ماء‌الشعير باعث لاغری مي‌شود؟

مجله سیب سبز - عذرا جوانمردی: سال‌ها پيش كه هنوز پاي اينترنت به خانه‌ها باز نشده بود، تعداد انگشت‌شماري از كتاب‌ها خواننده داشت و دست به دست مي‌شد؛ ازجمله اين كتاب‌ها، خواص گياهان و ميوه‌جات و - در يك كلام خوردني‌ها- بود.

براي مردم جالب بود بدانند هر لقمه‌اي كه به دهان مي‌برند، چه اتفاق خوبي براي بدن‌شان مي‌افتد و از طرف ديگر براي حفظ سلامت چه لقمه‌هايي را نبايد به دهان ببرند. با ورود اينترنت به زندگي و دسترسي آسان به اطلاعات، شايعات پيرامون خواص مواد خوراكي شدت بيشتري گرفت که بعضي از آنها صحت نداشتند. مثلا درباره ماء‌الشعير حرف‌هاي زيادي هست كه شك و شبهه زيادي دارد. به همين دليل دكتر مينا محبي، دستيار طب سنتي صحت و سقم شايعات مربوط به ماء‌الشعير را از ديدگاه طب سنتي بررسي مي‌كند.

ماء‌الشعير باعث لاغري مي‌شود؟

معمولا در رژيم‌هاي لاغري، خوردن جو توصيه مي‌شود. جو به‌طور كلي خاصيت لاغر‌كنندگي دارد. در اصطلاح طب سنتي مي‌گويند «جو موروث لاغري بدن است.» ولي از آن جايي كه نوشيدن ماء‌الشعير رطوبت و خون صالح به بدن مي‌رساند، مي‌تواند باعث چاقي هم بشود؛ به همين دليل براي نوشيدن ماء‌الشعير حتما توصيه مي‌شود مصلح آن را فراموش نكنيد. شير، مصلح ماءالشعیراست.


بعضي مي‌گويند ماء‌الشعير را بايد ناشتا نوشيد تا باعث لاغري شود. اين موضوع هنوز اثبات نشده و لازم نيست خود را براي ناشتا نوشيدنش به دردسر بيندازيد.

ماء‌الشعير سنگ كليه را از بين مي‌برد؟

به افرادي كه سنگ كليه دارند، توصيه مي‌شود ماء‌الشعير فراوان بنوشند؛ چون خاصيت ادرار آور بودن دارد و به تعبيري كليه‌ها را شست‌وشو مي‌دهد. طي اين شست‌وشو و انجام عمل ادرار، در اغلب موارد سنگ از كليه دفع مي‌شود. اما در كنار اين خاصيت نوشيدن بيش از حد ماء‌الشعير براي مثانه خوب نيست. در طب سنتي گفته مي‌شود ماء‌الشعير برای مثانه مضر است و براي اصلاح و بر طرف كردن اين مشكل بايد ماء‌الشعير را با مصلحش ميل كنيد. انواع روغن‌ها مثل روغن بابونه، روغن بادام شيرين و روغن زيتون مي‌توانند از آسيب رسيدن به مثانه جلوگيري كنند. انيسون هم يك مصلح ديگر براي ماء‌الشعير به حساب مي‌آيد.

ماء‌الشعير، مو را براق مي‌كند؟

در اصطلاح طب سنتي مي‌گويند ماء‌الشعير «جالي» است؛ يعني خاصيت جلابخشي و پاك‌كنندگي دارد. به همين دليل مي‌توانيد براي تميز و براق شدن موها آن را با ماءالشعیرشست‌وشو دهيد. بعضي تصور مي‌كنند ماءالشعیر همزمان با خاصيت براق كنندگي به مو حالت هم مي‌دهد. درحالي‌كه اين‌طور نيست و اگر دنبال حالت دادن به موهاي‌تان هستيد، سراغ ماء‌الشعير نرويد؛ چون اتفاقا باعث لخت شدن موها مي‌شود و نبايد در شستن مو با آن مبالغه كنيد. يك بار در هفته مي‌توانيد از اين روش براي براق شدن مو استفاده كنيد.

ماء‌الشعير لك‌هاي صورت را از بين مي‌برد؟

گفته مي‌شود با نوشيدن ماء‌الشعير لك‌هاي صورت از بين مي‌روند. اين تصور باطلي است و نوشيدن ماءالشعير اين خاصيت را ندارد؛ بلكه شست‌وشوي موضعي صورت با آن مي‌تواند تا حدي برطرف‌كننده لك باشد. براي اين كار لازم نيست حتما صورت را مثل شست‌وشوي عادي با آن غسل دهيد، بلكه كافي است يك پنبه را به ماء‌الشعير آغشته كنيد و روزي دو يا سه بار به محل لك‌ها بماليد. بعد از اينكه خشك شد، صورت را با آب ولرم بشوييد.

ماء‌الشعير تب‌بر است؟

در طب سنتي مي‌گويند ماء‌الشعير تسكين‌دهنده حرارت باطني است. گفته شده مزاج سرد و‌ تر دارد و به بدن رطوبت مي‌دهد. ضمن اينكه ادرارآور هم هست. از سويي تب، حرارت بالاي بدن است و با ادرار مي‌شود حرارت را از بدن دفع كرد. همين رطوبت و تكرر ادرار به حال افرادي كه تب دارند، مفيد واقع مي‌شود. درواقع نوشيدن ماء‌الشعير باعث مي‌شود كسي كه تب دارد چندين بار ادرار كند و به اين طريق تبش پايين بيايد.

ماء‌الشعير درمان يبوست است؟

اين حرف كاملا اشتباه است. اتفاقا عكس آنچه گفته مي‌شود افرادي كه دچار يبوست هستند، نبايد ماء‌الشعير بنوشند از طرفی ماء‌الشعير خاصيت نفاخ بودن دارد و با مصرف آن راه خروج مواد زائد از شكم بسته می‌شود. تجمع نفخ باعث مي‌شود ارگان‌هاي حياتي و مغزي دچار خفقان شوند. از همين رو فردي كه يبوست دارد و ماءالشعير نوشيده، احساس سردرد شديدي مي‌كند.

ماء‌الشعير براي آبله‌مرغان مفيد است؟

ماء‌الشعير نه‌تنها براي آبله‌مرغان بلكه براي بيماري‌هاي ديگري مثل سرخك هم مفيد است. طب سنتي نوشيدن مكرر ماء‌الشعير را به مبتلايان به اين بيماري‌ها توصيه مي‌كند؛ چون خاصيت پاك‌كنندگي و جلابخشي ماء‌الشعير، تب را از بيمار دور مي‌كند و به روند طبيعي بهبود سرعت مي‌بخشد. ضمن اينكه در اين بيماري‌ها لكه‌هايي روي پوست ظاهر مي‌شوند كه خوشايند نيستند. وقتي مرحله سخت بيماري سپري شد، مي‌توانيد لكه‌ها را با ماء‌الشعير شست‌وشو دهيد تا زودتر برطرف شوند.

ماء‌الشعير براي كساني كه سرفه مي‌كنند مضر است؟

در طب سنتي به افرادي كه دچار سرفه‌هاي مكرر و طولاني هستند، سفارش مي‌شود ماء‌الشعير بنوشند؛ اما نه هر قدر كه دل‌شان خواست. نوشيدن روزانه دو تا سه ليوان از ماء‌الشعير مي‌تواند وضعيت سرفه‌ها را بهبود بخشد. همچنين سفارش اكيد مي‌شود ماء‌الشعير را همراه عناب و سه‌پسو مصرف كنند. در غير اين صورت خاصيت درماني براي سرفه نخواهد داشت.

ماء‌الشعير براي ناراحتي معده مفيد است؟

نوشيدن ماء‌الشعير به افرادي كه با مشكلات معدوي دست و پنجه نرم مي‌كنند، توصيه نمي‌شود زیرا باعث سستي و سردي معده مي‌شود. كساني كه دچار بيماري‌هاي معده‌اي مثل ريفلاكس هستند، حتما دور نوشيدن آن را خط بكشند چون ریفلاكس را تشديد کرده و ناراحتي‌هاي ناشي از آن را بيشتر مي‌كند. مثلا ممكن است غرغرهاي شكم را افزايش دهد و به‌طور كلي عمل هضم را دشوارتر از قبل كند. اگر هم فرد مبتلا به ناراحتي معده اصرار دارد كه ماء‌الشعير بنوشد، حتما آن را با گل قند بنوشد تا قدري از ضررش بكاهد.

نوشيدن ماء‌الشعير، ضريب هوشي را بالا مي‌برد؟

سويق جو همراه شكر ازجمله مواد غذايي‌ هستند كه به‌طور كلي رشد كودكان را افزايش مي‌دهند. از قديم هم گفته‌اند عقل سالم در بدن سالم است. بنابراين كودكي كه رشد طبيعي خوبي داشته باشد، با نوشيدن ماء‌الشعير ضريب هوشي‌اش هم بالاتر مي‌رود. براي تهيه سويق، بايد جو را تفت دهيد تا حالتي كه در اصطلاح به آن «بو داده» مي‌گويند، ايجاد شود. بعد آن را بشوييد و خشك كنيد، در مرحله بعد پودرش كنيد؛ سويق جو آماده مصرف مي‌شود.


ماء‌الشعير تشنگي را برطرف مي‌كند؟

ماء‌الشعير ازجمله نوشيدني‌هايي است كه صفرا، گرماي اضافي و حالت رخوت و سستي را از بدن دفع مي‌كند؛ درنتيجه تشنگي هم برطرف مي‌شود و خستگي از تن رخت بر مي‌بندد. ماء‌الشعير به‌عنوان نوشيدني مناسب فصل گرما معرفي مي‌شود؛ البته براي كساني كه مزاج‌شان گرم است و معده‌شان ضعيف نيست. وجود صفرا در بدن باعث ايجاد خشكي در پوست مي‌شود؛ بنابراين باتوجه به خاصيت دفع‌كنندگي صفرا از بدن، كساني كه پوست خشك دارند هم مي‌توانند با نوشيدن ماء‌الشعير وضعيت پوست‌شان را بهتر كنند.

ماء‌الشعير مشكلات عصبي را برطرف مي‌كند؟

ماء‌الشعير به دليل خاصيت سردي و رطوبت‌بخشي، مي‌تواند بخشي از مشكلات عصبي را بهبود دهد. اما تنها در مواردي كه علت آشفتگي افكار و تنش عصبي، حرارت بالاي بدن باشد مصرف ماء‌الشعير مي‌تواند باعث تمدد اعصاب شود؛ مثلا كسي كه در گرما ناچار است در شهر تردد كند، با مصرف آن كمتر دچار تنش و كلافگي ناشي از بالا رفتن حرارت بدنش مي‌شود. ضمن اينكه در كساني كه افسردگي و ناراحتي عصبي‌شان ناشي از سردي دماغ است، نوشيدن ماء‌الشعير مي‌تواند حال فرد را بدتر هم بكند.

طرز تهيه ماءالشعير سنتي

۵۰ گرم جوي پوست كنده را با چهار ليوان آب با حرارت ملايم، آهسته بجوشانيد تا وقتي كه جوها به حالت شكفته و كاملا پخته برسند. اين زمان به‌طور متوسط ۴۰ تا ۵۰ دقيقه طول مي‌كشد.

- تا اين تركيب سرد نشده، آن را صاف كنيد و در جاي خنك قرار دهيد تا سرد شود. از اين چهار ليوان بيش از سه ليوان ماءالشعير به دست مي‌آيد كه حداكثر دو روز در يخچال قابل نگهداري است. ماء‌الشعير نبايد غليظ و ژله‌اي شود. اگر جو كاملا مرغوب و مناسب باشد، رنگ ماءالشعير به سرخ ملايم و كمرنگ مايل مي‌شود.

در اهميت ماء‌الشعير

در طبقه‌بندي خوراكي‌ها، جو در دسته غلات به‌شمار مي‌رود و طبيعت آن سرد و خشك است. اما ماء‌الشعير از نظر طبع با خود جو تفاوت دارد؛ ماء‌الشعير طبيعت سردو‌تر دارد. به‌طور كلي ارزش غذایی جو در مقايسه با گندم، كمتر است، ولي ماءالشعیر ازجمله خوراكي‌هايي است كه مي‌تواند خون صالح يا خون خوب توليد كند و از اين جهت اهميت پيدا مي‌كند.

البته لازم به ذكر است هر ماء‌الشعيري كه توسط كارخانجات توليد مي‌شود، خواص آن را حفظ نمي‌كند.