زنان HIV، قربانی همسران!

مجله خانه بخت - مریم خورسند جلالی: زن، شاید ۳۰ ساله بود. پسرک نوجوانش غرغرکنان از پس مادر در راهروی بیمارستان امام خمینی می آمد. زن، رنگ به چهره نداشت و کف دهانش مثل شوره زاری بر لبان بی رنگش خشک شده بود. دیگران دیدند قبل از پهن شدن میان راهروی بیمارستان، صورتش خیس از عرق بود. پاکت آزمایشگاه مرکزی در دستش چروک و له شده بود. چیزی درون آن پاکت بود که او را له کرده بود، کشته بود، او از چند سال پیش مرده بود.

«هرساله به تعداد زنان مبتلا به ایدز افزوده می شود و طی یکی دو سال اخیر شمار زنان مبتلا به ایدز در کشورمان تا ۱۰ برابر افزایش پیدا کرده است. بنابراین طی سال های آینده تعداد زنانی که مبتلا به ایدز خواهندشد افزایش پیدا می کند، چرا که اکنون راه انتقال این بیماری تماس جنسی است.»

دکتر مینو محرز رییس مرکز تحقیقات ایدز ایران، خبرهای خوشی برای زنان ندارد. زنان متاهل و خانه داری که غافل از تندبادی که در کوچه و خیابان های شهرشان در جریان است، تن به زندگی و زناشویی داده اند و خوش هستند به کانون گرم زندگی شان. اما نمی دانند دلیل این همه ضعف و رنج را، دلیل این همه خستگی و ناتوانی را، نمی دانند چرا قرص های سرماخوردگی اثری بر تنشان ندارد، نمی دانند که HIV/AIDS روزی، شبی، لحظه خوشی، به بدنشان نفوذ کرده، نمی دانند مردشان خیانت کرده، نمی دانند...

آخرین اخبار می گویند که ایدز جنسی در دنیا روند کاهشی دارد و در ایران روند افزایشی. وسایل پیشگیری از بارداری که از سطح بازار جمع شد و گران شد و از دسترس عموم با قیمت مناسب و ارزان خارج شد، بیماری ایدز بر نمودار سرخ خود افزود و اوج گرفت. از سوی دیگر این آمارها می گویند که سن ابتلا به ایدز در حال کاهش است و این همان موج سوم ابتلا به ایدز است که از طریق روابط جنسی در حال پیشروی است. موجی که بیش از دو جریان گذشته این بار گریبان زنان متاهل را گرفته است.

آمارهای رسمی می گویند 30 هزار بیمار مبتلا به HIV/AIDS، که 12 درصد آنان را زنان تشکیل می دهند در کشور شناسایی شده اند، اما همان کارشناسانی که این آمارها را ارایه داده و آنها را تجزیه و تحلیل می کنند، به جرات می گویند که این آمار را باید بر 5 و گاه بر 7 ضرب کرد تا آمار مبتلایان واقعی مشخص شود و تعداد مبتلایان زن را گاه باید بر عدد 10 ضرب کرد چرا که بسیاری از این زنان از ابتلا به این ویروس ناآگاه بوده و گاه به دلایل فرهنگی و اجتماعی از مراجعه به پزشک متخصص و آزمایش های ویژه خودداری کرده و بدون آگاهی از این بیماری و ابتلا به آن زندگی می کنند و زندیگ اطرافیان خود را نیز به مخاطره می اندازند.


علل ابتلا به HIV در بین کل مواردی که در سال ۱۳۹۳ در کشور به ثبت رسیده اند اعتیاد تزریقی ۴۳.۷ درصد، برقراری روابط جنسی ۳۷.۳ درصد و انتقال از مادر مبتلا به کودک ۴ درصد را تشکیل داده است.

افزایش موارد ایدز جنسی در جامعه ایران در شرایطی دیده می شود که مقامات سازمان ملل در گزارشی در سال 2013 اعلام کردند که در مقایسه با آمار سال 2001 میلادی، موارد جدید ابتلا به ویروس اچ آی وی در بین کودکان و بزرگسالان جهان 33 درصد کاهش یافته است اما در مقایسه با کاهش ابتلا به ایدز در دنیا، در ایران طی هفت سال اخیر ابتلا به این بیماری روند صعودی به خود گرفته است. صعودی که از طریق روابط جنسی به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. همزمان آنچه نگرانی ها را بیشتر می کند آن است که مسوولان وزارت بهداشت برای اولین بار اعتراف کردند که «70 هزار ایرانی از ابتلای خود به ویروس HIV مطلع نیستند.»

زنان، قربانیان جدید

رییس مرکز تحقیقات ایدز ایران چندی پیش در یک همایش علمی اعلام کرده بود: «آمار تجمعی مبتلایان بیانگر آن است که آمار ابتلای مردان بالاتر از زنان است، اما در گذشته، اختلاف شیوع بیماری در دو جنس زن و مرد، ۹۷ درصد مرد به ۳ درصد زن بود، در صورتی که امروز اختلاف شیوع بیماری ایدز ۶۷ درصد مرد به ۳۳ درصد زن رسیده و روند شیوع بیماری نشان می دهد که به طور ناگهانی بر آمار تعداد زنان مبتلا به ایدز افزوده شده است.»

به گفته دکتر محرز «اصولا بیماری ایدز در اکثر جوامع دنیا از طریق تماس جنسی انتقال پیدا می کند و بیماری بین زنان و مردان به طور مساوی توزیع شده است. وقتی آمار شیوع بیماری ایدز در بین زنان و مردان ایرانی افزایش پیدا می کند حتی دیگر نیازی به وجود رفتارهای پرخطر در بین زنان و مردان نیست. امروزه بسیاری از زنان به این دلیل به بیماری مبتلا شده اند که با افرادی ازدواج کرده اند که نسبت به بیماری خود بی اطلاع بوده و هیچ گونه آگاهی در مورد آن نداشته اند.»

محدودیت ها در بازار

بهم خوردن هرم جمعیتی کشور و نگرانی کارشناسان مبنی بر نبود توازن نسلی، قانونگذاران را وادار کرد تا شعار فرزند کمتر زندگی بهتر را برای همیشه کنار بگذارند و تبلیغ ها و تشویق را برای فرزند چهارم و همچنین ممنوعیت تبلیغات وسایل پیشگیری از بارداری و ممنوعیت واردات رسمی این دسته از وسایل پیشگیری منجر شد تا قیمت کاندوم در بازار افزایش یافته و به طور معمول از سبد خرید خانوار ایرانی خارج شود. همین یک تصمیم ناآگاهانه و غیرکارشناسی منجر شد تا در چند سال اخیر به طور فزاینده ای ویروس ایدز در بین خانواده های ایرانی گسترش پیدا کند.

نگاهی به استان های پرخطر کشور از نظر ایدز نشان می دهد که استان های بزرگ و پررفت و آمد در صدر این فهرست قرار داشته و در دسترس بودن وسایل پیشگیری در این استان ها لازم و ضروری است.

چرا زنان

کسی که مبتلا به ایدز می شود، نمی داند که مبتلا شده است. فردی که مبتلا می شود در دو هفته اول حالتی شبیه به سرماخوردگی دارد و بعد این حالت از بین می رود. فرد از آن تاریخ ناقل ویروس ایدز است و هر کسی را می تواند مبتلا کند اما بعد از 8 تا 10 سال که این ویروس در بدن او فعال شده تاز متوجه بیماری خود خواهدشد.

انتقال از طریق روابط جنسی از ۱۲.۵ درصد در سال ۱۳۶۵ به ۳۳ درصد تا ابتدای سال ۹۴ رسیده است. این در حالی است که دلیل ۱۱.۵ درصد مبتلایان به ایدز نامشخص است اما تجربه نشان می دهد بخش اعظم این گروه نیز از طریق رابطه جنسی مبتلا شده اند اما فرد آن را پنهان می کند.

حمیرا فلاحی کارشناس مسئول آموزش و اطلاع رسانی اداره ایدز وزارت بهداشت بر این باور است که اکثر زنانی که ایدز دارند، از طریق تماس جنسی با همسرانشان به این بیماری مبتلا شده اند. در بحث انتقال از طریق تماس جنسی، زنان بیشتری مبتلایان را تشکیل می دهند که معمولا همسران این زنان به دلیل اعتیاد تزریقی یا تماس های جنسی نامتعارف، به HIV مبتلا و آن را به زنان خود منتقل کرده اند.

براساس گزارش سازمان ملل در تیرماه سال ۹۳ هر سه ماه در ایران بین ۵۰۰ تا هزار نفر به ویروس ایدز مبتلا می شوند و این در حالی است که گروه سنی در خطر برای ایدز بین ۱۵ تا ۳۵ سال است.

براساس تحقیقات انجام شده در وزارت بهداشت احتمال ابتلای زنان به ویروس HIV حدود 2.5 برابر بیشتر از مردان است و زنان به دلیل ویژگی های بدنی نسبت به مردان بیشتر در معرض ابتلا به ایدز هستند.