کاهش سرعت پیری با رژیم غذایی

ماهنامه بهداشت و سلامت: آیا می خواهید چربی شکمی خود را از دست داده، باهوش تر شوید و طولانی تر زندگی کنید؟ تحقیقات جدید نشان می دهد اتخاذ یک رژیم غذایی مشابه با روزه داری به صورت دوره ای ممکن است فواید گسترده ای برای سلامت داشته باشد.

در یک مطالعه جدید مشخص گردید که سیکل های چهار روزه رژیم غذایی کم کالری که به تقلیدی از روزه داری (FMD) است سبب کاهش چربی شکمی و احشایی شده و تعداد سلول های پیش ساز و سلولهای بنیادی را در چندین ارگان موش مسن افزایش می دهد- از جمله مغز، که در آن بازسازی اعصاب افزایش یافته و موجب بهبود یادگیری و حافظه می شود.


آزمایشات بر روی موشها بخشی از یک مطالعه سه لایه در بررسی اثرات روزه داری دوره ای بود- آزمایش بر روی مخمرها، موشها و انسان- که نتایج آن در مجله Cell Metabolism منتشر گردید.

از مطالعه موش ها که طول عمر نسبتا کوتاهی دارند، جزئیاتی در مورد اثرات افزایش طول عمر بر اثر روزه داری بدست آمد. این روزه که به مدت چهار روز بطول می انجامد و در میانسالی آغاز می گردد سبب افزایش طول عمر، کاهش بروز سرطان، تقویت سیستم ایمنی بدن، کاهش بیماری های التهابی، کندشدن کاهش تراکم مواد معدنی استخوان و بهبود توانایی های شناختی در موش های مسن تر که در این تحقیق پیگیری شدند، می گردد. مصرف کل کالری ماهانه برای گروه روزه دار (FMD) و گروه کنترل یکسان بود، این موضوع نشان می دهد که اثرات این نوع روزه داری بر اثر محدودیت مواد غذایی نیست.

رد یک کارآزمایی مقدماتی بر روی ۱۹ نفر، سه دوره از یک رژیم مشابه به صورت یک بار در ماه به مدت پنج روز انجام شد. نتایج این کارآزمایی نشاندهنده کاهش عوامل خطر و نشانگرهای زیستی پیری، دیابت، بیماری های قلبی- عروقی و سرطان بود و هیچگونه عارضه جانبی عمده ای با این نوع روزه داری در افراد مشاهده نشد.

رعایت روزه داری شدید برای افراد سخت بوده و هم چنین می تواند خطرناک باشد. بنابراین محققان رژیم غذایی پیچیده ای را ابداع کرده اند که اثراتی مشابه با روزه داری را در بدن ایجاد می کند. این نوع رژیم غذایی تقلید روزه داری، مصرف کالری فرد را به ۳۴ تا ۵۴ درصد از کالری رژیم نرمال تقلیل می دهد. این رژیم دارای ترکیب خاصی از پروتئینها، کربوهیدراتها، چربیها و میکرونوترینها است.

این رژیم مقدار هورمون IGF-I را کاهش می دهد، وجود این هورمون در طول تکوین جنینی تا دوره رشد مورد نیاز است، اما این هورمون موثر در پیری است و با استعداد ابتلا به سرطان ارتباط دارد. همچنین این نوع رژیم غذایی سبب افزایش مقدار هورمون IGFBP- و کاهش نشانگرهای زیستی و عوامل خطر مرتبط با دیابت و بیماری هالی قلبی- عروقی، از جمله گلوکز، چربی احشایی و پروتئین واکنشی C بدون تاثیر منفی بر توده عضلانی و استخوانی می شود.


در این رژیم پس از اتمام درمان، به مدت ۲۵ روز در ماه، شرکت کنندگان در مطالعه، به عادات غذایی همیشگی خود- خوب یا بد- بر می گردند.

از آنها خواسته شد تغییری در رژیم غذایی خود ندهند با این حال هنوز هم تغییرات مثبت رژیم غذایی تقلید روزه داری را در این افراد می توان دید. محققان معتقدند که برای اکثر مردم عادی رژیم FMD بسته به اندازه دور شکم و وضعیت سلامت آنها می تواند هر سه تا شش ماه یکبار انجام شود. برای افراد چاق و یا کسانی که با افزایش عوامل خطر بیماری ها روبرو هستند، FMD می تواند توسط پزشک هر دو هفته یک بار توصیه شود.

با وجود اثرات مثبت این نوع روزه داری، محققان در مورد روزه داری با آب به تنهایی و حتی در مورد تلاش برای رژیم FMD بدون مشورت با پزشک و نظارت در طول این فرآیند هشدار داد.

محققان می گویند همه افراد برای پنج روز رژیم سریع FMD به اندازه کافی سالم نیستند، این روش می تواند عواقب بهداشتی شدیدی برای کسی که بدرستی آن را انجام ندهد، داشته باشد. روزه داری با آب به تنهایی باید در درمانگاه های تخصصی انجام شود. همچنین، انواع خاصی از رژیمهای غذایی بسیار کم کالری و به ویژه رژیمهایی با محتوای بالای پروتئین می تواند موجب افزایش خطر ایجاد سنگ کیسه صفرا در زنان شود. رژیم غذایی تقلید روزه داری می تواند در هرجا تحت نظارت یک پزشک و با انجام دقیق دستورالعمل های تایید شده در آزمایشات بالینی انجام می شود.

همچنین افراد دیابتی نباید اقدام به روزه داری کرده و یا رژیم های غذایی تقلید روزه داری را در حالیکه تحت درمان با انسولین، متفورمین و یا داروهای مشابه هستند، انجام دهند و افراد با شاخص توده بدن کمتر از ۱۸ نباید رژیم غذایی FMD را انجام دهند.