مواد غذایی خِنگ کننده را بهتر بشناسید

ماهنامه پیام سلامتی: شاید فکر می کنید هوش و استعداد ذاتی است و این امکان وجود ندارد که بیش از این باهوش باشید، اما غافلید از این حقیقت که بعضی از خوراکی ها کارایی مغزتان را تحت تاثیر قرار داده و کاهش حافظه شما را موجب می شوند. بنابراین اگر می خواهید عملکرد مغزتان رو به افزایش باشد و روز به روز هم بیشتر شود، باید از مصرف گروهی از مواد غذایی پرهیز کنید و آنها را به رژیم غذایی تان راه ندهید. در اینجا غذاهای «خنگ کننده» را بهتر بشناسید و هرچه بیشتر از آنها فاصله بگیرید.

۱- آدامس

گروهی از محققان بر این باورند که آدامس جویدن در بعضی شرایط کارآیی مغز را کاهش می دهد. پژوهش ها نشان می دهند آدامس جویدن هنگام انجام فعالیت هایی که به تمرکز و دقت نیاز دارند حفظ داده ها را در کوتاه مدت مخدوش می کند. آدامس جویدن ثبت داده ها و اطلاعات مختلف در مغز را با مشکلاتی روبرو می کند.


با این وجود، پژوهش های دیگری نشان می دهند آدامس جویدن به افزایش تمرکز کمک می کند. در این زمینه پژوهش های متناقضی دیده می شود. به همین دلیل این احتمال وجود دارد که در این زمینه دچار سردرگمی شوید. به هرحال، اگر به جویدن آدامس عادت دارید بهتر است نیم نگاهی به این هشدارها هم داشته باشید یا عادت های مضر دیگر برای سلامت مغز را ترک کنید. به اندازه کافی آب بنوشید، خواب کافی داشته باشید و مغزتان را فعال نگه دارید تا مشکلات کاهش حافظه به سراغ تان نیاید.


2- چیپس، سیب زمینی سرخ کرده و پیتزا

پژوهش هایی که روی چهار هزار کودک انجام شده نشان می دهند کودکان سه ساله ای که در رژیم غذایی شان مقدار زیادی غذاهای کم ارزش و فست فودهایی مانند چیپس، پیتزا و سیب زمینی سرخ کرده وجود داشت در سال های بعد ضریب هوشی کمتری داشتند. بنابراین مهم است که پدر و مادرها از همان سال ها اولیه به رژیم غذایی فرزندانشان توجه داشته باشند. علاوه بر این، داشتن تغذیه خوب در دوران کودکی هوش زبان شناختی کودکان را تقویت می کند.


پژوهشگران تاکید می کنند مصرف غذاهایی مفید برای رشد و پرورش مغز در دوران کودکی ضروری است. با این وجود، شاید سخت باشد که کودک تان را راضی کنید تا از مصرف فست فودهای چرب و خوشمزه دست بکشد و به سراغ غذاهای سالم تر برود. برای رسیدن به این هدف باید پشتکار داشته باشید. زود مایوس نشوید. یادتان باشد که باید کودکان را بارها و بارها به خوردن غذاهای سالم تشویق کرده و آنقدر این کار را تکرار کنید تا به این رژیم غذایی عادت کنند. حتی می توانید با کمک ساندویچ و اسنک های خوش قیافه این مواد غذایی سالم را به رژیم غذایی فرزند دلبندتان راه دهید.


3- کره

اگر رژیم غذایی شما سرشار از چربی های اشباع شده باشد، عملکرد مغزتان کاهش می یابد. نتیجه پژوهش های محققان دانشگاه هاروارد این موضوع را تایید می کند. در این تحقیق پژوهشگران شش هزار خانم را به مدت چهار سال بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند خانم هایی که در رژیم غذایی شان چربی های تک غیراشباع شده وجود داشت؛ مانند چربی موجود در روغن زیتون و آووکادو، امتیازهای بیشتری را در آزمون های مختلف به دست می آورند. البته نیازی به حذف کامل این مواد غذایی نیست و مقدار کمی از این چربی ها در رژیم غذایی مشکلی ایجاد نمی کند.


پس بهتر است نمونه های کم چرب تری از فرآورده های حیوانی مانند پنیر، ماست و شیر را انتخاب کنید و از مصرف گوشت های فرآوری شده مانند سوسیس و کالباس هم پرهیز کنید. متخصصان تغذیه توصیه می کنند بهتر است پروتئین مورد نیاز بدنتان را از منابع گیاهی تامین کنید و بیشتر به سراغ مصرف سویا و حبوبات بروید.


4- رژیم غذایی کم کربوهیدرات

خیلی ها دوست دارند لاغر شوند و برای انجام هر کاری حاضرند اما معمولا اولین فکری که به ذهنشان می رسید حذف تمام هیدرات ها از رژیم غذایی شان است، غافل از اینکه اگرچه ممکن است این کار در کوتاه مدت باعث لاغری شان شود اما در درازمدت عوارض زیادی برای سلامت شان دارد. حذف کربن با کاهش قابل توجه هیدرات های کربن هم با کاهش فعالیت مغز در ارتباط است و شما را به سمت کندذهن شدن پیش می برد.


پژوهشی که اواخر سال گذشته روی ۱۹ خانم ۲۲ تا ۵۵ ساله انجام شده نشان می دهد افرادی که برای لاغر شدن رژیم های سفت و سختی را دنبال می کردند و در رژیم غذایی شان هیدرات کربن نمی خوردند، بخشی از مهارت های مغزشان ضعیف شده بود و در آزمون های حافظه عملکرد ضعیف تری داشتند و در مقابل افرادی که به اندازه کافی هیدرات کربن می خورند ذهن فعال تری داشتند و حافظه شان از سرعت قابل قبولی برخوردار بود. همانطور که ذکر شد بیشتر افراد دل خوشی از مواد غذایی حاوی هیدرات کربن بالا ندارند و آن را عامل اضافه وزنشان می دانند؛ در حالی که متخصصان تغذیه به شما توصیه می کنند که با هیدرات های کربن دشمن نباشید و آنها را عامل اصلی چاقی تان نپندارید.

چاقی در اثر افزایش کالری بدن به وجود می آید و هیدرات های کربن اگر به میزان کافی مصرف شوند، سبب چاقی شما نمی شوند. ضمن اینکه این گروه مواد غذایی سوخت مغز بوده و مصرف شان برای افزایش عملکرد مغز ضروری است. فقط برای یادآوری می گوییم خوراکی هایی مانند ماکارونی، برنج قهوه ای و نان های سبوسدار بهترین منابع هیدرات های کربن هستند که نباید فراموش شوند.


5- شکر

درست است که مزه خوب و دلچسبی دارد اما شکر برای مغزتان چندان هم شیرین و خوشایند نیست و سلامت شما را تهدید می کند. شاید شنیده باشید که شکر برای دندان ها مضر است، کبد را دچار مشکل می کند و وزن را بالا می برد اما گذشته از همه اینها مصرف مداوم شکر روی عملکرد مغز هم تاثیر گذاشته و به نظر می رسد کارآیی آن را کاهش می دهد.

دانشمندان در این زمینه پژوهش های مختلفی انجام داده و تاثیر شکر را روی موش های آزمایشگاهی امتحان کرده اند. نتایج بررسی های آنها نشان می دهد موش هایی که در رژیم غذایی شان فروکتوز زیادی وجود داشت، وقتی در صفحه های پرپیچ و خم یا ماز قرار می گرفتند حرکت شان آهسته شده و قدرت حافظه شان کاهش می یافت اما موش هایی که در رژیم غذایی شان به جای فروکتوز، امگا 3 وجود داشت، مغزی فعالت تر و حرکت های فرزتری داشتند.


براساس این نتایج و دیگر بررسی ها، پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که آن دسته از رژیم های غذایی که فقط شامل قند فروکتوز هستند فعالیت های مغز را تحت تاثیر قرار می دهند چون توانایی انسولین را برای کمک به سلول های مغز مختل می کنند. از سوی دیگر، اسیدهای چرب امگا ۳ می توانند مغز را در مقابل اثرهای منفی شکر مصون نگه دارند.

قند فروکتوز در گروهی از میوه ها پیدا می شوند اما مصرف این مقدار فروکتوز مشکل زا نیست. مشکل زمانی ایجاد می شود که شربت های شیرینی که در شیرینی جات پیدا می شود و همینطور نوشیدنی های شیرین به مقدار زیاد مصرف شوند. با وجود اینکه این تحقیقات هنوز در مراحل مقدماتی قرار دارد اما متخصصان توصیه می کنند برای حفظ سلامت تان مصرف شکر را محدود کرده و به جای آن اسید چرب امگا ۳ بیشتری را در رژیم غذایی تان بگنجانید. گردو، ماهی سالمون و سویا از جمله منابع غنی از اسید چرب امگا ۳ هستند که مصرف آنها برای بهبود عملکرد مغز ضروری است.


6- نمک

نمک هم به اندازه شکر برای مغز شما مضر است، به ویژه هنگامی که نمک داخل فست فودها و گوشت های فرآوری شده مانند سوسیس و کالباس، چیپس و همبرگر باشد. نمک جدای از اینکه سبب افزایش فشار خون شما می شود، فعالیت شناختی مغز را تحت تاثیر قرار می دهد.


محققان به این نتیجه رسیده اند که داشتن رژیم غذایی سرشار از نمک فعالیت های شناختی مغز را به شدت تحت تاثیر قرار داده و سرعت انتقال داده ها را در میان افراد میانسال به طور قابل توجهی کاهش می دهد. اگر نمک به طور مستقیم کمی قبل از خوردن غذا به آن اضافه شود بسیار مضرتر از زمانی است که همراه با غذا پخته می شود.


7- سوسیس و کالباس

این خبر برای دوستداران فست فودهای خوشمزه بسیار مایوس کننده است اما محققان این بار باز هم سوسیس و کالباس را نشانه گرفته اند و این گروه از غذاها را هم به مواد غذایی خنک کننده اضافه کرده اند. در مواد غذایی فرآوری شده ترکیبات نگه دارنده مضری وجود دارد که فعالیت مغز را تحت تاثیر قرار می دهد. طعم دهنده و رنگ های مصنوعی هم چنین مشکلی ایجاد می کنند.


از سوی دیگر، براساس یافته های منابع علمی مختلف سوسیس و کالباس ها چربی زیادی دارند، این چربی ها بخش هیپوتالاموس مغز را که مسئول کنترل و تنظیم گرسنگی است، تحت تاثیر قرار داده و چرخه طبیعی بدن را مختل می کند. در نتیجه اختلالاتی در بدن ایجاد می کند و بدین ترتیب با تاثیر با عملکرد مغز، زمینه چاقی فراهم می شود.