باید و نباید های ذخیره خون بند ناف نوزادان

مجله شهرزاد : حتما تا به حال درباره بانک بندناف نوزادان و خدماتی که این مراکز برای ذخیره‌سازی و نگهداری از نمونه خون بندناف نوزادان به خانواده‌ها ارائه می‌کنند مطالبی خوانده‌اید و اطلاعاتی به دست آورده‌اید. در این مطلب تصمیم گرفتیم جزئیات بیشتری درباره عملکرد بانک‌های بندناف نوزادان در اختیار شما قرار دهیم تا شما را با یکی از شیوه‌های دسترسی به سلول‌های بنیادی آشنا كنیم. این شیوه به منظور تسهیل روند درمانی در شرایطی است که بیماری‌ خاصی کودک‌ را تهدید می‌کند. به همین منظور با دکتر مرتضی ضرابی، مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان به گفت‌و‌گو نشستیم تا اطلاعات بیشتری درباره عملکرد بانک‌ عمومی و خصوصی خون بندناف به دست آوریم.

از سلول‌های بنیادی بند ناف چه می‌دانید؟

موضوع نگهداری و حفظ خون بند ناف از زمانی مطرح شد که فایده استفاده از سلول‌های بنیادی در درمان بسیاری از بیماری‌ها در سراسر جهان مورد توجه قرار گرفت. سلول‌های بنیادی از راه‌های مختلفی تهیه می‌شود که یکی از آن‌ها سلول‌های بنیادی مغز استخوان است و دیگری خونی است که از بندناف و جفت جنین به دست می‌آید. تهیه سلول‌های بنیادین از نمونه خون بند ناف از جمله شیوه‌های نوینی است که از سال ۱۹۹۸ حدودا ۸ سال پس از تاسیس نخستین بانک‌های ذخیره نمونه خون بندناف، در جهان رایج شده است. به این ترتیب با نگهداری از خون بندناف نوزادان امکان درمان بسیاری از بیماری‌ها و خطرات احتمالی که ممکن است سلامت آینده کودک را به خطر بیندازد، افزایش می‌یابد. بیماری‌هایی که غالبا در گروه بیماری‌های خاص با منشا خونی هستند، بیماری‌هایی مانند تالاسمی، کم‌خونی‌های مادرزادی و اختلالات سیستم ایمنی و برخی بیماری‌های قلبی و کبدی از جمله این بیماری‌هاست که با کمک سلول‌های بنیادی قابل درمان هستند. ‌

۵ سال نخست ذخیره بندناف؛ زمان طلایی

نمونه خون بندناف در بانک‌های ذخیره‌سازی نمونه‌های بند خون نوزادان، در دمای ۱۹۶ درجه سانتی‌گراد و در شرایط فریز شده به مدت نامحدود نگهداری می‌شود اما استاندارد نگهداری از نمونه‌های خون بندناف به طور معمول ۲۰ سال است و بهترین زمان برای استفاده بهینه از خون بندناف به منظور درمان بیماری‌های خاص برای کودک یا بستگانش، ۵ سال اول ذخیره سازی نمونه بندناف کودک است. این سال‌ها، سال‌های طلایی استفاده از این نمونه به منظور تهیه سلول‌های بنیادی و درمان بیماری محسوب می‌شود. اما با وجود این امکان نگهداری و استفاده از نمونه برای سال‌های بیشتر از ۵ سال نیز وجود دارد.

نگهداری از بندناف یک نوع بیمه است

نگهداری از خون بندناف و تهیه سلول‌های بنیادی از آن در حقیقت مانند نوعی بیمه عمل می‌کند. ما ممکن است ماه‌ها و سال‌ها برای آن‌که خانه یا ماشین‌مان را بیمه کنیم وجهی پرداخت کنیم تا شاید برای روز مبادایی بتوانیم از آن استفاده کنید. نگهداری از خون بندناف نیز همین حالت را دارد. در حقیقت افرادی که تصمیم می‌گیرند خون بندناف فرزندشان را در بانک‌های خصوصی بندناف نگهداری کنند با پرداخت وجهی به نوعی فرزندشان را برای چند سال بیمه می‌کنند. اگر چه ممکن است فرزندشان هرگز نیازمند استفاده از خون بندناف و سلول‌های بنیادی نشود، چرا که بیماری پرخطری او را تهدید نکرده است.

بانک عمومی یا خصوصی؟

برای نگهداری و ذخیره نمونه خون بند ناف نوزادان می‌توان به یکی از بانک‌های خصوصی یا عمومی ذخیره خون بندناف مراجعه کرد. در بانک‌های خصوصی خون بندناف برای نگهداری از نمونه خون بندناف هر نوزاد مبلغی از والدین دریافت می‌شود و این نمونه برای آینده کودک آن‌ها ذخیره و نگهداری می‌شود. از سوی دیگر در بانک‌های عمومی، نمونه خون بندناف نوزاد بدون دریافت هیچ هزینه‌ای در بانک عمومی ذخیره می‌شود و برای استفاده همگانی در اختیار افرادی که به سلول‌های بنیادی احتیاج دارند، سپرده می‌شود. در عین حال خانواده‌هایی که بندناف نوزاد خود را به بانک‌های عمومی سپرده‌اند در شرایطی که نیاز به سلول‌های بنیادی داشته باشند در مقایسه با دیگران در اولویت قرار می‌گیرند.

نمونه چه افرادی پذیرفته می‌شود؟

بانک‌های ذخیره نمونه بندناف چه بانک‌های عمومی و چه خصوصی تنها نمونه‌هایی را از والدین قبول می‌کنند که از سلامت مادر و نوزاد اطمینان حاصل کرده باشند. به این معنی که پیش از پذیرش نمونه خون بندناف پرونده پزشکی مادر و بیماری‌هایی که او در گذشته به آن‌ها مبتلا بوده مورد بررسی قرار می‌گیرد و اگر در میان این بیماری‌ها بیماری‌هایی مانند هپاتیت یا برخی بیماری‌های خاص وجود داشته باشد، نمونه خون بندناف کاندید نگهداری در هیچ یک از بانک‌های ذخیره خون بندناف قرار نمی‌گیرد.

هزینه نگهداری بندناف چقدر است؟

همان‌طور که اشاره شد ذخیره نمونه خون بندناف در بانک‌های عمومی بندناف به صورت رایگان انجام می‌شود و البته در این شرایط نمونه اهدایی قابل استفاده برای عموم مردم است. اما در بانک‌های خصوصی بندناف نمونه‌ای که توسط والدین به این مرکز اهدا می‌شود با هزینه‌ای همراه است. در این شرایط پس از بررسی و پذیرفته شدن نمونه، والدین مبلغی در حدود یك میلیون و ۱۰۰ هزار تومان پرداخت می‌کنند و پس از آن سالانه مبلغ ۱۰۰ هزار تومان نیز برای تمدید مدت زمان نگهداری به بانک خصوصی بندناف پرداخت می‌کنند تا نمونه خون بندناف نوزاد آن‌ها در این مرکز نگهداری شود.