اولين خاطره‌ها چگونه ثبت می شود؟

هفت صبح: شايد تصور شما اين باشد كه در محفظه طبقه‌بندي شده مغز، پوشه‌اي براي ثبت خاطرات وجود دارد كه از كودكي تا‌كنون هرچه خاطره خوب و بد داريد در آن جمع و طبقه‌بندي شده است اما اين طور نيست.

خاطره‌ها در واقع بخشی از محفوظات ما و آنچه در حافظه بلندمدت خود ذخیره کرده‌ایم هستند اما اينكه چطور خاطره‌ها را به ياد می‌آوریم، چرا بعضی خاطره‌ها پررنگ‌تر هستند و خاطره‌ها به طور دقيق در كجاي ذهن ذخیره می‌شوند هنوز برای دانشمندان هم به طور کامل روشن نیست.

بین اجزای عصبی ما ارتباطات بی‌شماری وجود دارد که تعداد اين خطوط ارتباطي را ۵۰۰ میلیارد خط تخمين زده‌اند. زمینه ذهني ما براي خاطرات، عادت‌ها، شناخت، عواطف و احساسات، دانش، ارتباطات و ایده‌های جدید در ميان همين خطوط شکل می‌گیرد.

سلول‌های مغزی یا همان نورون‌ها که با گذشت زمان ضخیم‌تر می‌شوند، شبکه‌اي پیچیده‌ از ارتباطات را در بین خود شکل می‌دهند و به طور پیوسته هزاران میلیون تبادل شیمیایی در آن انجام مي‌شود.

اولين خاطره‌ها

برخي از خاطره‌ها مانند يك لالايي گوش نواز و ملوديك تا مدت‌ها در ذهن ما باقي مي‌مانند. با توجه به مطالعات گسترده‌اي كه در اين زمينه انجام گرفته مشخص شده است اولين خاطرات قابل لمس براي ما به طور متوسط از ميانه سه سالگي در ذهن ثبت مي‌شوند. اين نتيجه از بيان گزارش‌هايي در مورد يادآوري خاطرات از سوي افراد مختلف بيان شده كه خاطرات روزهاي نوپايي و كودكي خود را به ياد مي‌آورند.

محققان معتقدند که در آن سن و سال، بخش هیپوکامپ مغز كه وظيفه ذخیره خاطرات را بر عهده دارد، به اندازه کافی بالغ شده و مي‌تواند اين مسئولیت مهم را بر عهده بگيرد.

قدرت موتورهاي ناوگان عصبي، در اين سن و سال به طور همزمان به بالاترين درجه خود تا آن زمان مي‌رسد. قدرتي كه شامل توانايي‌هاي كلامي‌ و شفاهي مي‌شود و هر يك از ما به صورت نهادينه آنها را در خود داريم. گارنر كه يكي از متخصصان روانشناسي باليني است، در سخنراني خود در كالج فيلادلفيا درباره آناتومي‌ مغز و عملكردهاي آن مي‌گويد: همه ما مي‌دانيم كه داشتن زبان مي‌تواند براي به خاطر سپردن حوادث مهم باشد چراكه ما براي بيان تجربيات خود و صحبت كردن به داشتن كلمات و استفاده از آنها نيازمنديم. در واقع افراد با استفاده از توانايي‌هاي كلامي‌ و شفاهي مي‌توانند خاطرات را تكرار كنند يا براي آنها ساختار مشخص كنند.

تولد شناختي

تحقيقات پژوهشگران براي كشف اينكه اولين خاطرات چگونه و چرا در ذهن ما ثبت مي‌شوند، ادامه دارد.

سال گذشته محققان در دانشگاه يادبود نيوفاندلند در كانادا گزارش كردند كه شكل ثبت خاطراتي كه بچه‌ها در دوران مدرسه دارند، زماني كه بالغ مي‌شوند، تغيير پيدا مي‌كند و خاطراتي كه فرد از سن ۱۰ سالگي تجربه مي‌كند، در تمام طول عمر با او همراه خواهد بود. تحقيق ديگري كه در زمينه خاطرات انجام شده نشان مي‌دهد ثبت اولين خاطره‌ها در زنان دو يا سه ماه زودتر از مردان انجام مي‌شود. علاوه بر آن، تمايل ذهن به ذخيره كردن خاطرات تصويري مثبت بسيار بيشتر از خاطرات شفاهي و منفي است. اين تحقيق در سال ۲۰۰۳ در مجله ذهن و احساسات به چاپ رسيده است.


گارنر همچنين مي‌گويد: رويدادهاي عاطفي قوي چه خاطرات تلخ و چه خاطرات شيرين، خود را به درستي در ذهن ما حك مي‌كنند و اين ادعا حاصل تجربه من در مورد گفته‌هاي نيمي ‌از مراجعه‌كنندگان است. با اين وجود براي اينكه بگوييم چرا يك فرد مي‌تواند خاطرات خوبش را و يك فرد خاطرات بدش را به خوبي حفظ كند، دليلي كشف نشده است. روانشناسان به بررسي‌هايشان در اين مورد ادامه مي‌دهند تا دريابند كه چطور فاكتورهاي صفات شخصيتي، محيطي و بيولوژيكي باعث مي‌شوند ما خاطرات را در ذهن و قلبمان قاب بگيريم. به هر دليل، در حافظه ما براي ثبت تجربه‌هاي روزهاي نخستين زندگي ما، يك لحظه انتخاب شده و مهر خورده است. لحظه‌اي كه به آن تاريخ تولد شناختي مي‌گويند.