بخور‌، نخورهای روزهای کنکور

برترین ها:


پیروی از یك الگوی صحیح تغذیه‌ای بر بهبود عملكرد تمام ارگان‌های بدن تاثیر بسزایی دارد. با نزدیك شدن به زمان امتحانات به‌ویژه كنكور، عملكرد سیستم مغزی و تقویت حافظه از یك سو و كاهش اضطراب از سوی دیگر، اهمیت مضاعفی پیدا می‌كند. مانند تمام روزهای سال، خوردن صبحانه اثر قابل ملاحظه‌ای روی حافظه و فراگیری دروس دارد. گنجاندن كربوهیدرات‌های پیچیده مانند نان و غلات به خصوص انواع سبوس‌دار آنها در صبحانه، موجب آزادسازی تدریجی قند خون و ثبات نسبی آن در طول روز شده و كارایی سامانه حافظه‌ای را ارتقا می‌بخشد. همچنین وجود پروتئین در این وعده مانند شیر و پنیر می‌تواند فراگیری فرد را افزایش دهد. مصرف مغزها (مانند مغز گردو) و آبمیوه نیز در صبحانه می‌تواند در این امر موثر باشد. به‌طور كلی فرد باید در همه زمان‌ها تغذیه مناسب داشته باشد تا در زمان‌های خاص نیازی نباشد كه عادات غذایی خود را تغییر دهد. رعایت هرم غذایی استاندارد و استفاده از همه گروه‌های غذایی متنوع و متناسب به شكل متعادل، می‌تواند تمام نیاز‌های بدن را تامین كند. یعنی با استفاده از گروه نان، غلات، گوشت و جانشین‌های آن، لبنیات، میوه‌ها و سبزیجات به میزان كافی، تمام نیاز‌های فیزیولوژیك افراد برآورده می‌شود. اما یك روش بسیار رایج و در عین حال اشتباهی كه بین افراد وجود دارد، استفاده از مكمل‌هاست. بیشتر این مكمل‌ها نه تنها سودی برای افراد در پی ندارد بلكه در برخی موارد، مواد نگهدارنده به‌كار رفته در این مواد می‌تواند اثرات سوء‌مستقیم و غیرمستقیم در فرایند یادگیری و تمركز افراد داشته باشد.




پرهیز در استفاده از قندهای ساده مانند قند، شكر، مربا، نوشابه و شكلات نیز در حفظ آرامش و تمركز داوطلبان تاثیر دارد. مصرف اینگونه مواد سبب بالا رفتن ناگهانی قند خون شده كه با بالارفتن سطح انسولین متعاقب آن افت قند خون، خستگی، بی‌حوصلگی و سردرد را در پی خواهد داشت كه برای داوطلبان كنكور مصرف آنها توصیه نمی‌شود و به جای آن مواد حاوی فیبر مانند خرما به‌عنوان یك منبع مناسب تأمین قند خون توصیه می‌شود.

البته ممكن است در مورد شكلات تلخ برای افراد سؤالاتی ایجاد شود كه توضیح من در این‌باره این است كه خوردن شكلات تلخ در صورتی كه شخص در خوردن آن زیاده‌روی نكند به اندازه مصرف انواع شكلات، مشكل‌ساز نیست. نكته حائز اهمیت در این مورد این است كه اولا این نوع شكلات عاری از مواد قندی نیست و در ثانی مانند سایر انواع شكلات در تهیه آن از كره و انواع چربی‌ها استفاده شده است، پس این تفكر غلط را از ذهن خود دور كنید كه شكلات تلخ فاقد كالری است یا حتی كالری كمتری دارد زیرا اگر نگاهی به جدول كالری‌ها بیندازید، متوجه می‌شوید این شكلات‌ها نسبت به شكلات‌های دیگر كالری كمتری ندارند.





خواب خوب و مناسب تاثیر قابل ملاحظه‌ای در كاهش اضطراب، افزایش تمركز و بهبود فراگیری دارد. نكته بسیار مهم، شب قبل از امتحان است. برای اینكه فرد در روز امتحان از تمركز، شادابی و انرژی بیشتری بهره‌مند شود، لازم است شب قبل از امتحان خواب كافی داشته باشد، به همین دلیل برای داشتن خواب خوب به همراه آرامش، بهتر است قبل از خواب یك لیوان شیر بنوشید، زیرا نوشیدن شیر تا حد قابل توجهی آرامش فرد را تامین می‌كند. اساسا لحاظ كردن مصرف شیر و لبنیات در برنامه روزانه افراد توصیه می‌‌شود، زیرا این مواد به‌دلیل دارا بودن كلسیم، كاركرد سلول‌های عصبی اثر مطلوبی دارد.

به این ‌ترتیب كه باعث ایجاد آرامش در افراد می‌شود و واضح است كه وجود آرامش در بالا بردن قدرت تمركز تاثیر بسزایی دارد. برای این منظور، خوردن شیر در میان‌وعده قبل از خواب توصیه می‌شود. به علاوه برخی خوراكی‌ها در كاهش اضطراب موثرند كه در این میان می‌توان از تخم‌مرغ، ماهی، خشكبار، حبوبات، سویا و مشتقات آن نام برد و لازم است تا مقادیری متناسب از آنها در رژیم غذایی روزانه فرد گنجانده شود.




نكته قابل توجه دیگر درباره كنكوری‌ها باورهای غلط است. نیاز به انرژی بیشتر در زمان مطالعه و فعالیت ذهنی یكی از این باورهاست. گرچه میزان نیاز به گلوكز به‌عنوان تنها منبع انرژی سلول‌های مغزی در زمان مطالعه بالا می‌رود اما این نیاز به حدی نیست كه در باور عمومی جا افتاده است. متاسفانه داوطلبان كنكور با این تصور غلط در دوران مطالعه رو به پرخوری می‌آورند كه این امر در كنار بی‌تحركی این دوران اضافه وزن و چاقی را برای آنها به ارمغان خواهد آورد و می‌تواند برایشان دردسرساز شود. همچنین بی‌تحركی در این روزها می‌تواند مشكلات گوارشی از جمله یبوست را در این افراد ایجاد می‌كند. وجود این مشكلات می‌تواند تمركز فرد را برهم بزند و در نتیجه در فراگیری این افراد تاثیرگذار باشد، به همین دلیل توصیه اكید من به دانش‌آموزان كنكوری برای عدم‌ایجاد اینگونه مشكلات در این روزها این است كه پیاده‌روی را در برنامه روزانه خود قرار دهند و علاوه بر این، روزانه به مقدار مناسب یعنی بین ۵ تا ۸ لیوان آب بنوشند و از میوه و سبزیجات حاوی فیبر در طول روز استفاده كنند.





یكی از روش‌هایی كه بیشتر دانش‌آموزان و افراد در روزهای امتحانات برای افزایش سطح هوشیاری‌شان استفاده می‌كنند، مصرف قهوه و مواد حاوی كافئین است. اما باید توجه داشته باشند گرچه مصرف این مواد در كوتاه‌مدت سطح هوشیاری را بیشتر و خواب‌آلودگی را كمتر می‌كند اما مصرف مداوم و درازمدت كافئین اثر معكوسی دارد، یعنی بعد از مدتی نه تنها از اضطراب فرد كم نمی‌كند بلكه باعث افزایش تحریك‌پذیری شده و به مرور از میزان تمركز فرد می‌كاهد. در نهایت مصرف بیش از اندازه و بلندمدت قهوه به‌خصوص برای افرادی كه كنكور را پیش‌رو دارند و مدت زیادی را صرف مطالعه می‌كنند، می‌تواند اثرات نامطلوبی بر سطح فراگیری ایشان داشته باشد.یكی از روش‌هایی كه بیشتر دانش‌آموزان و افراد در روزهای امتحانات برای افزایش سطح هوشیاری‌شان استفاده می‌كنند، مصرف قهوه و مواد حاوی كافئین است.

اما باید توجه داشته باشند گرچه مصرف این مواد در كوتاه‌مدت سطح هوشیاری را بیشتر و خواب‌آلودگی را كمتر می‌كند اما مصرف مداوم و درازمدت كافئین اثر معكوسی دارد، یعنی بعد از مدتی نه تنها از اضطراب فرد كم نمی‌كند بلكه باعث افزایش تحریك‌پذیری شده و به مرور از میزان تمركز فرد می‌كاهد. در نهایت مصرف بیش از اندازه و بلندمدت قهوه به‌خصوص برای افرادی كه كنكور را پیش‌رو دارند و مدت زیادی را صرف مطالعه می‌كنند، می‌تواند اثرات نامطلوبی بر سطح فراگیری ایشان داشته باشد.





در مجموع باید خاطرنشان كرد رعایت اصول تغذیه زمان و مكان خاصی ندارد و پیوستگی آن منجر به بهبود عملكرد تمامی اعضای بدن از جمله سیستم مغز و حافظه می‌شود بنابراین بهتر است افراد برای همیشه از یك الگوی صحیح تغذیه‌ای پیروی كنند تا با ارتقای سطح سلامت، زندگی شاداب‌تری را نیز داشته باشند و در مواقع خاص ناچار به تغییر عادات نادرست خود نباشند.




مبحث دیگری كه باید به آن پرداخت، باور غلطی است كه در ذهن بیشتر خانواده‌های كنكوری وجود دارد؛ «برای داشتن تمركز بالا نیاز به خوردن بیشتر است.» این یك باور غلط و رایج است، زیرا برای فراگیری نیازی به دریافت كالری بیشتر نیست. حتی برعكس، دریافت غذاهای سنگین و پر چرب می‌تواند اختلالات گوارشی و سوءهاضمه را در فرد ایجاد كند كه بروز این مشكل، تمركز فرد را نه تنها بیشتر بلكه كمتر می‌كند.




مطلب حائز اهمیت دیگر در این زمینه تقسیم وعده‌های غذایی به ۳ وعده اصلی و ۲ یا ۳ میان وعده است تا بدن فرد به‌صورت تدریجی مواد‌غذایی مورد نیاز خود را دریافت كند. ماست، میوه‌‌ها و سبزیجات به همراه وعده‌های اصلی یا در میان‌وعده‌ها به لحاظ دارا بودن درشت مغذی‌ها و ریز مغذی‌های ضروری برای عملكرد مغزی، بسیار مفید هستند.



یكی دیگر از عواملی كه موجب خستگی و نداشتن ‌تمركز می‌شود كم‌خونی است كه برای پیشگیری از این عارضه مصرف مواد‌غذایی حاوی آهن مانند گوشت، حبوبات، خشكبار و انواع مغزها توصیه می‌شود.




شاید در دوران دانشگاه افراد بسیاری را دیده باشید كه با مشكل اضافه‌وزن روبه‌رو هستند. این چاقی یادگاری از دوران روزهای آماده‌سازی‌ آنان برای كنكور است كه جمعیت عظیمی از مراجعان به مراكز كاهش وزن را تشكیل می‌دهند، به همین دلیل توصیه آخر من به دوستان این است كه «پیشگیری از بروز چاقی بسیار راحت‌تر و عملی‌تر از درمان است و بهتر است افراد در این روزها تغذیه مناسب و متعادلی داشته باشند تا بعد از برگزاری كنكور، نیازی به رفع كاهش وزن نداشته باشند.»