ایدزی ها می‌توانند ازدواج کنند؟

مجله سیب سبز: ایدز نوعی بیماری است که باعث ایجاد نقص در سیستم دفاعی بدن شده و فعالیت صحیح دفاعی بدن را مختل می‌کند. این بیماری از طریق ویروسی به‌نام HIV از فردی به فرد دیگر انتقال می‌یابد. فرد در طول زندگی ممکن است این بیماری را کسب کند؛ یعنی این بیماری ارثی نیست. از آنجا که سیستم ایمنی فرد مبتلا به ایدز ضعیف می‌شود، بیمار ممکن است دچار انواع متفاوت از نشانه‌های بیماری‌ها و عفونت‌های فرصت‌طلب شود.


باید بدانید که هر کسى با ویروس‌ HIV‌آلوده شد و تست HIV مثبت پیدا کرد، مبتلا به ایدز محسوب نمى‌شود. هنگامى تشخیص ایدز در یک فرد آلوده به HIV داده مى‌شود که یا تعداد مطلق سلول‌هاى CD۴ (گروهى از سلول‌هاى دفاعى بدن) به کمتر از ۲۰۰عدد در هر میلى‌متر مکعب خون رسیده باشد یا عفونت‌هاى فرصت‌طلب (ناشى از عواملى که نمى‌توانند در افراد سالم بیمارى ایجاد کنند) در فرد به‌وجود آمده باشد.

راه‌های انتقال ویروس ایدز

ویروس‌HIV از سه طریق عمده از فردی به فرد دیگر انتقال می‌یابد. اولین راه از طریق تماس جنسی است که هر نوع تماس جنسی که همراه با دخول باشد امکان انتقال این بیماری را ایجاد می‌کند. راه بعدی انتقال ویروس‌HIV آسیب پوستی و انتقال از طریق خون است. خونی که آلوده باشد اگر با پوست آسیب‌دیده در تماس باشد، امکان انتقال دارد. منظور از پوست آسیب دیده، زخم و باز شدن پوست است.

کارهایی مثل تزریق با سرنگ آلوده، خالکوبی با وسایل آلوده، فرو رفتن سوزن آلوده در دست، تزریق خون یا بعضی فرآورده‌های خونی آلوده، دندانپزشکی با وسایل آلوده و... همگی شامل این مورد می‌شود. راه سوم انتقال ویروس از مادر باردار به فرزند است.

این نوع انتقال می‌تواند در زمان بارداری، حین زایمان یا حتی دوران شیردهی اتفاق بیفتد. جز این موارد راه انتقال دیگری برای این نوع ویروس وجود ندارد. تماس‌های روزمره، دست دادن، روبوسی، تماس با اشک یا بزاق مبتلایان به ایدز، استخر مشترک، حمام یا دستشویی مشترک، زندگی در یک خانه، نیش پشه و عواملی از این دست هیچ کدام راه‌های انتقال این ویروس نیستند.

ویروس ایدز چقدر زنده می‌ماند؟

گفته می‌شود که ویروس ایدز در خون خشک شده تا سه ساعت زنده است اما توصیه می‌کنیم برای اطمینان بیشتر از تماس با هر نوع خونی که آلوده به ویروس ایدز است، پرهیز شود. اینکه ویروسHIV فقط چند ساعت خارج از بدن، زنده می‌ماند به این معنی نیست که اگر چند ساعت از تزریق یا استفاده از وسایل برنده گذشته باشد، می‌توانید از این وسایل استفاده کنید. حتما باید سرنگ، تیغ و دیگر وسایل را فقط یک‌بار آن‌هم به‌طور شخصی استفاده شود. علاوه بر ویروس ایدز، چندین ویروس خطرناک دیگر هم وجود دارد که تا مدت‌ها روی وسایل زنده می‌ماند و منتقل می‌شود که باید مراقب ابتلا بود.

حتی اگر آلوده شده باشید، می‌توانید مبتلا نشوید

حتی اگر با سرنگ آلوده به خون بیمار ایدزی بدن‌تان زخمی شد هم می‌توانید در یک دوره‌ای تحت‌درمان قرار بگیرید تا به این ویروس مبتلا نشوید. خیلی از پزشکان هستند که از وحشت ابتلا به این بیماری از معاینه بیمار مبتلا به این ویروس امتناع می‌کنند، این درحالی است که شمار مبتلایان به این بیماری از این طریق‌ بسیار پایین است.


علائم ایدز را بشناسید

در‌واقع ایدز نشانگانی شامل بیماری‌های مختلف از‌جمله عفونت‌های فرصت‌طلب، سرطان‌های نادر و... است و علائمی که در مرحله انتهایی بیماری ایجاد می‌شود علائم این بیماری‌هاست؛ مثل تب، کاهش وزن، بزرگ شدن غدد لنفاوی و... این علائم غیر‌اختصاصی است و در بیماری‌های دیگر نیز دیده می‌شود. بیماری‌های عفونی نادر، اسهال‌های شدید و مزمن، تب طولانی، کاهش وزن، بیماری‌های پوستی، مغزی و شخصیتی از علائم ایجاد بیماری است. علائمی که شخص مبتلا به ایدز ممکن است نشان دهد عبارتند از: بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن، سینه و پهلو، ابتلا به سل و لاغری شدید، عفونت قارچی دهان (برفک) و اسهال طولانی.

چه زمانی علائم بروز می‌یابند؟

از زمانی که یک فرد به ویروس ایدز مبتلا می‌شود تا زمانی که علائم آن را نشان دهد زمان متفاوتی طول می‌کشد. در بعضی افراد این مدت کوتاه‌تر است و علائم زودتر بروز می‌یابد، در بعضی دیگر از افراد حتی ممکن است تا ۱۰سال هم به طول بینجامد. این موضوع به عوامل بسیار از‌جمله وضعیت سلامت و رفتارهاى فرد بستگى دارد.

چطور می‌توان به وجود ایدز در بدن پی برد؟

تنها راه تعیین اینکه فردى به HIV آلوده شده است، انجام آزمون تشخیص مخصوص آن است. بسیارى از افرادى که به HIV آلوده مى‌شوند تا سال‌ها علامتى ندارند و از طرف دیگر بسیارى از علائمى که براى ایدز ذکر مى‌شود با بیمارى‌هاى دیگر مشترک است، بنابراین از روی علائم چندان نمی‌توان به وجود ایدز پی برد و باید حتما آزمایش داد.

آیا مثبت بودن تست ایدز به معنای مرگ است؟

مثبت بودن تستHIV به این معناست که شما ویروس عامل ایدز را در بدن خود حمل مى‌کنید. مثبت بودن این تست به این معنا نیست که در حال حاضر ایدز دارید و نیز به معنای این نیست که شما دیگر نمی‌توانید به زندگی ادامه دهید. گرچه درمان قطعی براى ایدز وجود ندارد، بسیارى از عفونت‌هاى فرصت‌طلبى که در بیماران مبتلا به ایدز به‌وجود مى‌آید را مى‌توان کنترل یا برطرف یا از آنها پیشگیرى کرد. از طرفی درمان‌هاى موجود مى‌تواند تکثیر ویروس را مهار کند. در حال حاضر به طول عمر و کیفیت زندگى مبتلایان به ایدز به میزان قابل‌توجهى افزوده شده است.

احتمال ابتلای نوزاد از مادران مبتلا چقدر است؟

اگر اقدامات خاصی برای مراقبت و کنترل بیماری در مادران باردار انجام نشود ۲۰ تا ۳۰درصد نوزادانی که از مادران مبتلا به ایدز به‌دنیا می‌آیند، امکان ابتلا به این بیماری را دارند. گاهی این رقم ممکن است بالاتر رفته و تا ۴۰ یا ۵۰درصد هم برسد. اما باید بدانید که اگر مادر تحت مراقبت‌های خاص قرار گیرد، دارو مصرف کند و بیماری او تحت کنترل قرار گیرد، امکان تولد نوزاد سالم از مادر مبتلا به ایدز هم وجود دارد. یکی از مراقبت‌های بارداری برای مادران مبتلا غیر از دارو هم برای مادر و هم برای نوزاد، در صورت لزوم توصیه به انجام عمل سزارین به جای زایمان طبیعی است. این مراقبت‌ها می‌تواند امکان ابتلا به این ویروس را حتی تا ۲درصد کاهش دهد.

هر سال موارد جدید ابتلا به این بیماری گزارش می‌شود اما شیب افزایش این بیماری کند شده است. برخلاف آنچه برخی افراد می‌گویند؛ آمارهای رسمی و غیر‌رسمی درباره شیوع این بیماری با هم همخوانی دارد و گفته می‌شود حدود ۸۰‌هزار نفر در ایران به ویروسHIV مبتلا هستند. حدود ۲۰هزار نفر از مبتلایان شناسایی شده و بقیه در حال شناسایی هستند. حدود ۶هزار نفر از مبتلایان هم تحت‌درمان هستند. درباره بیماری ایدز در ایران وضعیت کنترل و پیشگیری خوب است اما باید میزان شناسایی و درمان مبتلایان را افزایش دهیم. در زمینه پیشگیری از طریق تزریق بسیار خوب عمل شده و اطلاع‌رسانی‌ها کافی است اما در زمینه پیشگیری از انتقال از طریق تماس جنسی هنوز جای کار وجود دارد.


آیا ایدز درمان می‌شود؟

ایدز برخلاف تصور عموم بیماری غیرقابل درمان نیست و در حال حاضر درمان‌های مفیدی برای بیماری ایدز شناخته شده که در ایران هم بیماران از این درمان‌ها استفاده می‌کنند. البته درمان‌ها به ریشه‌کنی کامل ویروس از بدن منجر نمی‌شود، اما باعث می‌شود ویروس در خون غیرقابل شناسایی شود. روش‌های درمان تا حد زیادی بیماری را کنترل کرده، باعث بهبود سیستم ایمنی بدن می‌شود و طول عمر را نسبت به کسانی که درمان انجام نداده‌اند، بیشتر می‌کند. به‌علاوه داروها جلوی تکثیر ویروس را گرفته و باعث می‌شود بیماری به دیگران هم منتقل نشود، یعنی ویروس در سلول‌های بدن وجود دارد اما تکثیر نمی‌شود. همین که ویروس‌ها تکثیر نمی‌شوند ایمنی بدن بالا می‌رود.

چه زمانی باید درمان را شروع کرد؟

خوشبختانه درمان ایدز در ایران رایگان است و وزارت بهداشت داروهای این بیماران را تامین می‌کند. چندین مرکز در سطح کشور داروها را برای بیماران و تحت‌نظر پزشک ارائه می‌دهند. درمان‌ها هرچه زودتر و در مراحل اولیه بیماری شروع شوند به‌نفع بیمار است اما توصیه می‌کنیم حتی اگر زمان زیادی از بیماری گذشته است اما باز هم برای درمان اقدام شود. در گذشته گفته می‌شد بیماران صبر کنند تا بیماری کمی پیشرفت کند، اما الان گفته می‌شود احتمالا هرچه درمان سریع‌تر آغاز شود، بهتر است.

مراقبت‌های داخل منزل برای مبتلایان به ایدز

توجه داشته باشید که هنگام تماس با خون یا دیگر مایعات بدن که ممکن است خون قابل مشاهده در آن دیده شود، مانند ادرار، مدفوع، استفراغ، ‌بریدگی‌ها، زخم‌ها یا ترک‌های پوستی مراقبت‌کننده و بیمار باید با پانسمان پوشش داده شود. دست‌ها و دیگر نقاط بدن باید پس از تماس با خون یا دیگر ترشحات بدن سریعا شسته شوند و سطوحی که روی آن را خون پوشانده باید به‌درستی ضد‌عفونی شوند.

باید از کارهایی که احتمال تماس با خون در آن وجود دارد، مانند استفاده از تیغ صورت تراشی یا مسواک مشترک، دوری شود. از سوزن و دیگر اشیای برنده در صورت ضرورت پزشکی استفاده شود (غلاف سرسوزن را مجدد با دست روی آن قرار ندهید یا سر سوزن را از سرنگ جدا نکنید. سرسوزن را با استفاده از ظرف‌های مخصوص محافظ دور ریخته و دور از دسترس کودکان و مهمانان قرار دهید). به‌طور کلی رعایت احتیاط استاندارد انجام شود. به‌علاوه از تماس‌های جنسی مشکوک و پرخطر دوری کرده و حتما در روابط زناشویی از وسایل پوششی مثل کاندوم استفاده کنید.

آیا مبتلایان به ایدز می‌توانند ازدواج کنند؟

ما کسی را که به بیماری ایدز مبتلاست، از ازدواج منع نمی‌کنیم اما برای این موضوع حتما باید با پزشک مشورت کند و موضوع با فرد مورد نظر در میان گذاشته شود و با اطلاع از این قضیه، ازدواج انجام شود. پزشک راه‌های جلوگیری از انتقال بیماری را به فرد آموزش می‌دهد تا همسر هم به این بیماری مبتلا نشود. پایبندی به روابط جنسی شرعی و با یک شریک جنسی و کاندوم روش‌های خوبی برای جلوگیری از انتقال این بیماری از طریق ارتباط جنسی است.

اتوبوس ایدز چه کاری انجام می‌دهد؟

اتوبوس‌هایی با عنوان «اتوبوس ایدز» در سطح شهرها راه‌اندازی شده که اطلاع‌رسانی درباره این بیماری انجام می‌دهند. راه‌های انتقال، پیشگیری، درمان و... در آنها به مردم ارائه می‌شود. به‌علاوه افراد می‌توانند به‌صورت رایگان تست ایدز بدهند و در همان لحظه پاسخ دریافت کنند. به‌هرحال این اقدامات، اطلاع‌رسانی از کانال‌های مختلف است و می‌تواند آگاهی مردم را افزایش دهد. با چنین اقداماتی حداقل ترس مردم از این بیماری کمتر شده و باعث می‌شود که اگر کسی لازم است حتما آزمایش این بیماری را بدهد. رسانه‌ها، تلویزیون، رادیو، روزنامه و... همگی می‌توانند در اطلاع‌رسانی نقش داشته باشند. طرح‌هایی مثل همین اتوبوس ایدز هم در کنار رسانه‌ها گام برمی‌دارد.