تفاوت های شیرینی طبیعی و دست ساز

مجله روشن - محمدرضا درویشی*: با چای مان چه چیزی بخوریم؟ این را خیلی از کسانی که برای لاغر شد، کنترل قند خون، داشتن تغذیه سالم و... پیش پزشکان و مشاوران تغذیه می آیند می پرسند و آن ها نیز اغلب در جواب می گویند بستگی دارد چه قدر بخواهید بخورید.

تجربه ام ثابت کرده است وقتی به کسی بگویی کشمش بخور یا خرما یا توت خشک، اکثرشان فکر می کنند می توانند هرچه قدر که خواستند می توانند از آن ها بخورند مثلا کسی که قبلا یک قند با چای اش می خورد وقتی تصمیم می گیرد بقیه چیزها را جایگزین کند انگار که اشتهایش باز شده باشد ناگهان چهار خرما با چایش می خورد.

اگر از این دسته افراد هستید همان قند ممولی بخورید اما همین نکته مهم را بدانید که قند موجود در آن هم مصنوعی نیست و از چغندر گرفته شده است. ضمنا اگر به فکر وزن تان هستید باید بدانید که هر گرم قند چغندر سه گرم کالری دارد یعنی با خوردن یک عدد قند چهار گرمی، شما ۱۲ کالری به بدنتان می رسانید اما گر به سمت خرما و توت خشک بروید به ندرت بدون اینکه ۵۰-۶۰ کالری مصرف کنید دست از سر ظرف خرما و توت بر می دارید اما اگر به خودتان یا هر کس دیگه قول می دهید زیاده روی نکنید و از قضا دیابت هم دارید با هر بار چای یک دانه کشمش یا توت خشک (فقط یکی) مصرف کنید و از خیر شیرین تر شدن دهن تان بگذرید.


اما اگر دیابت ندارید برای شما گزینه های دیگری هم مثل میوه های خشک هست. البته این گزینه هم برای کسانی نیست که می خواهند لاغر شوند چون میوه ها هرقدر که خشک می شوند کالری بیش تری دارند یعنی از حجم شان کم می شود و در وزن ثابت بیش تر چاق کننده هستند.

مثلا میزان کالری ۱۰۰ گرم توت خشک در مقایسه با ۱۰۰ گرم توت تازه حدود چهار پنج برابر بیش تر است. با توجه به درجه آب گیری میوه و مقدار قندی که دارد، این میزان متغیر است. برای بدن فرقی نمی کند که کالری اضافه از کجا آمده است؛ میوه خشک خورده یا میوه تازه یا قند یا هر ماده شیرین دیگری. هر ماده اضافه ای که وارد بدن می شود، در صرافی بدن به کالری تبدیل می شود.

بدن باید کالری ها را خرج کند، یا جای خرج دارد یا ندارد. اگر جای خرج داشت که چه بهتر اما اگر جای خرج نداشت، کالری اضافه به بافت چربی تبدیل و در بانک بدن ذخیره می شود. پس نباید گفت میوه ای که می خوریم، فقط آبکی است و چاق کننده نیست. میوه ها هم حاوی قند هستند و قند مازاد بر نیاز بدن چاق کننده است. وقتی این ها را برای افراد توضیح می دهم اغلب کوتاه نمی آیند و می گویند: «خب عسل چه طور؟! اگر با چای مان عسل بخوریم مشکل حل می شود؟


جواب من آن ها منفی است چرا که اولا عسل هم مانند خیلی از خوراکی های دیگر، قند آزاد دارد و این قند مانند هر قند دیگری هم می تواند چاق کننده باشد و هم برای بیماران دیابتی مشکل درست کند اما ریختن آن در چایی یا خوردم هم زمانش با چایی اشتباه بزرگی است چون عسل آنزیم ها و مولکلو های حیاتی از جنس پپتید دارد که در مواجهه با حرارت تخریب می شوند.

اگر شما هم مثل خیلی از مراجعه کننده های من بعد از این حرف ها، می خواهید درباره قندهای مصنوعی و رژیمی مانند ساخارین بپرسید، من این ها را به شما توصیه نمی کنم چرا که این مواد هنوز امتحان شان را پس نداده اند و ممکن است عوارض ناشناخته ای داشته باشند. تا جایی که چند وقت پیش درباره سرطان زا بودن ساخارین بحث های زیادی در مجامع پزشکی به وجود آمده بود. بنابراین همان سهمیه یک قند یا خرما یا توت همراه چای آن هم دو بار در روز را دنبال کنید و به فکر راه های میان بر نباشید. ضمنا اگر بقیه قند بعد از نوشیدن چای در دهان ماند لازم نیست حتما آن را قورت بدهید.

*متخصص تغذیه و مشاور برنامه های غذایی