چرا مو به سرتان نمانده؟!

مجله سیب سبز: ممکن است از مدتی پیش دچار ریزش مو شده‌اید و هرقدر هم از داروهای موضعی مبارزه با ریزش مو استفاده کرده‌اید فایده‌ای نداشته‌ یا اینکه مدت‌ها از خشکی و خارش بیش از اندازه پوست شکایت دارید و هر دارویی هم که به کار می‌برید اثربخشی خاصی نداشته‌ یا لک‌هایی روی پوست‌تان به وجود آمده‌ است که با کرم‌ها و محصولات لکه‌بر پاک نمی‌شوند.... اگر چنین است باید در فکر راه‌حل ریشه‌ای‌تری باشید چون احتمالا این مشکل پوست و موی شما ناشی از یک بیماری یا مسئله داخلی است که نمود آن روی پوست و مو ظاهر شده‌ است.

برای بیشتر روشن شدن این مسئله سراغ رهنمودهای ۲ پزشک متخصص پوست و مو یعنی دکتر محمدعلی نیلفروش‌زاده و دکتر محمد شیزرپور رفتیم تا ببینیم آیا واقعا ممکن است که یک بیماری داخلی اختلالات پوست و مویی ایجاد کند؛ جواب مثبت بود اما آنها گفتند همیشه این‌طور نیست که با برطرف شدن علت زمینه‌ای، بیماری پوستی هم بهبود پیدا کند. بیشتر اوقات لازم است است علاوه بر مراجعه به متخصص داخلی، برای درمان مشکلات پوستی به متخصص پوست هم مراجعه کرد.


بیماری‌هایی که منجر به ریزش مو می‌شوند

کم‌کاری تیروئید و کم‌خونی: این ریزش مو در حقیقت ریزش موی واکنشی و خود به‌خود محدود شونده است. چند ماه بعد از بیماری اولیه ریزش مو به‌طور ناگهانی آغاز شده و موها به‌ویژه در ناحیه گیجگاه کاهش می‌یابد.

پرکاری تیروئید: در پرکاری تیروئید کم‌پشتی وسیع موهای سر و ریزش مو دیده می‌شود و حتی در مواردی، موهای زیر بغل هم کاهش می‌یابد. این بیماری بیشتر در سنین ۲۰ تا ۴۰ سالگی رخ می‌دهد و زنان بیشتر از مردان دچار آن می‌شوند.

تغییرات هورمونی: تغییرات قابل‌توجه در سطح هورمون‌ها به ویژه در زنان می‌تواند موجب ریزش مو شود. ریزش مو در زمان یائسگی و همچنین به دنبال تولد بچه به خاطر پایین افتادن سطح استروژن خون شایع است. وقتی ریزش مو به علت پایین افتادن استروژن خون باشد این موقتی است و موها مجددا به حالت اول برخواهند گشت، البته یک خانم در۴۰ سالگی یا بالاتر نباید انتظار داشته باشد موهایش به اندازه سنین ۲۰ سالگی رشد کند.

مصرف بیش از اندازه ویتامین‌ها: مصرف بیش از اندازه ویتامین A که معمولا در مکمل‌های ویتامینی یافت می‌شود منجر به ریزش مو می‌شود . بعد از قطع و نرمال شدن ویتامین A بدن مو‌ها به حالت نرمال بر می‌گردند.

کم مصرف کردن پروتئین: وقتی بدن پروتئین کافی دریافت نکند در مصرف پروتئین خود صرفه‌جویی کرده و سهمیه موها را قطع می‌کند. ۲ تا ۳ ماه بعد از کم‌شدن پروتئین بدن موها ریزش می‌کنند. با مصرف کافی پروتئین می‌توان جلوی این مشکل را گرفت. گوشت، تخم‌مرغ و ماهی‌ها منابع خوب پروتئین هستند. گیاهخواران می‌توانند پروتئین خود را با افزودن آجیل گیاهان دانه‌دار و عدس به رژیم غذایی خود به دست آورند.

کم‌مصرف کردن آهن: مصرف کم آهن منجر به ریزش مو می‌شود. این مسئله به‌خصوص در مورد خانم‌ها صادق است. منابع غذایی آهن برای گیاهخواران عبارتند از: دانه سویا، تخم کدو، عدس و اسفناج. منابع غذایی حیوانی آهن عبارتند از: گوشت، حلزون و صدف خوراکی.

بیماری‌هایی که منجر به لک می‌شوند

اختلالات تيروئيد: کم‌کاري تيروئيد باعث بروز لکه‌هاي پوستي شبيه لکه‌هاي بارداري در پوست صورت افراد به‌خصوص خانم‌ها مي‌شود. لكه‌ها در قسمت‌هايي از پوست كه در معرض نور خورشيد قرار دارند، بيشتر مشاهده مي‌شود. البته اين لکه‌ها در بيماران مبتلا به پرکاري تيروئيد نيز به وجود مي‌آيد.

بارداري: ملاسما يا لك بارداري يكي از شايع‌ترين علل ايجاد لك صورت است و اغلب در خانم‌هاي مراجعه كننده براي درمان لك صورت ديده مي‌شود كه يك لك اكتسابي قهوه‌اي رنگ صورت است كه به صورت آهسته قرينه به وجود مي‌آيد، چون اين لك‌ها بيشتر در زنان باردار ظاهر مي‌شود يا عود مي‌كند به لك‌هاي بارداري شهرت دارد، ولي مي‌تواند در خانم‌هاي مجرد و حتي به‌ندرت در مردان نيز ديده شود. اين لك‌ها بيشتر درگونه‌ها، پيشاني و چانه ديده مي‌شود و در پوست‌هاي سبزه‌ مشخص است. تيرگي يا لك پوست معمولا پس از زايمان ناپديد مي‌شود اما ممكن است براي ماه‌ها يا سال‌ها باقي بماند


مجموعه‌ای از مشکلات درونی: علاوه بر اختلال در عملکرد تیروئید عوامل مختلفي مي‌توانند روي ميزان و كيفيت رنگدانه‌ها و سلول‌هاي رنگدانه‌ساز تاثير گذاشته و باعث تغيير رنگ پوست و ايجاد لك‌هاي تيره صورت شوند كه عبارتند از: بيماري‌ها و اختلالات ارثي و ژنتيك، بيماري‌هاي سوخت و ساز سلولي، بيماري‌هاي هورموني، بيماري‌هاي التهابي، عفونت‌هاي موضعي پوست، عوامل شيميايي، دارو‌ها، علل تغذيه‌اي شامل كمبود ويتامين‌ها و سوء‌تغذيه و بالا خره بدخيمي‌هاي پوستي.

بیماری‌هایی که منجر به خشکی پوست می‌شوند

بیماری‌های تیروئیدی: وقتی تیروئید این غده بسیار مهم و حیاتی کار خود را درست انجام ندهد و در ترشح هورمون‌های خود کم‌کاری یا پرکاری کند، سیستم داخلی بدن به هم می‌ریزد که روی پوست هم اثرگذار است. بروز مشكلات پوستي در بيماران مبتلا به كم‌كاري و پركاري تيروئيد علائم متفاوتي دارد. معمولا پوست بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید به دليل کاهش ترشحات غدد چربي‌ساز پوست، خشک است و گاهی هم دچار خارش می‌شود و ممکن است در مواردي نيز با اگزماهاي پوستي ديده ‌شود، در این بیماری تغییرات پوستی به صورت پوست خشن، خشک، سرد و رنگ پریده است.

گاهی پوست متورم است که ناشی از ادم سلولی حاصل از این بیماری است. در بعضی بیماران تغییر رنگ و زرد شدن پوست رخ می‌دهد و عروق پوست بسیار شکننده می‌شود. پوسته پوسته شدن کف دست و پا نیز در تعدادی از بیماران رخ می‌دهد، اما در بيماران مبتلا به پرکاري تيروئيد به‌دليل افزايش تعريق، پوست خشک نيست. البته افزايش تعريق در اين بيماران ممکن است زمينه‌ساز بروز بعضي بيماري‌هاي پوستي مثل اگزماي پوستي در چين‌هاي بدن يا رشد قارچ‌ شود.

بیماری‌هایی که منجر به رشد موهای زائد می‌شوند

تغییرات هورمونی: اگر هورمون مردانه زنان زياد شود، موهاي سر آنها ريزش مي‌كند، ولي موهاي زائد بيشتر رشد مي‌كند و ضخيم و پررنگ‌تر مي‌شود و پرمويي شديد ايجاد مي‌كند، بنابراين اگر خانم‌ها دچار پرمويي در نقاط مختلف بدن هستند، بايد قبل از درمان تشخيص علت صورت پذيرد. اگر همراه موهاي زائد علائم ديگري مثل ريزش موي سر، آكنه يا جوش و غرور جواني، اختلالات قائدگي، چاقي، فشارخون، بيماري قند، كلفت شدن صدا و نازايي وجود داشت بسيار مهم و قابل بررسي است.

مشکلات تخمدانی: تومورهای تخمدانی تولیدکننده آندروژن می‌تواند باعث پرمویی خانم‌ها شود که سریع ایجاد می‌شود و می‌تواند همراه نشانه‌های دیگر مردانه مانند ریزش موهای سر وکلفتی صدا باشد.

علت تغییر رنگ پوست

علاوه بر اختلال در عملکرد تیروئید عوامل مختلفي مي‌توانند روي ميزان و كيفيت رنگدانه‌ها و سلول‌هاي رنگدانه‌ساز تاثير بگذارند و باعث تغيير رنگ پوست و ايجاد لك‌هاي تيره صورت شوند.


بیماری‌هایی که منجر به ریزش مژه و ابرو می‌شوند

بيماري‌هاي غدد درون‌ريز يا تغييرات هورموني: عواملي كه بر تعادل هورموني فرد تاثير بگذارد، مي‌تواند باعث ريزش ابرو شود. تغييرات هورموني شامل بارداري، بيماري‌هاي تيروئيدي و مصرف قرص‌هاي پيشگيري از بارداري است كه پس از قطع آن رويش مجدد رخ خواهد داد. از علل ديگر مصرف داروهاي هورموني مثل دانازول، داروهاي پيشگيري از بارداري، پروژسترون، دي اتيل استيل بسترول (DES) و HCG است. عفونت‌هايي كه مستقيما بر فوليكول يا ساقه مو اثر مي‌كند سبب ريزش موي تكه‌اي مي‌شود كه يكي از مشكلاتي است كه در بيماري سيفليس ديده مي‌شود.

بیماری‌هایی که منجر به ناخن‌های شکننده می‌شوند

کم‌کاری تیروئید: از عوارض ديگر بيماري تيروئيد، نامرغوب بودن جنس ناخن‌هاست. ناخن‌هاي بيماران مبتلا به كم‌كاري تيروئيد خشک، شکننده و آسيب‌پذير است. رنگ ناخن‌ها در بيماران مبتلا به اختلالات تيروئيدي به‌دليل كاهش جريان خون، بيشتر به جاي صورتي، کبود است. از طرفی ناخن‌ها نازک و شکننده می‌شوند و رشد کمی دارند.

پرکاری تیروئید: اگرچه در بيماران مبتلا به پرکاري تيروئيد نيز ناخن‌ها شکننده هستند اما رشد سريع‌تري نسبت به ناخن‌هاي مبتلايان به كم‌كاري تيروئيد دارند، علاوه بر اینها تغییرات ناخن‌ها ازجمله جدا شدن ناخن یا ناخن چکشی مشاهده می‌شود.

کمبود آهن: نازک شدن ناخن هنگام کمبود آهن در بدن در ناخن‌ها نمود پيدا مي‌کند. ناخن‌ها از قسمت نوک ناخن نازک، ورقه ورقه و مقعر مي‌شوند. براي رفع اين مشکل و اختلال در فرم ناخن بايد به پزشک مراجعه و در رفع کمبود آهن در بدن تلاش كرد. یادتان باشد ناخن‌های رنگ پریده هم بعضی اوقات نشانه‌ای از بیمای جدی مثل کم‌خونی، نارسایی قلبی احتقانی، بیماری کبدی یا سوء‌تغذیه است.