصان چنين عادت غذايي بار متابوليك كليه‌ها را بيشتر مي‌كند و مي‌تواند پس از چند سال به اختلال در عملكرد كليه‌ها منجر شود.

چه كنيم؟

براي دور شدن از چنين خطري باز هم بايد همان توصيه به ظاهر تكراري اما مهم متخصصان تغذيه را رعايت كنيد. گنجاندن مقدار قابل توجهي از سبزيجات در رژيم روزانه‌تان مي‌تواند سهم پروتئين‌هاي حيواني را از وعده‌هاي غذايي شما كم كند و فوايد بي‌شمار ديگري را هم به بدنتان برساند.

خوب نمي‌خوابيد؟

محروميت مزمن خواب، اتفاق شايعي است كه برخي افراد آن را برگردن ساعت ناسازگار بيولوژيك‌شان مي‌اندازند و برخي كار و يا مشغله‌هاي ديگر را بهانه مي‌كنند. اما اين اتفاق مي‌تواند بيماري‌هاي متفاوتي را به جان افراد بيندازد كه يكي‌شان بيماري‌هاي كليوي است. از آنجا كه بافت كليه در طول شب خود را ترميم مي‌كند و براي جبران آسيب‌ديدگي‌هاي روزانه تلاش مي‌كند، محروم بودن از خواب كافي شبانه مي‌تواند به كليه‌ها آسيبي جدي و جبران‌ناپذير وارد كند.

چه كنيم؟

۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه، نه‌تنها حق شماست بلكه كامل كردن اين ميزان خواب در شب براي سالم ماندن بدن‌تان ضروری است. با اين كار نه تنها كليه‌ها، بلكه معده و ديگر ارگان‌هاي بدنتان را سالم نگه مي‌داريد و به سلامت روان خود هم خدمت بزرگي مي‌كنيد.

زياد قهوه مي‌خوريد؟

تنها نمك نيست كه مي‌‌تواند فشار خون شما را بالا ببرد و به كليه‌هايتان استرس وارد كند. اگر در طول روز قهوه و نوشيدني‌هايي از اين دست زیاد مي‌خوريد، همان آسیبی را که مصرف نمک زیاد بر سر کلیه می‌آورد به آن وارد می‌کنید. تجربه پزشكان و بررسي‌هايشان نشان مي‌دهد كه قهوه دوست‌ها و كساني كه به اين نوشيدني وابستگي دارند، در طول زمان سلامت كليه‌هاي‌شان را از دست مي‌دهند.

چه كنيم؟

پزشكان مي‌گويند نوشيدن بيشتر از ۲ تا ۳ فنجان قهوه در طول روز براي بسياري از ارگان‌هاي بدن شما خطرناك است. گرچه برخي پژوهشگران فايده‌هايي را براي نوشيدن بين ۵ تا ۷ فنجان قهوه در روز معرفي كرده‌اند، اما بايد اعتراف كنيم كه زيان آن ميزان قهوه، بيشتر از فوايد اندكش است.